================================================
================================================
BITS OF FREEDOM NIEUWSBRIEF
2003 Nr. 9 - 25 juni 2003
================================================
================================================
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/nieuwsbrief_2003_9.html
=====================================================================
Inhoud:
=====================================================================
1. Anoniem reizen wordt duurder
2. Experimentenwet Kiezen op Afstand
3. [vervallen door fout]
4. Webcams in lantaarnpalen (100 jaar Orwell)
=====================================================================
1. Anoniem reizen wordt duurder
=====================================================================
Het Rotterdams vervoerbedrijf RET gaat in september 2004 de Chipkaart
OV invoeren als betaalmiddel. Hierdoor verdwijnt de strippenkaart als
toegangsbewijs. Andere steden volgen in de loop van 2004 en 2005.
Volgens de planning zal eind 2006 de Chipkaart OV overal in Nederland
gebruikt worden in trein, tram en bus.
De opdrachtgever voor de Chipkaart OV is Trans Link Systems een
samenwerkingsverband van de NS, Connexxion en de gemeentelijk
vervoerbedrijven van de Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Het
East-West Consortium gaat het systeem voor de chipkaart bouwen. Het
Octopus chipkaartsysteem uit Hong Kong wordt daarbij als voorbeeld
genomen.
De reiziger moet de chipkaart zowel bij het in- als uitstappen langs
een kaartlezer halen. Aan de hand van de berekende route word een
bedrag van de kaart afgeschreven. Bussen en trams worden met GPS
(satelliet navigatie) uitgerust om zo instap en uitstap halte van de
reiziger te kunnen bepalen.
Het chipkaartsysteem wordt door de openbaar vervoerbedrijven om
verschillende redenen ingevoerd. De gegevens over het reisgedrag van
elke passagier kunnen worden gebruikt voor direct marketing. Ook de
verrekening tussen de bedrijven onderling wordt eenvoudiger. Tot slot
is het door het verdwijnen van de strippenkaart mogelijk om klaphekjes
op NS stations en metro in te voeren. Hierdoor wordt zwartrijden
bestreden.
Er komen drie soorten kaarten. Een zogenaamde 'anonieme' kaart die
geen persoonsgegevens bevat. Daarnaast is er een gepersonaliseerde
kaart die kan worden opgeladen en tot slot komen er abonnementskaarten
die vrij toegang geven, persoonsgegevens bevatten en niet kunnen
worden opgeladen.
Met de gepersonaliseerde kaart kan goedkoper worden gereisd dan met de
anonieme kaart. De reden die Trans Link daarvoor geeft is dat aan de
anonieme kaart extra kosten zijn verbonden. Een niet-oplaadbare
anonieme kaart kan niet worden hergebruikt en een oplaadbare variant
vereist de installatie van extra oplaadpunten. Maar dat argument gaat
slechts ten dele op omdat de oplaadpunten tevens dienen voor de
oplaadbare gepersonaliseerde kaarten. De woordvoerder van Trans Link
laat weten dat "de reiziger bepaalt welke kaarttypes er komen". Of er
van marktwerking sprake zal zijn is de vraag omdat Trans Link de enige
aanbieder van chipkaarten voor het openbaar vervoer zal worden. De
vraag lijkt nu of het acceptabel is dat voor een grondrecht (privacy)
extra moet worden betaald.
Wat er na de invoering van de Chipkaart OV met de conducteurs gaat
gebeuren is niet duidelijk. Voor kaartcontrole in trein en metro
zullen na installatie van de klaphekjes zeker minder conducteurs nodig
zijn. De Amsterdamse wethouder van Verkeer, Mark van der Horst, heeft
bij de regionale zender AT5 daar wel een oplossing voor genoemd door
de invoering van de Chipcard OV in verband te brengen met meer
camera's in het openbaar vervoer.
De invoering van een chipkaartsysteem voor het openbaar vervoer in
Helsinki heeft geleid tot felle kritiek van privacy organisaties. YTV,
de aanbieder van openbaar vervoer in Helsinki, heeft een Big Brother
Award gekregen van Electronic Frontier Finland voor een
persoonsgebonden chipkaart. Ook in Helsinki waren anonieme kaarten
alleen tegen een hogere prijs verkrijgbaar.
Trans Link Systems
http://www.translink.nl/
East West Consortium
http://www.eastwestconsortium.nl/
Finse chipkaart
http://www.ytv.fi/matkakortti/english/
=====================================================================
2. Experimentenwet Kiezen op Afstand
=====================================================================
De Tweede Kamer zal donderdag 26 juni stemmen over de 'Experimentenwet
Kiezen op Afstand'. De wet maakt het mogelijk om tot 1 januari 2008 op
beperkte schaal te experimenteren met niet-plaatsgebonden stemmen.
Kiesgerechtigden in een aantal gemeentes in Nederland kunnen dan
stemmen in een stemlokaal naar keuze. Voor kiezers in het buitenland,
die nu nog per brief stemmen of naar het stemlokaal op de ambassade
gaan, zullen experimenten worden gestart met stemmen via internet en
telefoon.
