================================================
================================================
BITS OF FREEDOM NIEUWSBRIEF
2003 Nr. 18 - 12 november 2003
================================================
================================================
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/nieuwsbrief_2003_18.html
=====================================================================
Inhoud:
=====================================================================
1. Het CWI leest e-mail van werklozen
2. Anoniem reizen 'minder voordelig'
3. Tweede kamer accepteert wetsvoorstel elektronische handel
4. NLIP stapt uit VNO-NCW
5. Aftappen: geen cijfers, geen toezicht
6. Nieuw: Donnerabilia
=====================================================================
1. Het CWI leest e-mail van werklozen
=====================================================================
Werkzoekenden die gebruikmaken van de computers van het Centrum voor
Werk en Inkomen (CWI) blijken al maandenlang stiekem bespied te worden
als zij e-mails schrijven.
In de 130 CWI-kantoren in Nederland kunnen werkzoekenden gebruik maken
van internettoegang om naar werk te zoeken. Een woordvoerder van het
CWI bevestigt dat in elke vestiging een aparte kantoorruimte is
ingericht waar personeel alles kan zien wat de werkzoekenden op de
terminals doen. Volgens het CWI worden de gebruikers van de terminals
daar ook op gewezen. Bezoekers bestrijden echter dat zij zijn
geïnformeerd over het meelezen van e-mail.
Of een simpele notificatie voldoende is om schending van het
briefgeheim mogelijk te maken, valt te betwijfelen. Rechters in
Nederland besluiten steeds vaker dat werknemers niet kunnen worden
ontslagen voor porno-surfen wanneer er geen duidelijke regels binnen
het bedrijf bestaan voor het gebruik van internet. Bovendien heeft het
College bescherming persoonsgegevens in haar publicaties over het
monitoren van internet op de werkplek laten weten dat het kennisnemen
van de inhoud van e-mail nooit kan plaatsvinden zonder een specifieke
verdenking van ontoelaatbaar gedrag. In dat geval kan er dus nooit
sprake zijn van generieke monitoring van de inhoud van e-mail.
Het valt moeilijk te begrijpen waarom een dergelijke bescherming van
persoonlijke communicatie van werkenden ineens vervalt bij ontslag.
Telegraaf: CWI bespiedt e-mail van werkzoekenden (07.11.2003)
http://www2.telegraaf.nl/digi/article5649931.ece
=====================================================================
2. Anoniem reizen 'minder voordelig'
=====================================================================
De OV-chipkaart, waarmee de gezamenlijke vervoersbedrijven in 2004
gaan experimenteren, zal niet gratis zijn. Bovendien wordt de anonieme
variant van de chipkaart extra duur. Dit blijkt uit antwoorden op
Kamervragen door minister Peijs van Verkeer en Waterstaat.
De gezamenlijke vervoersbedrijven gaan met de OV-chipkaart de
strippenkaart en het treinkaartje vervangen. Volgens de planning wordt
in 2007 de chipkaart overal in Nederland gebruikt.
De reiziger moet de chipkaart zowel bij het in- als uitstappen langs
een kaartlezer halen. Aan de hand van de berekende route wordt een
bedrag van de kaart afgeschreven. Bussen en trams worden met GPS
(satelliet navigatie) uitgerust om zo in- en uitstaphalte van de
reiziger te bepalen. De gegevens over het reisgedrag van passagiers
worden gebruikt voor direct marketing doeleinden.
Volgens de Volkskrant van 4 november gaan reizigers 7,50 euro betalen
voor de aanschaf van een chipkaart. Volgens het ministerie van Verkeer
en Waterstaat ligt de prijs rond de 2 euro. De vervoersbedrijven
hadden eerder al laten weten dat anonieme kaarten nog duurder zouden
worden. De minister vindt dat niet meer dan logisch: "Dat neemt niet
weg dat bedrijven aan klanten die met gepersonaliseerde kaarten reizen
voordelen kunnen bieden die zij niet aan anonieme reizigers kunnen
aanbieden. Ik zie hier overigens weinig verschil tussen de huidige,
analoge wereld en die met de chipkaart OV. Het is immers ook nu
algemeen geaccepteerd dat anoniem reizen mogelijk moet zijn, maar ook
dat het aangaan van een gepersonaliseerde relatie met het
vervoerbedrijf, bijvoorbeeld een persoonsgebonden abonnement,
voordelen kan bieden."
Om de acceptatie van de dure kaarten te vergemakkelijken, zullen de
eerste series tegen een verlaagd tarief worden aangeboden.
