BITS OF FREEDOM Nieuwsbrief

            ================================================
            ================================================

                      BITS OF FREEDOM NIEUWSBRIEF

                     2003 Nr. 13  -  3 september 2003

            ================================================
            ================================================

         http://www.bof.nl/nieuwsbrief/nieuwsbrief_2003_13.html

=====================================================================
Inhoud:
=====================================================================

1. Geheime nummers KPN blijken niet geheim
2. Pleidooi BOF en HCC voor handhaving spamverbod
3. Italiaanse meubelmaker taboe voor Nederlanders
4. Zuiveltoetjes en anonimiteit
5. Brein wil Kazaa gebruikers laten afsluiten
6. Handleiding Cyber Crime
7. Nominaties Big Brother Awards tot 14 september

=====================================================================
1. Geheime nummers KPN blijken niet geheim
=====================================================================

Wie telefonisch wordt lastiggevallen door stalkers of telefonische
verkopers neemt een geheim nummer. Tot voor kort leek deze oplossing
even simpel als doeltreffend. Uit een onderzoek van het College
bescherming persoonsgegevens (CBP) en de OPTA blijkt echter dat KPN de
namen en adresgegevens die bij geheime nummers horen, verkoopt aan de
direct marketing branche.

KPN is midden jaren negentig begonnen met de verkoop van de
adresgegevens van abonnees met een geheim nummer zonder deze abonnees
daarover in te lichten. Het CBP en de OPTA concluderen dat KPN hiermee
onrechtmatig heeft gehandeld. Het verstrekken van deze abonneegegevens
is strijdig met artikel 9 van de Wet Bescherming Persoonsgegevens:
"persoonsgegevens worden niet verder verwerkt op een wijze die
onverenigbaar is met de doeleinden waarvoor ze zijn verkregen".

Het CBP en de OPTA zijn van mening dat er een gerechtvaardigde,
grotendeels door KPN zelf opgeroepen verwachting leeft bij de abonnee
dat adresgegevens behorende bij geheime nummers niet aan derden worden
gegeven voor direct marketing. In 1993 nog liet PTT Telecom
consumenten expliciet weten dit niet te zullen doen. In haar
nieuwsbrief van februari-maart 2002 (met veel voorkomende vragen over
privacy) legt KPN – op de hoogte van de onduidelijkheid rond geheime
nummers – de abonnees niet uit dat hun adresgegevens voor direct
marketing verkocht worden en evenmin dat zij hiertegen bezwaar kunnen
maken.

Volgens KPN bestaan de zogenaamde geheime nummers niet, het bedrijf
spreekt liever over 'nummers met beperkte bekendheid'. Voor deze
nummers geldt uitsluitend dat zijn niet in de telefoongids staan en
niet opvraagbaar zijn bij de nummerinformatiedienst. Toch wordt het
begrip geheime nummers gewoon gehanteerd op de website van KPN (zie
kpn.nl > Home Privé > Telefoon thuis > Veelgestelde vragen >
Gidsvermeldingen). Het onderscheid van KPN lijkt er op neer te komen
dat geheime nummers niet gratis opvraagbaar zijn voor derden maar dat
elke partij die bereid is ervoor te betalen gewoon over de
abonneegegevens kan beschikken. Overigens blijkt nergens uit dat de
direct marketing branche voor de abonneegegevens van geheime nummers
meer betaalt dan voor de gegevens van andere nummers. In die zin
bestaan geheime nummers voor de direct marketing branche gewoon niet.

Het CBP en de OPTA oordelen in hun rapport dat KPN de onrechtmatigheid
van de situatie kan opheffen door actieve en duidelijke voorlichting
te geven en een eenvoudige en kosteloze bezwaarmogelijkheid moet gaan
aanbieden. Daartoe moet KPN alle abonnees met een geheim nummer een
antwoordkaart sturen waarmee zij kostenloos bezwaar kunnen maken tegen
de verstrekking aan derden. KPN heeft volgens eigen opgave 1 miljoen
abonnees met een geheim nummer.

Onderzoek naar beleid omtrent 'geheime' nummers (26.08.2003)
http://www.cbpweb.nl/downloads_rapporten/onderzoek_koninklijke_KPN_NV.pdf

=====================================================================
2. Pleidooi BOF en HCC voor handhaving spamverbod
=====================================================================

Tijdens een hoorzitting op 28 augustus van de vaste commissie van
Economische Zaken van de Tweede Kamer hebben Bits of Freedom en de
vereniging HCC gepleit voor een duidelijke handhaving van het
spamverbod. In de nieuwe Telecommunicatiewet die bij de Kamer ter
beoordeling ligt wordt ook in Nederland het Europese spamverbod van
kracht. Maar de wet laat de verantwoordelijkheid voor de handhaving
ergens zweven tussen OPTA en het College bescherming persoonsgegevens.

