BITS OF FREEDOM Nieuwsbrief

            ================================================
            ================================================

                      BITS OF FREEDOM NIEUWSBRIEF

                     2003 Nr. 14  -  17 september 2003

            ================================================
            ================================================

         http://www.bof.nl/nieuwsbrief/nieuwsbrief_2003_14.html

=====================================================================
Inhoud:
=====================================================================

1. Nederland maakt geen halszaak van PNR doorgifte
2. Scientology verliest juridische strijd met providers
3. Sombere conclusies over de gevolgen van de Auteursrichtlijn
4. Amendementen PvdA tegen spam
5. Miljoenennota
6. BOF publicatie over verkeersgegevens

=====================================================================
1. Nederland maakt geen halszaak van PNR doorgifte
=====================================================================

De doorgifte van passagiersgegevens vanuit Nederland aan de Verenigde
Staten stuit op weinig kritiek bij de Nederlandse regering. Minister
Donner vindt de kwestie eigenlijk geen zaak van de regering en
verwijst door naar het College bescherming persoonsgegevens en naar de
rechter.

Sinds maart van dit jaar eisen de Verenigde Staten online toegang tot
de Passenger Name Record (PNR) van alle passagiers op vluchten van,
naar of via de VS. Het PNR bevat 39 gegevens waaronder naam,
geboortedatum, telefoonnummer en de datum van reservering, en kan ook
gegevens bevatten zoals creditcardnummer, stoelnummer en
maaltijdkeuze. Daarnaast vragen de VS via het Advanced Passenger
Information System (APIS) van de vliegtuigmaatschappijen om naam,
geboortedatum, geslacht, paspoortnummer en nationaliteit. De VS hebben
gedreigd met hoge boetes en zelfs intrekking van de landingsrechten
voor vliegtuigmaatschappijen die niet meewerken aan de verstrekking
van de gegevens. De gegevens worden gebruikt voor risico-profilering
van passagiers.

Sinds het voorjaar onderhandelt de Europese Commissie met de VS over
een acceptabel privacyreglement zodat de Amerikaanse verwerking van
gegevens van Europese passagiers voldoet aan de voorwaarden van de EU
privacy richtlijn. De onderhandelingen lijken muurvast te zitten. De
enige serieuze tegemoetkoming waartoe de VS bereid lijkt, is het
terugbrengen van de bewaartermijn van 50 naar 6 of 7 jaar. Andere
bezwaren van de EU lijken weinig gehoor te krijgen. De VS willen het
gebruik van de gegevens niet beperken tot de bestrijding van
terrorisme maar ook aanwenden bij andere 'serieuze' criminaliteit. De
VS willen ook geen beperking van het aantal gegevens per passagier.
Bovendien hebben Europese passagiers geen juridisch handvat om
eventuele fouten voor een Amerikaanse rechter te brengen.

In antwoord op Kamervragen en tijdens een overleg in de Tweede Kamer
heeft minister Donner alle bezwaren van de Kamerleden doorverwezen
naar de EU, het CBP en de Nederlandse rechter. Donner heeft zich
nadrukkelijk onthouden van elke kritiek op de VS en uitte in de Kamer
begrip voor de eisen van de VS. Over de Nederlandse politiek zei hij:
"De politiek verantwoordelijken zullen opnieuw voor de vraag staan
waar de grenzen liggen bij dit soort verschijnselen en waar wij het
risico aanvaarden dat er een aanslag van die omvang wordt gepleegd,
omdat wij bepaalde andere waarden toch belangrijker vinden."

Het College bescherming persoonsgegevens neemt klachten over de
doorgifte van passagiersgegevens in behandeling maar zal deze 'van
geval tot geval' bekijken en alleen behandelen bij een 'bijzondere,
individuele aanleiding'.