De voorwaarden waaronder de vervoersbedrijven het reisgedrag gaan
analyseren en gebruiken, is onderwerp van overleg met het College
bescherming persoonsgegevens. Overigens kunnen reizigers op grond van
de Wet bescherming persoonsgegevens bezwaar maken tegen de verwerken
van reisgegevens voor direct-marketing doeleinden. Eventuele
verwerking van die gegevens voor andere doeleinden (onderlinge
verrekening tussen de vervoersbedrijven) valt daar niet onder. Daarom
is een anonieme kaart de enige oplossing voor reizigers die niet
willen dat hun reisgedrag wordt vastgelegd.
Antwoorden Peijs op vragen Van der Laan en Van der Ham (23.10.2003)
Tweede Kamer, 2003-2004, Aanhangsel Handelingen, nr. 184
=====================================================================
3. Tweede kamer accepteert wetsvoorstel elektronische handel
=====================================================================
Op 7 november heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel elektronische
handel (TK 28197) aangenomen, de omzetting van de Europese E-Commerce
Richtlijn uit 2000. De wet regelt de aansprakelijkheid van
internetproviders. In principe zijn ze niet aansprakelijk voor het
gedrag van hun klanten, behalve in hele specifieke hostinggevallen.
Daarbij geldt een driestappentoets. Providers riskeren alleen
aansprakelijkheid als ze een klacht hebben ontvangen, als uit die
klacht blijkt dat de onrechtmatigheid onmiskenbaar is en als ze dan
niet ingrijpen.
Dankzij een Kafkaesk amendement van CDA/VVD is die aansprakelijkheid
uitgebreid. In gevallen waarin een klager schadevergoeding eist
(bijvoorbeeld de muziekindustrie), is een provider niet aansprakelijk
als het gaat om materiaal waarvan ze 'niet redelijkerwijs behoort te
weten' dat het een onrechtmatig karakter heeft. Hoe een provider iets
zou 'behoren' te weten blijft in het ongewisse aangezien de E-commerce
richtlijn providers nadrukkelijk vrijwaart van de plicht om actief te
monitoren.
De stemming bracht al evenmin opheldering in de discussie over het
spamverbod. Op 28 oktober nam de Kamer de herziene Telecommunicatiewet
(28851) aan, die verbiedt om ongevraagde bulkmail te versturen aan
abonnees die geen rechtspersonen zijn. PvdA kamerlid Van Dam trok na
de stemming over de Telecommunicatiewet zijn eerdere amendementen op
dit wetsvoorstel in. Of een werknemer, die niet zelf contractant is
van zijn e-mail adres, nu beschermd is tegen elektronische
aanbiedingen, lijkt dus aan de rechter.
=====================================================================
4. NLIP stapt uit VNO-NCW
=====================================================================
De branche-organisatie van internetproviders (NLIP) stapt uit het
verband van werkgevers. Tussen NLIP en VNO-NCW is een conflict
ontstaan nadat de werkgeversorganisatie een brief aan de Tweede Kamer
stuurde om te lobbyen tegen een verscherping van de anti-spam
wetgeving. VNO-NCW wilde voorkomen dat tijdens de behandeling van de
wetsvoorstel elektronische handel (TK 28197) een amendement van Van
Dam (PvdA) werd aangenomen waardoor ook bulkmail aan bedrijven onder
de opt-in zou vallen. Tevens was VNO-NCW bezorgd over de voorgestelde
bewijsplicht, waardoor de verzender van commerciële e-mail moet kunnen
aantonen dat de ontvanger heeft ingestemd. Voor minister Donner was
deze brief aanleiding om de Kamer het amendement te ontraden.
VNO-NCW stelde in de brief: "Ondernemingen blijven echter wel degelijk
ook graag ongevraagde elektronische post ontvangen van hun
collega-ondernemers". Volgens de NLIP gaat VNO-NCW hiermee voorbij
"aan de belangen van ontvangers van e-mail én van de Internet Service
Providers". De NLIP is ook verontwaardigd omdat de
werkgeversorganisatie haar pro-spam stelling niet had gestoeld op
onderzoek of een enquête.
"Op dit moment is er voor een club als de onze geen plaats binnen
VNO-NCW", zo zegt Hans Leemans, directeur van de NLIP.
Ondanks bezwaren van de werkgevers is de bewijsplicht voor verzenders
wel aangenomen tijdens de behandeling van de Telecommunicatiewet.