Bits of Freedom heeft de Tweede Kamer opgeroepen om een duidelijke
handhaving te kiezen, waarbij de toezichthouder zowel als meldpunt kan
optreden als voorlichting kan geven. Het huidige wetsvoorstel lijkt
ervan uit te gaan dat de branche de problemen met spam onderling wel
oplost, terwijl zelfregulering bij spam aantoonbaar niet werkt.
Immers, een basisvoorwaarde voor zelfregulering is een overzichtelijke
branche, met leden die bereid zijn om onderlinge afspraken te maken.
Bij spam geldt dat absoluut niet; iedereen met een computer en een
internetverbinding kan immers vrijwel kosteloos miljoenen mensen
bestoken met bulkmail. Zelfregulering kan dan ook alleen een
toevoeging zijn.

Twee andere knelpunten die Bits of Freedom naar voren bracht, zijn het
ontbreken van de bescherming van zakelijke e-mail adressen en de
invulling van het begrip toestemming. In het huidige wetsontwerp
worden alleen natuurlijke personen beschermd tegen spam. Zakelijke
adressen mogen dus onbeperkt bestookt worden met reclameboodschappen,
alsof het kostbare verlies van arbeidstijd bij bedrijven geen factor
van belang is. Het onderscheid is in de praktijk bovendien onhoudbaar;
aan de meeste e-mail adressen valt niet af te lezen of ze persoonlijk
of zakelijk worden gebruikt. Wat betreft de vereiste toestemming voor
het toezenden van bulkmail biedt volgens BOF alleen een bewijsplicht
uitkomst. De verzender moet bewijzen dat hij toestemming heeft,
bijvoorbeeld via een bevestigingsmail. Zonder dergelijke bewijsplicht
dreigt de marketingindustrie op grote schaal misbruik te maken van
'tell-a-friend' constructies en vooraf aangevinkte 'Ja'-knopjes.

In reactie op dit pleidooi wilde kamerlid Blok van de VVD weten of
nationale handhaving wel zin had bij zo'n complex internationaal
probleem. Kamerlid Atsma van het CDA vroeg zich af of een eventueel
spam-meldpunt meteen alle rommel op internet kon behandelen.

Sjoera Nas van Bits of Freedom gaf aan dat er inderdaad geen
makkelijke oplossing is voor spam, maar dat Nederland in ieder geval
haar eigen taak moet vervullen. Nu er een wet ligt om spam te
verbieden, moet die wet ook gehandhaafd worden. Verder zou de overheid
alle inspanningen van de Europese Commissie moeten ondersteunen om een
opt-in regime te bewerkstelligen in alle OESO-landen, dus behalve
Europa ook in de Verenigde Staten, Australië en Canada. Op de vraag
van Atsma refereerde Nas aan de inspanningen van het ministerie van
justitie om tot een meldpunt te komen voor illegaal materiaal (zie BOF
nieuwsbrief nr 11, van 23 juli). Samenvoeging van deze verschillende
taken en meldpunten achtte zij niet wenselijk.

Ook de stichting spamvrij.nl zette haar standpunten schriftelijk
uiteen in een brief aan de vaste commissie.

Pleidooi HCC en Bits of Freedom (28.08.2003)
http://www.bof.nl/docs/bofhccspamstandpunt.pdf

Brief van spamvrij.nl (28.08.2003)
http://www.spamvrij.nl/nieuws/index.php
2003-08-28

=====================================================================
3. Italiaanse meubelmaker taboe voor Nederlanders
=====================================================================

In een kort geding tussen twee Italiaanse bedrijven, Cassina en
Classico Mobile, heeft de Amsterdamse rechtbank besloten dat Classico
Mobile zijn website ontoegankelijk moet maken voor Nederlanders.

Het Italiaanse bedrijf Classico Mobile maakt en verkoopt meubels naar
ontwerp van Le Corbusier en Rietveld. Het Italiaanse bedrijf Cassina
doet hetzelfde maar heeft tevens een licentieovereenkomst met de
auteursrechthebbenden op de meubelmodellen. Nadat Classico Mobile
adverteerde in NRC Handelsblad besloot Cassina de kwestie voor de
Nederlandse rechter te brengen.

Classico Mobile erkent de rechten van Cassina maar zegt de meubels
uitsluitend in Italië te verkopen, waar dit zou zijn toegestaan.
Classico Mobile ging bij de rechter op voorhands akkoord om niets meer
in Nederland te verkopen en de site ontoegankelijk te maken voor
Nederlanders. Omdat Classico Mobile heeft geadverteerd in NRC
Handelsblad, richt het bedrijf zich volgens de rechter op Nederlandse
kopers.

