================================================
================================================
BITS OF FREEDOM NIEUWSBRIEF
2003 Nr. 8 - 28 mei 2003
================================================
================================================
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/nieuwsbrief_2003_8.html
=====================================================================
Inhoud:
=====================================================================
1. Spammers willen wet oprekken
2. Nieuwe auteurswet schaadt consumentenbelangen
3. Meldpunt kinderporno krijgt geen geld
4. Commissie toezicht inlichtingendiensten
5. Succesvolle actie op Schiphol
6. Website open source overheid
=====================================================================
1. Spammers willen wet oprekken
=====================================================================
Bedrijven die grote hoeveelheden commerciële email verzenden, zijn
bezig de aankomende opt-in verplichting maximaal in eigen voordeel uit
te leggen. De branche organisaties VNO-NCW en ECP.nl oefenen druk uit
op de ISPs van de NLIP om akkoord te gaan met een zeer creatieve
definitie van het opt-in principe. Hierdoor zou het mogelijk moeten
zijn om internetters akkoord te laten gaan met een opt-in voor
listbrokers; bedrijven die emailadressen verhandelen. Met een
dergelijke generieke opt-in kan de listbroker vervolgens in opdracht
van vele andere bedrijven commerciële email naar de gebruiker sturen.
Ook willen de bedrijven uitvoerbare bestanden (executables) met de
commerciële email kunnen meesturen. Daarmee zou het verzenden van
dialers en spyware een geaccepteerd fenomeen kunnen worden.
De branche-organisaties onderhandelen over een zogenaamde emailcode.
Onder de hoede van ECP.nl moet deze algemene code aangeven op welke
manier en onder welke voorwaarden bedrijven hun klanten per email
mogen benaderen. Hoewel de code opt-in als uitgangspunt neemt, wordt
een uitleg daarvan in het voordeel van het bedrijfsleven gehanteerd.
Complicerende factor is dat internetters niet in het opstellen van de
code zijn gehoord. Geschillen tussen gebruikers en bedrijven over de
code moeten door de Reclame Code Commissie worden beslecht, waarbij de
bedrijven onderling afspreken welke straf of boete een overtreder kan
krijgen.
Doordat de EU inmiddels een privacy richtlijn voor telecommunicatie
heeft aangenomen, zal in het najaar opt-in verplicht zijn voor email
en SMS. Deze opt-in is verwerkt in het voorstel voor aanpassing van de
telecommunicatiewet. Dit wetsvoorstel, dat sinds een maand bij de
Tweede Kamer ligt, is onduidelijk over de handhaving van het
spamverbod. Hierdoor lijkt de wetgever de indruk te wekken dat
zelfregulering een middel zou zijn om spam te bestrijden. De
ervaringen van jarenlang aanmodderen met de zelfregulering rond
opt-out worden daarmee genegeerd.
Het voorstel voor de telecommunicatiewet stelt dat ongevraagde
communicatie voor commerciële, ideële of charitatieve doeleinden
alleen is toegestaan nadat de abonnee daarvoor 'voorafgaande
toestemming' heeft gegeven. De Europese richtlijn spreekt zelfs van
'uitdrukkelijke toestemming'. Door generieke opt-in is van
uitdrukkelijke toestemming geen sprake meer. In de praktijk zal de
lijst van bedrijven, producten en diensten waarvan sprake is, niet op
de webpagina passen. Gebruikers zullen dan meerdere malen moeten
klikken of de algemene voorwaarden moeten lezen, voordat duidelijk is
waarmee zij akkoord gaan.
Het overleg tussen de direct marketing bedrijven en de branche
vereniging van ISPs wordt bemoeilijkt doordat de verzenders van
reclame email een soort aflevergarantie willen. Zij willen dat
bedrijven die zich aan de emailcode houden er zeker van kunnen zijn
dat hun reclame email door de spamfilters van de ISP komt. Voor een
dergelijke garantie zijn de bedrijven ook bereid te betalen. Door
reclame van deze bedrijven altijd door te laten, kunnen providers op
een makkelijke manier hun omzet verhogen. Een dergelijke regeling zou
de belangen van direct marketing bedrijven en ISPs heel dicht bij
elkaar brengen, waardoor de invloed van de gebruiker op het beleid van
providers sterk afneemt.