Kamervragen met antwoord 2002-2003, nr. 1797H, Tweede Kamer
(27.08.2003)

Kamervragen met antwoord 2002-2003, nr. 1844, Tweede Kamer (01.09.2003)

Tweede Kamer, algemeen overleg van de vaste commissie voor Justitie en
de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op
10.09.2003 (ongecorrigeerd stenogram)

=====================================================================
2. Scientology verliest juridische strijd met providers
=====================================================================

Na een juridische titanenstrijd van 8 jaar tussen Scientology en
schrijfster Karin Spaink, XS4ALL en nog 10 providers heeft het
gerechtshof Den Haag op 4 september een uniek vonnis geveld. Alle
eisen van Scientology worden verworpen en het belang van vrijheid van
meningsuiting wordt op niet mis te verstane wijze onderstreept.
Volgens advocaat Christiaan Alberdingk Thijm is het zelfs de eerste
keer dat een Nederlandse rechter op deze wijze de vrijheid van
meningsuiting zwaarder laat wegen dan het auteursrecht.

"Uit de (...) teksten blijkt dat Scientology c.s. met hun leer en
organisatie de verwerping van democratische waarden niet schuwen. Uit
de teksten volgt tevens dat met de geheimhouding van OT II en OT III
mede wordt beoogd (...) discussie over de leer en praktijken van de
Scientology-organisatie te verhinderen", aldus het Gerechtshof.

In september 1995 legde een deurwaarder, bijgestaan door
vertegenwoordigers van de sekte, beslag op de servers van XS4ALL omdat
het Fishman affidavit op de homepage van een klant stond. Dit
affidavit is een rechtbankgetuigenis voor een Amerikaanse rechtbank
van een voormalig Scientology-lid, met citaten uit allerlei geheime
stukken.

De sekte begon vervolgens aan een uitputtende rechtsgang, waarbij
Spaink, XS4ALL en de mede-gedaagden (die kopieën van het document op
hun eigen homepages plaatsten) tot drie keer toe in het gelijk werden
gesteld. Wel voegde de arrondissementsrechtbank 's-Gravenhage aan haar
vonnis van 9 juni 1999 een aparte verklaring voor recht toe, met een
driestappen toets voor de aansprakelijkheid van providers, niet alleen
voor materiaal van hun klanten, maar zelfs ook voor hyperlinks.
Bovendien zouden providers op verzoek de naam-adres-woonplaatsgegevens
van klanten moeten overhandigen aan klagers, 'als aan de juistheid van
de kennisgeving in redelijkheid niet valt te twijfelen'.

Het Gerechtshof heeft dit vonnis vernietigd, maar geen nieuwe
omschrijving gegeven waarmee providers in de praktijk kunnen bepalen
hoe ze met klachten moeten omgaan over de inhoud van websites. Dat
betekent dat de Europese E-Commerce richtlijn (2000/31/EG) leidend is,
die zeker niet uitblinkt in helderheid. De Tweede Kamer behandelt naar
verwachting volgende week de implementatie van de richtlijn
(Aanpassingswet richtlijn inzake elektronische handel), inclusief een
verwijzing in de memorie van toelichting naar het inmiddels
vernietigde vonnis uit 1999.

Arrest Gerechtshof 's-Gravenhage (04.09.2003)
http://www.rechtspraak.nl/uitspraak/show_detail.asp?ui_id=51205

Website Karin Spaink
http://www.spaink.net/fishman/home.html

=====================================================================
3. Sombere conclusies over de gevolgen van de Auteursrichtlijn
=====================================================================

Volgende week stemt de Tweede Kamer over herziening van de auteurswet,
het wetsontwerp voor de omzetting van de Europese Auteursrichtlijn
(2001/29/EG). Uit een nieuw onderzoek van het Engelse onderzoeksbureau
FIPR naar de omzettingsvoorstellen in 12 lidstaten blijkt dat
Nederland er ongunstig uitspringt als het gaat om de bescherming van
burgers tegen misbruik van auteursrecht.

Er zijn maar weinig EU lidstaten die een echt effectieve regeling
hebben getroffen voor klachten over misbruik van auteursrecht, maar
Nederland spant de kroon door helemaal geen voorziening te treffen. De
meeste EU-landen verwijzen hun burgers naar een overheidsinstelling,
die er maanden over mag doen om wettelijke gebruiksrechten te
verdedigen, zoals kunnen citeren of het maken van een thuiskopie.
Bovendien zijn er over het algemeen geen burgers of consumenten
vertegenwoordigd in deze instellingen.