Opmerkelijk is dat de rechter tevens in het vonnis opdraagt om "de
namen, adressen, telefoon- en faxnummers, web- en emailadressen van de
(rechts)personen, die vanuit Nederland nabootsingen van de
meubelmodellen van Le Corbusier en Rietveld bij Classico Mobile hebben
besteld" te verstrekken aan Cassina.

De uitspraak is de laatste een een reeks waarbij buitenlandse websites
ontoegankelijk moeten worden gemaakt voor Nederlanders. De uitspraak
tegen Classico Mobile is de enige op basis van het auteursrecht,
eerdere uitspraken waren in het voordeel van de Lotto en Holland
Casino tegen buitenlandse goksites.

Vonnis rechtbank (28.08.2003)
http://www.rechtspraak.nl/uitspraak/show_detail.asp?ui_id=51092

Classico Mobile
http://www.classicomobile.com/

Cassina
http://www.cassina.it/

=====================================================================
4. Zuiveltoetjes en anonimiteit
=====================================================================

De identiteit van de man die zuiveltoetjes vergiftigde en producent
Campina afperste is bekend geworden door de anonymizer die hij
gebruikte.

De afperser gebruikte de anonymizer (surfola.com) om de website van
autotelegraaf.nl te bezoeken alwaar hij Campina had opgedragen een
bericht voor hem achter te laten. Gelukkig voor de politie was de
afperser niet zo geniaal als gevreesd. Hij bleek zichzelf voor het
gebruik van de anonimiteitsdienst van Surfola geregistreerd te hebben
met een email adres van Planet Internet. Nadat het Amerikaanse Surfola
zonder gerechtelijke dwang het e-mail adres afstond aan de te hulp
geroepen FBI was een gerechtelijk bevel aan Planet genoeg om de ware
identiteit van de afperser te achterhalen.

Hoewel Surfola in haar privacy voorwaarden zegt dat zij nooit de
identiteit van haar gebruikers aan derden zal doorgeven is haar
vrijwillige medewerking geen bedreiging voor de bewijsvoering in een
rechtszaak tegen de afperser.

In een reactie op de Campina zaak pleiten de juristen Asscher en Ekker
voor een wettelijke status voor anonimiteit. "Anoniem communiceren is
een grondrecht. Zo langzamerhand lijkt anonimiteit echter synoniem aan
misbruik. Het debat is gereduceerd tot de antithese privacy versus
veiligheid. Het internet verdient het dat anonimiteit een nette
wettelijke regeling krijgt. Consumenten, internet providers en vooral
het publieke debat zijn daarbij gebaat." In het opinie artikel wijzen
ze er terecht op dat anonimiteit niet alleen in de opsporing een
onderwerp van discussie is. In het maatschappelijk debat, denk aan
klokkenluiders, is anonimiteit nu juist heel welkom. De schrijvers
pleiten voor duidelijke regels wanneer anonimiteit is beschermd en
wanner deze wordt opgeheven. "Zo'n regeling moet er voor zorgen dat
anonimiteit snel kan worden opgeheven bij een verdenking van een
ernstig strafbaar feit. Maar er moet ook een garantie bestaan dat de
provider niet bij het minste of geringste de identiteit van de surfer
onthult." Als voorbeeld voor het laatste halen zij de pogingen van de
muziekindustrie aan om peer-to-peer gebruikers te identificeren. Wie
pleit voor een mogelijkheid voor opspoorders om anonimiteit in
ernstige gevallen op te heffen moet niet allerlei civiele partijen met
hun eigen agenda laten meesurfen ten koste van de doorsnee internet
gebruiker.

Afpersing Campina meest vergaande misdaad met internet (21.08.2003)
http://www.netkwesties.nl/editie67/artikel1.php

Anonimiteitswet is hard nodig (26.08.2003)
http://www.ivir.nl/publicaties/asscher/opiniecampinazaak.htm

=====================================================================
5. Brein wil Kazaa gebruikers laten afsluiten
=====================================================================

De auteursrechtenorganisatie Brein wil dat internet providers in
Nederland grote aanbieders van MP3 bestanden gaan afsluiten. Brein wil
eerst de hulp van providers bij het waarschuwen van de gebruikers
omdat de ervaring leert dat de meeste gebruikers de gewraakte MP3s dan
verwijderen. Daarna wil zij hardleerse Kazaa gebruikers laten
afsluiten.

Eerder dreigde Brein met het opvragen van de persoonsgegevens van
Kazaa gebruikers zodat zij, net zoals de muziekindustrie in de VS,
schadevergoedingen kan gaan eisen. Het opvragen van de persoongegevens
is niet eenvoudig omdat de meeste Nederlandse internet providers
weinig voelen voor een vrijwillige overdracht van de gegevens van hun
abonnees. Daarmee zou Brein een lastige procedure via de rechtbank
moeten beginnen waarvan de afloop onzeker is.