De NLIP heeft haar leden om hun mening gevraagd over de generieke
opt-in en de uitvoerbare bestanden.
Wetsvoorstel wijziging Telecommunicatiewet
http://www.ez.nl/upload/docs/kamerbrieven/pdf-documenten/wjz%200301777-vtk.pdf
=====================================================================
2. Nieuwe auteurswet schaadt consumentenbelangen
=====================================================================
Nadat de vaste Kamercommissie voor justitie op 2 mei een extra zitting
had gewijd aan de controverses rondom de nieuwe auteurswet, heeft de
minister razendsnel antwoorden gegeven. Deze antwoorden staan sinds 30
mei online. Met name over het verbod op het doorbreken van technische
beveiligingen zijn veel vragen gesteld.
In artikel 29a van het wetsvoorstel is een generiek verbod opgenomen
op het doorbreken van digitale sloten op bijvoorbeeld film- en
muziekbestanden. Het is niet alleen verboden het slot te verbreken om
zo een illegale kopie te maken. Ook wie de muziek of het beeld
volledig legaal voor eigen gebruik wil benutten, maar daarbij wordt
gehinderd door een digitaal slot, mag geen pogingen ondernemen de
bescherming te omzeilen. Een Kamermeerderheid van (VVD, PvdA,
GroenLinks) vroeg of het omzeilingsverbod niet beperkt kon worden tot
het auteursrecht, terwijl het wetsvoorstel nu elke beveiliging
beschermt.
De minister vindt het in principe voldoende als CD's met
kopieerbeveiliging voorzien zijn van een waarschuwingsssymbool. CD's
die niet voldoen aan de eisen die de consument daaraan mag stellen,
kunnen worden geruild. Maar die ruilverplichting geldt alleen voor
CD's die op een CD-speler worden afgespeeld. CD's zijn volgens de
minister namelijk niet gemaakt om op een CD-ROM speler van een
computer te worden afgespeeld. En voegt hij daar aan toe: "de
beveiliging staat slechts in de weg aan het onbevoegd (door)kopiëren,
maar niet aan het afspelen van het beschermde materiaal op computers."
Jammer dat het departement zich niet beter heeft laten informeren.
Immers, er zijn juist talloze voorbeelden bekend van CD's die
computers laten crashen bij pogingen tot afspelen.
Kern van de consumentenbescherming, panacee voor alle kwalen, is de
mogelijkheid om een Algemene Maatregel van Bestuur uit te vaardigen
die de industrie verplicht tot nadere maatregelen. Die wordt in ieder
geval niet op voorhand uitgevaardigd, maar pas nadat "rechthebbenden
de gelegenheid is geboden om vrijwillig maatregelen te treffen om
begunstigden van beperkingen daarvan gebruik te laten maken, waaronder
het sluiten van overeenkomsten tussen de rechthebbenden en andere
betrokken partijen".
Er zijn ook vragen gesteld over de vrijstelling van het
omzeilingsverbod voor cryptografisch onderzoek. Die zou niet alleen in
de memorie van toelichting moeten opduiken, maar concreet in de
wetstekst zelf. Dat weigert de minister. Wetenschappelijk onderzoek
naar beveiliging en versleuteling heeft niet tot doel om technische
voorzieningen te omzeilen, stelde de minister al vast in de nota naar
aanleiding van het verslag, en dus valt het niet onder deze bepaling.
"Van een wetenschapsbeoefenaar mag wel verwacht worden dat hij
zorgvuldig handelt en ertegen waakt dat door zijn onderzoek zo veel
mogelijk derden op eenvoudige wijze technische
beschermingsvoorzieningen kunnen omzeilen".
Tenslotte concludeert de minister naar aanleiding van de DeCSS zaak
dat het omzeilen van technische beschermingsvoorzieningen inderdaad
niet is toegestaan wanneer het gaat om gebruik mogelijk te maken dat
op zichzelf is toegestaan door wettelijke beperkingen. Dat geldt voor
interoperabiliteit en dat geldt ook expliciet voor werk dat tot het
publieke domein behoort, of waarvan de beschermingsduur is verstreken.
