================================================
================================================
BITS OF FREEDOM NIEUWSBRIEF
2003 Nr. 10 - 9 juli 2003
================================================
================================================
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/nieuwsbrief_2003_10.html
=====================================================================
Inhoud:
=====================================================================
1. NLIP schorst lid wegens spamming
2. Eerste kamer kritisch over vorderen telecomgegevens
3. Bestraffing on-line koersmanipulatie
4. Nieuw wetsvoorstel brengt bewaarplicht verkeersgegevens dichterbij
5. Verplichte internetblokkade voor Nederlanders
6. BOF publicatie: Internet activisme en de wet
7. Gegeven.nl
=====================================================================
1. NLIP schorst lid wegens spamming
=====================================================================
De vereniging van internet providers (NLIP) heeft het lidmaatschap van
Mega Provider tijdelijk opgeschort. Martijn Bevelander, een van de
aandeelhouders van Mega Provider, is volgens de NLIP betrokken bij de
verzending van spam. Hierdoor is volgens de NLIP het aanzien van de
branche geschaad.
Martijn Bevelander is betrokken bij het bedrijf Cyberangels dat
diensten verricht voor bekende spamverzenders zoals Superzonda. De rol
van Cyberangels werd duidelijk nadat de BBC onderzoek publiceerde over
spams van Superzonda. Hoewel Bevelander aanvankelijk elke
betrokkenheid ontkende, bleek dat zijn bedrijf Mega Provider het
domein cyberangels.nl had laten registreren.
Volgens Webwereld was de Amerikaan Brian David Westby enige tijd
commissaris van MAPS bv, een van de bedrijven van Bevelander. Westby
is door de Federal Trade Commission gedaagd wegens het verzenden van
spam in de VS.
De berichtgeving over Bevelander leidde ertoe dat diverse ISPs hun
peering overeenkomsten met Mega Provider verbraken. Het Spaanse
Telefónica hield op met het leveren van bandbreedte aan Cyberangels.
Nadat Bevelander het domein cyberangels.nl opgaf, nam de stichting
spamvrij.nl het over. Alle email voor het domein cyberangels.nl komt
nu bij spamvrij terecht.
Cyberangels is geen lid van de Dutch Dialogue Marketing Association
(DDMA) of de Stichting Zelfregulering Direct Marketing (SZDM).
Daardoor is het voor consumenten vrijwel onmogelijk om gebruik te
maken van de huidige wettelijke opt-out mogelijkheid.
Stichting Spamvrij.nl
http://www.spamvrij.nl/
Cyberangels
http://www.cyberangels.nl/
=====================================================================
2. Eerste kamer kritisch over vorderen telecomgegevens
=====================================================================
Het wetsvoorstel vorderen gegevens telecommunicatie is kritisch
ontvangen door de Eerste Kamer. Het voorstel maakt het mogelijk en
makkelijk om voor de opsporing op grote schaal naam-adres-woonplaats
gegevens en verkeersgegevens op te vragen bij telefoon- en
internetbedrijven. Uit het voorlopig verslag van de vaste
Kamercommissie van justitie blijkt dat leden van de fracties van de
PvdA en de VVD de minister indringende vragen hebben gesteld over de
proportionaliteit en de controleerbaarheid van de nieuwe bevoegdheden.
De VVD vraagt hoe de stelselmatige opslag van informatie over het
telecommunicatieverkeer van alle burgers zich verhoudt ten opzichte
van de opsporing van een relatief beperkt aantal criminelen. "Dreigt
niet het gevaar dat de grenzen van de proportionaliteit worden
overschreden?" Bovendien maakt de VVD zich zorgen over de praktische
uitvoering van de opvragingen, als dat inderdaad oploopt tot 900.000
per jaar zoals de minister zelf eerder aangaf. Gesteund door SGP en
Christen Unie wil de VVD weten hoe de minister bij dergelijke
aantallen de zorgvuldigheid van verstrekkingen waarborgt.
De PvdA probeert de minister via 2 verschillende vragen te bewegen tot
een nadere omschrijving van verkeersgegevens, vooral omdat die volgens
de minister minder bescherming verdienen dan de inhoud van
communicatie. Eerst met een vraag over het verschil tussen
lokatiegegevens van mobieltjes die stand-by staan en mobieltjes
waarmee echt wordt gebeld, daarna met een vraag over surfgegevens.