Planet Multimedia: Internetproviders uit VNO-NCW (07.11.2003)
http://www.planet.nl/planet/show/id=67777/contentid=413378
=====================================================================
5. Aftappen: geen cijfers, geen toezicht
=====================================================================
Voor de derde maal zijn Kamervragen beantwoord naar aanleiding van de
vergeefse WOB procedure van Bits of Freedom om tapcijfers uit de jaren
negentig openbaar te maken.
Minister Donner laat nogmaals weten geen zin te hebben om cijfers over
het tappen bij te houden. "Het huidige juridische kader [biedt]
voldoende waarborgen dat het opsporingsmiddel tappen op een
verantwoorde manier wordt ingezet. Landelijke toezicht en controle
leveren daarbij mijns inziens geen meerwaarde op. In dat kader heb ik
geen voornemens een landelijke registratie van opsporingsmethoden op
te zetten."
Het OM is wettelijk verplicht om verdachten na afloop van een tap te
notificeren, maar het aantal verzonden notificaties wordt niet
bijgehouden. Vos vroeg daarom hoe de minister weet dat het OM zich dan
aan haar wettelijke verplichting houdt. Het antwoord vereist een bijna
absoluut vertrouwen in de staat. "In het algemeen moet er vanuit
worden gegaan, dat de staat en haar organen haar opgedragen wettelijke
verplichtingen zullen nakomen. Zou in een specifiek geval blijken, dat
een dergelijke verplichting niet is nagekomen, dan kan de direct
betrokkene zich met een klacht tot het betreffende overheidsorgaan
wenden."
Antwoord Nawijn op vragen van Vos (31.03.2003)
Tweede Kamer, 2002-2003, Aanhangsel Handelingen, nr. 1035
Antwoord Donner op vragen van Vos (03.07.2003)
Tweede Kamer, 2002-2003, Aanhangsel Handelingen, nr. 1553
Antwoord Donner op vragen van Vos (28.10.2003)
Tweede Kamer, 2003-2004, Aanhangsel Handelingen, nr. 219
=====================================================================
6. Nieuw: Donnerabilia
=====================================================================
Via de nieuwe rubriek Donnerabilia wil Bits of Freedom aandacht vragen
voor de deskundige meningen van minister Piet Hein Donner over privacy
en burgerrechten.
Zijn visie op internet:
"Internet is een fundamenteel instrument dat anonimiseert, dat mensen
loskoppelt van hun daden. Daar zit een belangrijk gevaar in, ook omdat
het vrijelijk toegankelijk is en iedereen confronteert met zaken
waarmee hij niet geconfronteerd zou willen worden of waarmee hij zijn
kinderen niet geconfronteerd wil hebben."
Behandeling van het wetsvoorstel richtlijn elektronische handel (25.09.2003)
Tweede Kamer, Handelingen 2003-2004, nr. 6, pag. 239
=====================================================================
Over Bits of Freedom
=====================================================================
Bits of Freedom komt op voor digitale burgerrechten.
Bits of Freedom is gevestigd in Amsterdam en is lid van de Global
Internet Liberty Campaign en European Digital Rights.
Bits of Freedom bestaat uit Maurice Wessling en Sjoera Nas.
Wij hopen op uw steun, commentaar en kritiek.
http://www.bof.nl/
info@bof.nl
tel 020 - 4686451
fax 020 - 5241229
Postbus 1035
1000 BA Amsterdam
Bits of Freedom Nieuwsbrief ISSN 15691160
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/
Voor het ontvangen van persberichten kunt u een email sturen naar
info@bof.nl voor opname in de verzendlijst.
=====================================================================
Nieuwsbrief abonnement
=====================================================================
Abonneren kan door gebruik te maken van het form op:
http://www.bof.nl/
of door een email te sturen naar:
To: nieuws-l-request@bof.nl
Subject: subscribe
Abonneren en afmelden kan ook via:
http://list3.xs4all.nl/mailman/listinfo/nieuws-l
Bij problemen met het (un)subscriben kunt u contact opnemen met info@bof.nl.
=====================================================================
European Digital Rights (EDRI)
=====================================================================
Bits of Freedom is lid van European Digital Rights, een associatie van
privacy en burgerrechten organisaties in Europa. EDRI geeft een eigen
Engelstalige, twee-wekelijkse elektronische nieuwsbrief uit met een
overzicht van de laatste ontwikkelingen in de Europa. Aanmelden voor
een gratis abonnement op EDRI-gram kan op de website van EDRI:
http://www.edri.org/
=====================================================================