In het Nederlandse wetsontwerp wordt verwezen naar de mogelijkheid om
-later, als dat nodig is- een algemene maatregel van bestuur uit te
vaardigen om de industrie te dwingen de rechten van burgers te
respecteren. Die AmvB wordt in ieder geval niet op voorhand
uitgevaardigd, maar pas nadat "rechthebbenden de gelegenheid is
geboden om vrijwillig maatregelen te treffen om begunstigden van
beperkingen daarvan gebruik te laten maken, waaronder het sluiten van
overeenkomsten tussen de rechthebbenden en andere betrokken partijen".

Het FIPR-rapport schetst een somber beeld over de impact van de
Europese richtlijn op alledaags gebruik van auteursrechtelijk
beschermd materiaal. Veel Europeanen lopen risico dat hele gewone
handelingen straks illegaal zijn, zoals het overzetten van liedjes van
een kopieerbeveiligde CD naar een walkman, of het bekijken van een DVD
op een computer die onder Linux draait. Dat is het gevolg van het veel
te ruim geformuleerde verbod op het doorbreken van technische
beveiligingen. Zelfs (wetenschappelijk) cryptografisch onderzoek
dreigt door de richtlijn in veel Europese landen in de illegaliteit te
geraken. Hoewel het doorbreken van beveiligingen niet in het
strafrecht komt in Nederland, heeft minister Donner tegelijkertijd
expliciet geweigerd om dit type onderzoek expliciet in de wet zelf te
beschermen.

Implementing the European Copyright Directive (08.09.2003)
http://www.fipr.org/copyright/guide/

Hoofdstuk over de omzetting in Nederland (geschreven door Bits of Freedom):
http://www.fipr.org/copyright/guide/netherlands.htm

=====================================================================
4. Amendementen PvdA tegen spam
=====================================================================

PvdA Kamerlid Martijn van Dam gaat enkele amendementen indienen op het
wetsvoorstel telecommunicatiewet om daarmee de bestrijding van spam
verder aan te scherpen. Het wetsvoorstel bevat al een opt-in regeling
voor e-mail marketing maar is in vele opzichten nog vaag.

Het Kamerlid wil een strafbaarstelling voor het versturen van spam met
een maximale boete van 4500 euro. Ook wil hij dat voor zakelijke
e-mailadressen dezelfde opt-in regeling gaat gelden als voor privé
e-mailadressen. Tot slot stelt van Dam voor dat de verzender een
bewijsplicht heeft voor de verleende toestemming en achteraf moet
kunnen aantonen dat de ontvanger akkoord is gegaan met de toezending.

De laatste twee punten komen ook voor in het spamstandpunt van Bits of
Freedom en de vereniging HCC dat op 28 augustus bij de Vaste Commissie
voor Economische Zaken van de Tweede Kamer is gepresenteerd.

Standpunt BOF en HCC
http://www.bof.nl/docs/bofhccspamstandpunt.pdf

=====================================================================
5. Miljoenennota
=====================================================================

De Miljoenennota bevat een aantal plannen en voornemens van de
regering op het gebied van ICT, opsporing en toegankelijkheid
overheidsinformatie.

Op het gebied van de toegankelijkheid van overheidsinformatie heeft de
regering een aantal doelstellingen geformuleerd:

- eind 2004 kan minimaal 45% van de totale publieke dienstverlening
elektronisch worden afgehandeld;
- eind 2004 zal 60% van alle formulieren elektronisch beschikbaar
zijn;
- eind 2004 wordt 50% van de verordeningen van provincies, gemeenten
en waterschappen ontsloten via een decentrale wettenbank.

De volgende wetgeving wordt in 2004 ingediend, behandeld of treedt in
werking.

Indiening:

- wetsvoorstel herziening Wet politieregisters;
- wetsvoorstel DNA-onderzoek bij veroordeelden.

Behandeling door parlement:

- wetsvoorstel gegevensvergaring in de informatiemaatschappij;
- wetsvoorstel vorderen gegevens telecommunicatie;
- wetsvoorstel computercriminaliteit II;
- nota van wijziging bij wetsvoorstel computercriminaliteit II in
verband met uitvoering van het Verdrag van de Raad van Europa inzake
Crime in cyberspace;
- wetsvoorstel verstrekking strafrechtelijke gegevens door het OM aan
derden.