Immers, volgens de minister behoren de belangstellingssfeer en het
zoekgedrag van de gebruiker van telecommunicatie niet tot de
(zwaarbeschermde) inhoud van vertrouwelijke communicatie. Volgens de
PvdA is dit onderscheid kunstmatig. "Toch is vol te houden dat de
belangstellingsfeer van iemand die over het web surft - welke blijkt
uit bijvoorbeeld de in het webadres opgenomen zoekwoorden - op een
lijn is te stellen met de inhoud van de informatie die hij vervolgens
op het internet raadpleegt. Moeten niet de in het webadres opgenomen
zoekwoorden als 'inhoud' gezien worden?"
PvdA en VVD vragen de minister tenslotte om een jaarlijkse rapportage
van aantallen bevragingen en effectiviteit, waarbij de PvdA bovendien
om een notificatieplicht vraagt, een verplichte melding aan iedereen
wiens gegevens zijn opgevraagd.
Kamerstukken I, 2002-2003, 28059, nr. 187a
=====================================================================
3. Bestraffing on-line koersmanipulatie
=====================================================================
De rechtbank in Amsterdam heeft een man veroordeeld tot het betalen
van een boete van 5.000 euro voor een poging tot koersmanipulatie via
een internetforum.
De man had in oktober 2000 op een forum voor beleggers op eurobench.nl
verteld dat hij wist dat aandelen van het bedrijf Cardio Control van
eigenaar waren verwisseld en dat dit zou kunnen leiden tot een
koersstijging. In werkelijkheid had hij zelf aandelen van het bedrijf
gekocht en wilde hij de andere deelnemers op het forum aanzetten tot
koop om zo de koers op te drijven. Hierdoor zou hij zijn aandelen met
winst kunnen verkopen.
Van de poging om koersen te manipuleren was in 2001 aangifte gedaan
door de Autoriteit Financiële Markten. De rechtbank veroordeelde de
man op basis van artikel 334 WvS: "hij die [...] door het verspreiden
van een leugenachtig bericht de prijs van koopwaren, fondsen of
geldswaardig papier doet stijgen of dalen". De advocaat van de
verdacht voerde aan het het plaatsen op een webforum en het
verspreiden van een bericht niet hetzelfde is en dat het forum slechts
slechts beperkt openbaar was. Al deze verweren zijn door de rechter
verworpen.
Uitspraak Rechtbank Amsterdam
http://www.rechtspraak.nl/uitspraak/frameset.asp?ui_id=49160
=====================================================================
4. Nieuw wetsvoorstel brengt bewaarplicht verkeersgegevens dichterbij
=====================================================================
Via een spoed-aanpassing van hoofdstuk 11 van de Telecommunicatiewet
(Tw) komt een algemene bewaarplicht van verkeersgegevens in de
telecomsector heel dichtbij. Het wetsvoorstel is op 12 juni aangeboden
aan de Tweede Kamer, maar wordt pas na het reces behandeld.
Het huidige artikel 11.5 Tw schrijft voor dat telecomaanbieders
persoonlijke gegevens na gebruik moeten verwijderen of tenminste
anonimiseren. Maar die verwijderplicht had gespecificeerd moeten
worden in een Algemene Maatregel van Bestuur (AmvB). Daarin hadden de
categorieën te verwijderen gegevens moeten zijn omschreven. Die AmvB
werd nooit opgesteld en die laksheid is Nederland op een
infractieprocedure komen te staan van de Europese Commissie. De
verwijderplicht wordt immers dwingend voorgeschreven door de oude
privacy-richtlijn voor de telecomsector uit 1997 (97/66/EG). Het
wetsvoorstel herstelt die fout en implementeert tegelijkertijd de
relevante bepalingen uit de nieuwe e-Communicatie Privacy Richtlijn
(2002/58/EG).
Volgens het nieuwe artikel 11.5 Tw moeten aanbieders alle
verkeersgegevens na beëindiging van de oproep (zodra ze niet meer
nodig zijn voor de overbrenging van de communicatie) verwijderen of
anonimiseren. Het tweede lid machtigt de aanbieders om
verkeersgegevens te verwerken om facturen te sturen, tot het einde van
de wettelijke termijn waarbinnen de factuur in rechte kan worden
betwist. Verder mogen aanbieders via het derde lid de gegevens
gebruiken voor marktonderzoek of verkoopactiviteiten. Tenslotte mogen
verkeersgegevens ook worden verwerkt voor de levering van toegevoegde
waarde diensten, mits de abonnee of gebruiker daar expliciet
toestemming voor heeft gegeven, en die toestemming ook weer te allen
tijde kan intrekken.