Hoewel het verbod op het doorbreken na het verstrijken van de
beschermingsduur niet meer van toepassing zou kunnen zijn, kan het nog
steeds een onrechtmatige daad opleveren om de beveiliging te
doorbreken. De eventuele onmogelijkheid om te citeren uit een
beveiligde publicatie is een geval van dubbele pech; het is binnen de
systematiek van de Europese richtlijn niet mogelijk om daar
maatregelen tegen te treffen. Maar daar laat de minister zich
geenszins door frustreren. Immers: "Met de opkomst van nieuwe
technologieën en nieuwe vormen van dienstverlening is er evenwel
voldoende alternatief materiaal beschikbaar om te citeren in
schoolwerkstukken."
De minister acht het stuk, met de tweede nota van wijziging, nu rijp
voor behandeling door de Tweede Kamer. Naar alle waarschijnlijkheid
wordt het wetsvoorstel pas na het zomerreces behandeld in de Tweede
Kamer.
Nota naar aanleiding van het nadere verslag (16 mei 2003)
Kamerstuk 2002-2003, 28482, nr. 8, Tweede Kamer
Nader verslag Kamercommissie Justitie (2 mei 2003)
Kamerstuk 2002-2003, 28482, nr. 7, Tweede Kamer
=====================================================================
3. Meldpunt kinderporno krijgt geen geld
=====================================================================
In haar jaarverslag over 2002 constateert het meldpunt kinderporno dat
het aantal meldingen van kinderpornografie op internet toeneemt. Uit
de statistieken in het jaarverslag blijkt spam voor een groot deel aan
die stijging bij te dragen.
Het meldpunt verkeert in moeilijkheden doordat verwachte subsidies
niet worden uitbetaald. Zo heeft het ministerie van justitie slechts
de helft van de toegezegde subsidie voldaan. Het is opmerkelijk dat
justitie op deze relatief kleine post bezuinigt terwijl nog in de
rapportage van 'Nationaal Actieplan aanpak seksueel misbruik van
kinderen' beschreven wordt hoe het meldpunt functioneert als
aanbrenger van aangiftes bij de politie. Ook een eerder aangekondigd
convenant tussen het meldpunt en justitie waarbij de medewerkers van
het meldpunt beschermd worden tegen aanklachten wegens het bezit van
kinderpornografie is van de baan.
Het meldpunt ontving 6119 meldingen van internetgebruikers. Na
toetsing op strafbaarheid deed het meldpunt in 226 gevallen aangifte.
Justitie stelde in ruim 80 gevallen een onderzoek in.
Meldpunt Kinderporno jaarverslag 2002
http://www.meldpunt.org/jaarverslag2002.pdf
=====================================================================
4. Commissie toezicht inlichtingendiensten
=====================================================================
De ministerraad heeft ingestemd om mevrouw Michiels van
Kessenich-Hoogendam (voormalig vice-president Gerechtshof Den Haag)
voor te dragen voor benoeming als voorzitter van de commissie van
toezicht op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten en de heer Fasseur
(raadsheer Gerechtshof Amsterdam) als lid van deze commissie. De
benoemingen gaan in op 1 juni 2003.
Het derde lid van de commissie van toezicht is nog niet benoemd.
Vreemd genoeg is daarvoor Generaal Majoor van Reijn voorgedragen,
voormalig hoofd van de Militaire Inlichtingen Dienst. Het is moeilijk
voor te stellen hoe een voormalig hoofd van een inlichtendienst
diezelfde dienst effectief kan controleren.
De commissie van toezicht is een gevolg van de nieuwe wet op de
Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten die sinds mei 2002 van kracht is.
De commissie moet een veel actievere rol spelen dan de passieve vaste
commissie voor de inlichtingendiensten van de Tweede Kamer. De nieuwe
commissie mag medewerkers van de inlichtingendiensten en ministers
horen als getuigen, gebouwen van de diensten betreden en heeft directe
toegang tot gegevens van de diensten.
Naar aanleiding van onderzoek maakt de commissie van toezicht
rapporten op die bestaan uit een openbaar en een niet-openbaar deel.
Daarnaast maakt de commissie een openbaar jaarverslag.
