================================================
================================================
BITS OF FREEDOM NIEUWSBRIEF
Nr. 2.12 - 9 juni 2004
================================================
================================================
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/nieuwsbrief_2004_12.html
=====================================================================
Inhoud:
=====================================================================
1. Rechter zet vraagtekens bij verbod op buitenlandse goksites
2. Donner: geen bescherming consumenten in Auteurswet
3. Kamer verkeerd geïnformeerd over softwarepatenten
4. Particuliere recherchebureaus mogen veel
5. Proefschrift 'Onderzoek van gegevens in geautomatiseerde werken'
6. Bits of Freedom in het nieuws
7. Steun Bits of Freedom
=====================================================================
1. Rechter zet vraagtekens bij verbod op buitenlandse goksites
=====================================================================
In een tussenvonnis heeft de rechtbank Arnhem grote vraagtekens gezet
bij het Nederlands gokbeleid. De stichting de Nationale
Sporttotalisator, de exploitant van de gokproducten Lotto, Toto, Lucky
Day en De Nederlandse KrasLoterij, eist dat het Engelse bedrijf
Ladbrokes haar goksites ontoegankelijk maakt voor Nederlanders. Eerder
heeft de rechter 21 buitenlandse gokbedrijven opdracht gegeven geen
Nederlanders meer toe te laten op hun websites. De gokbedrijven zijn
in 10 verschillende landen gevestigd, van belastingparadijs Antigua
tot Canada en Australië. Ook Holland Casino heeft via de rechter
dergelijke blokkades afgedwongen tegen twee gokbedrijven op de
Nederlandse Antillen.
De rechter is in het nieuwe tussenvonnis echter van mening dat het
Nederlandse gokbeleid een verbod op buitenlandse sites niet
rechtvaardigt. Het beleid is volgens de rechter namelijk zo liberaal
dat het tegengaan van gokverslaving niet langer de reden kan zijn om
buitenlandse aanbieders via internet te weren. "Vooralsnog oordeelt de
rechtbank dat het Nederlandse kansspelbeleid [..] ook bij inachtneming
van de aan de overheid toekomende beoordelingsvrijheid onvoldoende
restrictief is om te rechtvaardigen dat aanbieders van buitenlandse
kansspelen wordt verboden op de voet van artikel 49 EG-verdrag hun
diensten in Nederland te verrichten."
In principe moet Nederland activiteiten van kansspelaanbieders uit
andere EU-landen toestaan. Binnen de grenzen van het EG-verdrag kan
elke lidstaat zelf bepalen welke regels hij stelt aan de
toelaatbaarheid van het aanbieden van kansspelen. Dit betekent dat
toepassing van de nationale wetgeving niet mag leiden tot
ongerechtvaardigde beperkingen van het vrij verrichten van diensten.
Volgens een uitspraak van het Europese Hof van Justitie in november
2003 mag zo'n verbod op buitenlandse sites binnen de EU alleen, als
nationale vergunninghouders en de staat zelf genoeg doen om
gokverslaving en fraude tegen te gaan. Juist op dit punt veegt de
Rechtbank Arnhem de vloer aan met het Nederlands gokbeleid. "Iedere
Nederlander kan echter ervaren dat de vergunninghouders met hun
marketingactiviteiten alomtegenwoordig zijn in de Nederlandse
samenleving. Rondom de trekkingen van de verschillende loterijen
worden wekelijks wervende shows op TV of de radio georganiseerd. [..]
Ook via de post, internet en de krant wordt reclame - ongevraagd -
toegezonden. Daarin worden ook gratis loten aangeboden, ook krasloten,
die door hun short odd karakter een kans op verslaving hebben. Op de
website van de Lotto dwarrelen permanent eurobiljetten over het
beeldscherm. Er reizen rijdende reclamekaravanen door het land, met
bekende Nederlanders als 'ambassadeurs' voor de loterijen. De gekozen
formuleringen in de reclame-uitingen lijken niet te getuigen van
zorgvuldigheid en evenwichtigheid, maar komen eerder opdringerig en
geëxalteerd over. [..] Zonder nadere verklaring ziet de rechtbank niet
in dat deze marketingactiviteiten en strategieën passen in een
overheidsbeleid, dat erop is gericht de mogelijkheid tot deelname aan
kansspelen echt te verminderen."