Via de herziening van hoofdstuk 11 wordt, net als in de nieuwe privacy
richtlijn (2002/58/EG), een uitzondering geïntroduceerd op het
verwijdergebod, het nieuwe artikel 11.12. Op de verwijderplicht mag
een uitzondering worden gemaakt "indien dit noodzakelijk is in het
belang van de nationale veiligheid en/of de voorkoming, opsporing en
vervolging van strafbare feiten". Blijkens de memorie van toelichting
heeft de industrie zich via het overlegorgaan OPT beklaagd over de
spanning tussen de verwijderplicht enerzijds en de plicht tot het
verstrekken van gegevens aan opspoorders anderzijds. De minister ziet
hierin geen enkel probleem. "(...)op grond van de richtlijn kan een
lidstaat - uiteraard met inachtneming van de geldende nationaal en
internationaalrechtelijke regels - bepalen dat aanbieders bepaalde
verkeersgegevens niet dienen te verwijderen of anonimiseren, maar voor
strafvorderlijke doeleinden tijdelijk dienen te bewaren. In artikel 15
van de nieuwe richtlijn is de mogelijkheid tot het opleggen van een
bewaarplicht nadrukkelijk als voorbeeld van de in dat kader door
lidstaten te treffen maatregelen genoemd" (p.6).
Hoewel de minister in de memorie van toelichting verwijst naar de
mogelijkheid dat opspoorders genoegen moeten nemen met gegevens die al
voorhanden zijn, of specifieke toekomstige gegevens, maakt het nieuwe
wetsvoorstel het nog makkelijker dan voorheen om een bewaarplicht uit
te vaardigen voor de communicatiegegevens van onverdachte burgers. De
minister schrijft hierover "Op deze wijze staat buiten kijf dat de
hier bedoelde handelingen zijn geoorloofd" (p.14).
Kamerstukken II, 2002-2003, 28962, nr. 3
=====================================================================
5. Verplichte internetblokkade voor Nederlanders
=====================================================================
De Rechtbank Arnhem heeft 21 buitenlandse gokbedrijven opdracht
gegeven geen Nederlanders meer toe te laten op hun websites. De
gokbedrijven zijn in 10 verschillende landen gevestigd, van
belastingparadijs Antigua tot Canada en Australië.
De rechtszaak werd aangespannen door de stichting de Nationale
Sporttotalisator, de exploitant van de gokproducten Lotto, Toto, Lucky
Day en De Nederlandse KrasLoterij. Eerder in februari won Holland
Casino een kort geding tegen twee gokbedrijven op de Nederlandse
Antillen. En in januari dwong de rechtbank Arnhem de grote Britse
firma Ladbrokes al om internetbezoekers uit Nederland te weren.
Volgens de rechtbank overtreden de buitenlandse gokbedrijven de Wet op
de kansspelen omdat zij een kansspel aanbieden in Nederland zonder
vergunning. "Daarbij is van doorslaggevende betekenis geoordeeld dat
Nederlanders zich in Nederland via hun computer zonder enige beperking
kunnen aanmelden voor en kunnen meedoen aan de door gedaagden
aangeboden kansspelen, waarbij het prijzengeld kan worden uitbetaald
door overmaking op de Nederlandse bankrekening van de betrokken
deelnemer en dat Nederland uitdrukkelijk is opgenomen in de lijst van
landen waarvan ingezetenen kunnen meedoen aan de kansspelen", aldus de
Rechtbank. De Rechtbank oordeelt dat de Lotto is benadeeld doordat
"gedaagden zich door het zonder Nederlandse vergunning aanbieden van
kansspelen in Nederland voor de Nederlanders, een substantiële
onrechtmatige voorsprong op eiseres hebben verschaft".
Over het gokken via internet wordt al jaren in de Tweede Kamer
gedebatteerd. Minister Donner heeft een proef aangekondigd "met één of
maximaal twee vergunninghouders". Daarnaast voert de groep Digitaal
Rechercheren van het Korps landelijke politiediensten een onderzoek
uit naar "de aard en de omvang van illegaal kansspelaanbod op
internet".