De experimenten zullen worden gestart bij de volgende verkiezingen
voor het Europees parlement in juni 2004. Bij het experiment met
stemmen via internet vanuit het buitenland gelden dezelfde principes
als bij het stemmen per brief. De kiezer moet zich eerst aanmelden en
krijgt de kandidatenlijst thuis opgestuurd. Voor het stemmen via
internet krijgt de kiezer bovendien een authenticatie code (stemcode)
die in combinatie met een zelf opgegeven wachtwoord moet worden
gebruikt om in te loggen. Vervolgens gebruikt de kiezer bij het
stemmen op een kandidaat een unieke kandidaatcode die op de
kandidatenlijst staan. Iedere kiezer krijgt een unieke kandidatenlijst
met unieke kandidaatcodes. "Deze kandidaatcodes dienen primair om
schending van het stemgeheim door aftappen van telefoonverbindingen te
voorkomen", aldus minister Remkes.
De minister heeft eerder al laten weten (zie BOF nieuwsbrief nr. 5)
dat hij grote problemen ziet voor de invoering van een algemene
mogelijkheid voor alle kiezers om te stemmen via internet. Het
belangrijkste bezwaar daarbij is volgens de minister dat binnen
families controle en eventueel dwang zou kunnen worden uitgeoefend op
elkaar wanneer men samen van dezelfde computer gebruik moet maken.
Hiermee kan het grondwettelijke principe van vrije en geheime
verkiezingen onder druk komen te staan.
Eerder liet EPN zich kritisch uit over het stemmen via internet.
Maurice Wessling van Bits of Freedom zette in een column enkele
problemen rondom de kwestie op een rij.
Tijdelijke regels ter zake van experimenten in het kader van het
project Kiezen op afstand
Nota naar aanleiding van het verslag (26 maart 2003)
Kamerstuk 2002-2003, 28664, nr. 5, Tweede Kamer
Voorgenomen experiment met internetstemmen gevaarlijk
http://www.epn.net/content/berichten.asp?action=bericht&id=475
Online stemmen: makkelijk is niet altijd beter
http://www.burger.overheid.nl/columns/?id=334
Stemmen via internet
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/nieuwsbrief_2003_5.html
=====================================================================
3. [vervallen door fout]
=====================================================================
=====================================================================
4. Webcams in lantaarnpalen (100 jaar Orwell)
=====================================================================
Op 25 juni 1903, vandaag honderd jaar geleden, werd George Orwell
geboren. Dit lijkt een gepast moment om even stil te staan bij
orwelliaanse ideeën anno 2003 in Nederland.
Nederland Kennisland, de stichting die de ontwikkeling van Nederland
tot kenniseconomie wil bevorderen, is het project maatschappelijke
breedbanddiensten gestart. Met dit project wil de stichting de
breedbandmarkt stimuleren door projecten voor onderwijs, zorg en
veiligheid met breedband te combineren.
Voor het thema veiligheid heeft Nederland Kennisland uit 220 ideeën de
zeven meest kansrijke geselecteerd. Op een enkele uitzondering na gaat
het hierbij om het overbrengen van videobeelden via een
breedbandverbinding.
Het projectvoorstel 'de Glazen Taarn' lijkt rechtstreeks uit het boek
'1984' overgenomen. De bedenkers stellen voor om lantaarnpalen in
steden vol te hangen met camera's als ware het kerstbomen. Uiteraard
dienen de camera's niet ter bestrijding van criminaliteit maar van de
nog heviger gevreesde 'overlast'. "In een dichtbevolkte stad is
overlast als gevolg van burenruzies of overlast van horeca-bezoekers
aan de orde van de dag. [...] Het idee is dat op plekken waar veel
meldingen van overlast zijn camera’s worden geplaatst in een
lantaarnpaal. Op het moment van een melding worden de geografische
coördinaten automatisch bepaald en kan de meldkamer overschakelen naar
de web-cam ter plekke."
Breedband Team Veiligheid
http://www.kennisland.nl/kennisland/binaries/KLsite/projecten/Breedbandteams/kansenrapportages/Kansenrapportage_BBT_Veiligheid-smalband.pdf
=====================================================================
Over Bits of Freedom
=====================================================================
Bits of Freedom komt op voor digitale burgerrechten.
Bits of Freedom is gevestigd in Amsterdam en is lid van de Global
Internet Liberty Campaign en European Digital Rights.
Bits of Freedom bestaat uit Maurice Wessling en Sjoera Nas.
Wij hopen op uw steun, commentaar en kritiek.
http://www.bof.nl/
info@bof.nl
tel 020 - 4686451
fax 020 - 5241229
Postbus 1035
1000 BA Amsterdam
Bits of Freedom Nieuwsbrief ISSN 15691160
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/
Voor het ontvangen van persberichten kunt u een email sturen naar
info@bof.nl voor opname in de verzendlijst.
=====================================================================
Nieuwsbrief abonnement
=====================================================================
Abonneren kan door een email te sturen naar:
To: nieuws-l-request@bof.nl
Subject: subscribe
Abonneren en afmelden kan ook via het web:
http://list.xs4all.nl/mailman/listinfo/nieuws-l
Bij problemen met het (un)subscriben kunt u contact opnemen met
info@bof.nl
=====================================================================
European Digital Rights (EDRI)
=====================================================================
Bits of Freedom is lid van European Digital Rights, een associatie van
privacy en burgerrechten organisaties in Europa. EDRI geeft een eigen
Engelstalige, twee-wekelijkse elektronische nieuwsbrief uit met een
overzicht van de laatste ontwikkelingen in de Europa. Aanmelden voor
een gratis abonnement op EDRI-gram kan op de website van EDRI:
http://www.edri.org/
=====================================================================