Alvorens de rechter tot een definitieve uitspraak komt, moet minister
Donner voor 15 september daarom aan de rechtbank uitleggen "of er in
weerwil van de hierboven geformuleerde bedenkingen niet toch kan
worden gesproken van samenhangende en stelselmatige beperkingen van
het vrij verrichten van diensten".
De buitenlandse goksites die eerder een verbod kregen opgelegd om
Nederlanders toe te laten, blokkeren hun diensten nu op basis van
(Nederlandse) IP-nummers.
Tussenvonnis rechtbank Arnhem (02.06.2004)
http://www.rechtspraak.nl/uitspraak/show_detail.asp?ui_id=61064
Netkwesties: Bommetje onder verbod op goksites (03.06.2004)
http://www.netkwesties.nl/editie98/artikel2.php
=====================================================================
2. Donner: geen bescherming consumenten in Auteurswet
=====================================================================
Minister Donner van Justitie heeft op 3 juni een memorie van antwoord
gestuurd aan de Eerste Kamer over de nieuwe Auteurswet. CDA- en
VVD-leden van vaste commissie voor justitie stelden vragen over
gebruikersvrijheden onder het nieuwe Europese auteursrechtregime.
Broekers-Knol (VVD) wilde weten wanneer de minister gebruik zou gaan
maken van de mogelijkheden om per algemene maatregel van bestuur
gebruikersvrijheden af te dwingen, wanneer die onmogelijk gemaakt
worden door technische beveiligingen.
Maar de minister ziet daartoe vooralsnog geen enkele noodzaak.
"Wanneer de betrokken partijen daarover via zelfregulering niet tot
een vergelijk kunnen komen [..] kan van de bevoegdheid bij algemene
maatregel van bestuur passend maatregelen te treffen gebruik worden
gemaakt." Donner lijkt ook verder weinig problemen te zien in het
absolute verbod in artikel 29a om een beveiliging te doorbreken.
Volgens hem is de kans groot dat consumenten straks de keuze hebben
tussen een kopieerbare CD en een goedkoper exemplaar dat niet kan
worden gekopieerd. "De koper van zo'n niet kopieerbare CD kan zich er
dan niet op beroepen dat hij het recht heeft om een cd te kopiëren."
Nederland dreigt met deze interpretatie een uitzondering te worden in
Europa. In vrijwel alle lidstaten waar de richtlijn is omgezet, is op
voorhand voorzien in een orgaan waar burgers bezwaar kunnen maken
tegen onterechte inperking van hun rechten. Finland kent een expliciet
recht op omzeiling van digitale sloten als het om legitiem gebruik
gaat en in Denemarken, Frankrijk, Portugal en Spanje zijn er speciale
arbitrage-commissies ingesteld. In Luxemburg kunnen
gebruikersverenigingen zich tot de rechter wenden, in Engeland kunnen
gebruikers een klacht indienen bij de minister. Duitsland tenslotte
verplicht rechthebbenden om vanaf 1 september 2004 de middelen ter
beschikking te stellen om een technologische beveiliging te kunnen
omzeilen, als het gaat om analoge kopieën voor bijvoorbeeld
gehandicapten en onderwijsdoeleinden, op straffe van een boete van
50.000 euro. Of deze bepalingen in de praktijk effectief zijn, valt
overigens te betwijfelen; in vrijwel alle landen wordt het
rechthebbenden toegestaan om deze vrijheden contractueel te verbieden.