Uitspraak Rechtbank Arnhem
http://www.rechtspraak.nl/uitspraak/show_detail.asp?ui_id=48882
Kamerstukken II, 2002-2003, 24036 en 24557, nr. 280
=====================================================================
6. BOF publicatie: Internet activisme en de wet
=====================================================================
Wie op internet informatie met een kritische inhoud verspreidt of
publiceert, stuit soms op tegenstand. Of het nu gaat om protest tegen
sektes, multinationals of grote infrastructurele projecten van de
overheid, de kans is groot dat de tegenpartij een advocaat inschakelt.
Vaak krijgt de activist of zijn provider dan een zogenaamde blaf-fax
met de sommatie om de website onmiddellijk te sluiten. De tegenpartij
weet vaak een indrukwekkende lijst wetsartikelen te noemen waaruit
moet blijken dat de activist volstrekt onrechtmatig bezig is.
Bits of Freedom heeft in samenwerking met Ot van Daalen van het
Instituut voor Informatierecht een gids gepubliceerd met informatie
over Nederlandse wetgeving en jurisprudentie op het gebied van
aansprakelijkheid en onrechtmatige informatie, hyperlinks, domeinnamen
en email campagnes. In de publicatie wordt voor activisten relevante
jurisprudentie besproken zoals Spaink vs Scientology, XS4ALL vs
Deutsche Bahn, Indymedia vs Deutsche Bahn en Betuwe-route.nl vs de
Staat.
De gids behandelt geen opsporingsmethoden en beperkt zich tot
Nederland. Het is de bedoeling om de gids regelmatig te vernieuwen met
recente jurisprudentie en uit te breiden aan de hand van reactie van
lezers.
Internet activisme en de wet
http://www.bof.nl/activisme.html
=====================================================================
7. Gegeven.nl
=====================================================================
In de moderne informatiesamenleving ontstaan steeds meer elektronisch
opgeslagen gegevens die inzicht geven in het gedrag en het handelen
van burgers: van bankgegevens tot verkeersgegevens uit de
telecommunicatie. De overheid heeft voorstellen van de commissie Mevis
overgenomen om de mogelijkheden tot inzage in dergelijke gegevens voor
de politie sterk uit te breiden.
Het Centrum voor Recht, Bestuur en Informatisering in Tilburg en het
Instituut voor Informatierecht in Amsterdam zijn gezamenlijk een
website gestart waarop relevante stukken en beschouwingen worden
gepubliceerd, met name over het wetsvoorstel vorderen gegevens
financiële sector en het wetsvoorstel vorderen gegevens
telecommunicatie.
Gegeven.nl
http://www.gegeven.nl/
=====================================================================
Over Bits of Freedom
=====================================================================
Bits of Freedom komt op voor digitale burgerrechten.
Bits of Freedom is gevestigd in Amsterdam en is lid van de Global
Internet Liberty Campaign en European Digital Rights.
Bits of Freedom bestaat uit Maurice Wessling en Sjoera Nas.
Wij hopen op uw steun, commentaar en kritiek.
http://www.bof.nl/
info@bof.nl
tel 020 - 4686451
fax 020 - 5241229
Postbus 1035
1000 BA Amsterdam
Bits of Freedom Nieuwsbrief ISSN 15691160
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/
Voor het ontvangen van persberichten kunt u een email sturen naar
voor opname in de verzendlijst.
=====================================================================
Nieuwsbrief abonnement
=====================================================================
Abonneren kan door een email te sturen naar:
To: nieuws-l-request@bof.nl
Subject: subscribe
Abonneren en afmelden kan ook via het web:
http://list.xs4all.nl/mailman/listinfo/nieuws-l
Bij problemen met het (un)subscriben kunt u contact opnemen met
=====================================================================
European Digital Rights (EDRI)
=====================================================================
Bits of Freedom is lid van European Digital Rights, een associatie van
privacy en burgerrechten organisaties in Europa. EDRI geeft een eigen
Engelstalige, twee-wekelijkse elektronische nieuwsbrief uit met een
overzicht van de laatste ontwikkelingen in de Europa. Aanmelden voor
een gratis abonnement op EDRI-gram kan op de website van EDRI:
http://www.edri.org/
=====================================================================