Persbericht ministerraad
http://www.minaz.nl/data/1053695615.pdf
=====================================================================
5. Succesvolle actie op Schiphol
=====================================================================
Bits of Freedom, GroenLinks en de SP hebben op 20 mei op Schiphol
passagiers geïnformeerd over de overdracht van hun persoonsgegevens
aan de VS. Passagiers kregen een brief mee waarmee zij het College
Bescherming persoonsgegevens konden vragen een onderzoek in te
stellen. De actie vond plaats in het kader van een campagne van
European Digital Rights (EDRI).
Gelijktijdig werden ook acties gehouden op de vliegvelden van Brussel
en Wenen. Inmiddels heeft de Belgische data protectie autoriteit een
onderzoek ingesteld tegen de overdracht van passagiersgegevens naar de
VS naar aanleiding van klachten middels de EDRI modelbrieven.
De Amerikaanse Douane wil online toegang krijgen tot de Passenger Name
Record (PNR) van alle passagiers op vluchten van, naar of via de VS.
Het PNR bevat gegevens zoals naam, geboortedatum, telefoonnummer en de
datum van reservering, en kan ook gegevens bevatten zoals
creditcardnummer, stoelnummer en maaltijdkeuze. Daarnaast vragen de VS
via het Advanced Passenger Information System (APIS) van de
vliegtuigmaatschappijen om naam, geboortedatum, geslacht,
paspoortnummer en nationaliteit. De VS hebben gedreigd met hoge boetes
en zelfs intrekking van de landingsrechten van vliegtuigmaatschappijen
die niet meewerken aan de verstrekking van de gegevens.
De overdracht van deze gegevens is gereguleerd door de Europese
privacy-richtlijn, die beperkingen stelt aan de verwerking en opslag
van persoonsgegevens. Maar onder Amerikaanse druk lijken deze bezwaren
opzij geschoven door de Europese Commissie. Het Europees parlement
heeft in zeer grote meerderheid geprotesteerd tegen de voorlopige
overeenkomst tussen Commissie en de Amerikaanse douane. Naar
verwachting wordt eind juni een definitief akkoord gesloten.
Actie op Schiphol
http://www.bof.nl/nieuws/030520.html
Kritiek toezichthouders op verstrekking passagiersgegevens aan VS nog
niet weggenomen
http://www.cbpweb.nl/documenten/med_20030521_passagiersgegevens_VS.htm
=====================================================================
6. Website open source overheid
=====================================================================
Het programma Open Standaarden en Open Source Software voor de
overheid (OSOSS) heeft een website geopend met informatie over open
source software en open standaarden. Behalve nieuws bevat de website
een catalogus in aanbouw met daarin een overzicht van open source
software pakketten. OSOSS gaat voorlichting geven aan overheden die
willen overstappen op open source software.
OSOSS
http://www.ososs.nl/
=====================================================================
Over Bits of Freedom
=====================================================================
Bits of Freedom komt op voor digitale burgerrechten.
Bits of Freedom is gevestigd in Amsterdam en is lid van de Global
Internet Liberty Campaign en European Digital Rights.
Bits of Freedom bestaat uit Maurice Wessling en Sjoera Nas.
Wij hopen op uw steun, commentaar en kritiek.
http://www.bof.nl/
info@bof.nl
tel 020 - 4686451
fax 020 - 5241229
Postbus 1035
1000 BA Amsterdam
Bits of Freedom Nieuwsbrief ISSN 15691160
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/
Voor het ontvangen van persberichten kunt u een email sturen naar
voor opname in de verzendlijst.
=====================================================================
Nieuwsbrief abonnement
=====================================================================
Abonneren kan door een email te sturen naar:
To: nieuws-l-request@bof.nl
Subject: subscribe
Abonneren en afmelden kan ook via het web:
http://list.xs4all.nl/mailman/listinfo/nieuws-l
Bij problemen met het (un)subscriben kunt u contact opnemen met
=====================================================================
European Digital Rights (EDRI)
=====================================================================
Bits of Freedom is lid van European Digital Rights, een associatie van
privacy en burgerrechten organisaties in Europa. EDRI geeft een eigen
Engelstalige, twee-wekelijkse elektronische nieuwsbrief uit met een
overzicht van de laatste ontwikkelingen in de Europa. Aanmelden voor
een gratis abonnement op EDRI-gram kan op de website van EDRI:
http://www.edri.org/
=====================================================================