Inwerkingtreding:

- wetsvoorstel elektronische handel;
- wetsvoorstel auteursrecht in de informatiemaatschappij;
- wetsvoorstel aanpassing aan de WIPO-verdragen auteursrecht in de
informatiemaatschappij.

Ook zal het Kabinet de Kamer in 2003 informeren over de resultaten van
het onderzoek naar en het kabinetsstandpunt over de toe te passen
biometrische technologie ter bestrijding van look-alike fraude met
paspoorten. Aansluitend op de besluitvorming van de Kamer zullen,
afhankelijk van de uitkomst, in de tweede helft van 2003
voorbereidingen worden getroffen voor de aanbesteding van de
noodzakelijke aanpassingen in documenten en apparatuur en zal een plan
voor de invoering van biometrie worden opgesteld. Het kabinet meldt:
"Recent heeft ICAO (een internationale organisatie die standaarden
vaststelt voor reisdocumenten) besloten de gelaatsherkenning als
primair biometrisch kenmerk aan te wijzen. In het kabinetsstandpunt
wordt op deze ontwikkelingen ingegaan." (zie ook BOF nieuwsbrief 11).

Miljoenennota 2004
http://rijksbegroting.minfin.nl/

=====================================================================
6. BOF publicatie over verkeersgegevens
=====================================================================

Juridisch kwartaalblad JAVI heeft in het augustusnummer een lang
artikel gepubliceerd van Sjoera Nas (Bits of Freedom) over plannen
voor gedwongen opslag van verkeersgegevens in de
telecommunicatiesector. Het artikel gaat in op de definitie van
verkeersgegevens, het juridische kader, de praktijk bij providers en
de kritiek van privacy-watchdogs op de nieuwe privacy-wetgeving die
een bewaarplicht mogelijk maakt.

"Ook onder dreiging van oorlog en terrorisme moeten we onze
maatschappij blijven grondvesten op democratie, grondrechten en
bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Het preventief in de
gaten houden van het communicatiegedrag van alle burgers vormt een
radicale omkering van het principe dat iedereen onschuldig is tot het
tegendeel is bewezen. Het gevaar dreigt dat we onze maatschappij
volledig ten dienste gaan stellen van opsporing, in plaats van
omgekeerd."

You never surf alone
http://www.bof.nl/javi.html

=====================================================================
Over Bits of Freedom
=====================================================================

Bits of Freedom komt op voor digitale burgerrechten.
Bits of Freedom is gevestigd in Amsterdam en is lid van de Global
Internet Liberty Campaign en European Digital Rights.
Bits of Freedom bestaat uit Maurice Wessling en Sjoera Nas.
Wij hopen op uw steun, commentaar en kritiek.

http://www.bof.nl/

info@bof.nl
tel 020 - 4686451
fax 020 - 5241229
Postbus 1035
1000 BA  Amsterdam

Bits of Freedom Nieuwsbrief ISSN 15691160
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/

Voor het ontvangen van persberichten kunt u een email sturen naar
info@bof.nl voor opname in de verzendlijst.

=====================================================================
Nieuwsbrief abonnement
=====================================================================

Abonneren kan door een email te sturen naar:

To: nieuws-l-request@bof.nl
Subject: subscribe

Abonneren en afmelden kan ook via het web:
http://list.xs4all.nl/mailman/listinfo/nieuws-l

Bij problemen met het (un)subscriben kunt u contact opnemen met 
info@bof.nl.

=====================================================================
European Digital Rights (EDRI)
=====================================================================

Bits of Freedom is lid van European Digital Rights, een associatie van
privacy en burgerrechten organisaties in Europa. EDRI geeft een eigen
Engelstalige, twee-wekelijkse elektronische nieuwsbrief uit met een
overzicht van de laatste ontwikkelingen in de Europa. Aanmelden voor
een gratis abonnement op EDRI-gram kan op de website van EDRI:

http://www.edri.org/

=====================================================================