Directeur Tim Kuik van Stichting Brein roep nu weer iets anders. Hij
wil via de rechter de providers opdragen Kazaa gebruikers af te
sluiten zonder dat hun identiteit bekend is bij Brein. Dat lijkt
lastig voor de bewijsvoering. Kuik betreedt vervolgens juridisch
drijfzand wanneer hij tegenover Planet Multimedia verklaart dat
providers die niet meewerken aan het afsluiten van gebruikers
medeverantwoordelijk zijn voor de verspreiding van illegale
muziekbestanden. De Europese e-commerce richtlijn (2000/31/EG) zegt nu
juist dat providers nooit aansprakelijk zijn voor data die zij
vervoeren. In het geval van Kazaa is de data opgeslagen op de computer
van de gebruiker en niet op het systeem van de provider. De
opmerkingen van Brein lijken meer ingegeven door een mediastrategie
dan een juridisch plan.

Brein spreekt providers aan op MP3-ruil (03.08.2003)
http://www.planet.nl/planet/show/id=118880/contentid=398597

=====================================================================
6. Handleiding Cyber Crime
=====================================================================

Het Computer Emergency Response Team van de Nederlandse overheid
(govcert.nl) en de Groep Digitaal Rechercheren van de KLPD hebben een
'Handleiding Cyber Crime' samengesteld. De handleiding (113 pagina's)
geeft een helder overzicht van de technische en strafrechtelijke
aspecten van cyber crime. Begrippen als spoofing, open relays,
sniffing en port scans komen uitgebreid aan de orde. Daarnaast geeft
de handleiding advies voor het doen van aangifte. De handleiding
behandelt geen inhoudsgerelateerde incidenten (verspreiding
kinderporno of schending auteursrecht) en is niet gericht op het grote
publiek. De rol van meldpunten en abuse desks van internet providers
komen niet aan de orde.

Van herkenning tot aangifte, Handleiding Cyber Crime (07.2003)
http://www.bof.nl/docs/HandleidingCyberCrime_ned.pdf

=====================================================================
7. Nominaties Big Brother Awards tot 14 september
=====================================================================

Op 14 september eindigt de inzendingstermijn voor nominaties voor de
Big Brother Awards. Bits of Freedom roept iedereen op om van de
mogelijkheid gebruik te maken nominaties in te leveren.

Op zaterdagavond 11 oktober reikt Bits of Freedom voor de tweede keer
Big Brother Awards uit. Met de award wordt de persoon, het bedrijf of
de (overheids-)instelling bekroond die zich het afgelopen jaar het
hardst heeft ingezet om de controle over burgers te vergroten en de
privacy te schenden.

Een deskundige jury maakt op maandag 29 september de nominaties
bekend, maximaal 3 kandidaten per categorie. In de jury zitten
Christiaan Alberdingk Thijm, advocaat; Lodewijk Asscher, jurist; Piet
Beertema, internet pionier; Bart Jacobs, hoogleraar Beveiliging en
correctheid van programmatuur; Karin Spaink, publiciste en Corien
Prins, hoogleraar Recht en Informatisering.

Nominaties zijn welkom via info@bigbrotherawards.nl.

Big Brother Awards Nederland
http://www.bigbrotherawards.nl/

=====================================================================
Over Bits of Freedom
=====================================================================

Bits of Freedom komt op voor digitale burgerrechten.
Bits of Freedom is gevestigd in Amsterdam en is lid van de Global
Internet Liberty Campaign en European Digital Rights.
Bits of Freedom bestaat uit Maurice Wessling en Sjoera Nas.
Wij hopen op uw steun, commentaar en kritiek.

http://www.bof.nl/

info@bof.nl
tel 020 - 4686451
fax 020 - 5241229
Postbus 1035
1000 BA  Amsterdam

Bits of Freedom Nieuwsbrief ISSN 15691160
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/

Voor het ontvangen van persberichten kunt u een email sturen naar
info@bof.nl voor opname in de verzendlijst.

=====================================================================
Nieuwsbrief abonnement
=====================================================================

Abonneren kan door een email te sturen naar:

To: nieuws-l-request@bof.nl
Subject: subscribe

Abonneren en afmelden kan ook via het web:
http://list.xs4all.nl/mailman/listinfo/nieuws-l

Bij problemen met het (un)subscriben kunt u contact opnemen met 
info@bof.nl.

=====================================================================
European Digital Rights (EDRI)
=====================================================================

Bits of Freedom is lid van European Digital Rights, een associatie van
privacy en burgerrechten organisaties in Europa. EDRI geeft een eigen
Engelstalige, twee-wekelijkse elektronische nieuwsbrief uit met een
overzicht van de laatste ontwikkelingen in de Europa. Aanmelden voor
een gratis abonnement op EDRI-gram kan op de website van EDRI:

http://www.edri.org/

=====================================================================