Uitvoering richtlijn auteursrecht en naburige rechten in de
informatiemaatschappij
Memorie van antwoord, Eerste Kamer, 2003-2004, 28482, C (03.06.2004)
Overzicht implementatie in 11 EU-lidstaten (december 2003)
http://www.euro-copyrights.org/
=====================================================================
3. Kamer verkeerd geïnformeerd over softwarepatenten
=====================================================================
Staatssecretaris Van Gennip van Economische Zaken heeft tijdens een
spoeddebat toegegeven dat minister Brinkhorst de Tweede Kamer verkeerd
heeft ingelicht over de Europese besluitvorming op het gebied van
softwarepatenten. In een brief aan de Kamer van 10 mei zegt de
minister dat de Europese Raad van ministers en het Europees parlement
tot een akkoord waren gekomen over de richtlijn voor softwarepatenten.
Daarom zou de richtlijn in de volgende vergadering van de Raad als
hamerstuk worden afgehandeld. In werkelijkheid heeft het Europees
parlement vele amendementen op de richtlijn aangenomen die vervolgens
door de Raad opzij zijn geschoven. Volgens Van Gennip was de passage
over het akkoord een 'fout van de tekstverwerker'.
De Tweede Kamer wil nu dat de minister niet opnieuw een standpunt
inneemt over de richtlijn zonder eerst met de Kamer te overleggen.
PvdA, GroenLinks en SP willen bovendien dat de minister tegen de
octrooieerbaarheid van software stemt. Die richtlijn zou kleine
innoverende softwarebedrijven het werk onmogelijk maken en grote
concerns bevoordelen, zo stellen tegenstanders. De linkse oppositie in
de Kamer kreeg hiervoor echter geen meerderheid.
Hoewel tijdens het spoeddebat de indruk werd gewekt dat de
besluitvorming over de richtlijn nog lang niet is voltooid, schrijft
de staatssecretaris in een nieuwe brief aan de Kamer van 4 juni dat de
Raad in september de richtlijn als 'hamerstuk' zal behandelen.
Brief Van Gennip over behandeling door de Raad (04.06.2004)
http://www.ez.nl/upload/docs/Kamerbrieven/PDF-Documenten/4036464.pdf
Verslag spoeddebat softwarepatenten (03.06.2004)
http://www.softwarepatenten.be/kamerdebat1_verslag
Brief Brinkhorst met verkeerde informatie (10.05.2004)
http://www.ez.nl/upload/docs/Kamerbrieven/PDF-Documenten/4031696-vtk.pdf
=====================================================================
4. Particuliere recherchebureaus mogen veel
=====================================================================
Het ministerie van Justitie heeft samen met de branche-organisatie
Vereniging van Particuliere Beveiligingsorganisaties en
recherchebureaus (VPB) richtlijnen opgesteld voor particuliere
recherchebureau's.
De code stelt regels aan rechercheonderzoek van privé-detectives.
Behalve de nogal voor de hand liggende vaststelling dat de
particuliere bureau's zich aan de wet moeten houden, bevat de code een
gedetailleerde opsomming van onderzoeksmethodes. De conclusie kan niet
anders zijn dan dat de bureau's heel veel mogen.
Het ministerie reguleert de particuliere onderzoeksbureaus vooral door
middel van de uitgifte van vergunningen. Maar van een vorm van
handhaving en regulering is nooit veel sprake geweest. Iedereen mag
een onderzoeksbureau oprichten en van toezicht is nauwelijks sprake.
De code laat vooral zien hoeveel mogelijkheden werkgevers hebben om
hun werknemers te controleren. Toegestaan zijn: heimelijk
cameratoezicht op de werkplek; observatie op afstand door middel van
GPS (alleen op bedrijfsauto's of privé-voertuigen die bedrijfsmatig
gebruikt worden); het opnemen van telefoongesprekken (bijvoorbeeld op
de werkplek); het opnemen van gesprekken met behulp van een verborgen
microfoon (alleen indien de opdrachtgever deelneemt aan het gesprek)
en onderzoek naar e-mail op een bedrijfsnetwerk. Zelf bugs op een
computer zijn toegestaan: "indien de e-mailberichten versleuteld
worden zonder medeweten en/of toestemming van de rechthebbende op het
communicatienetwerk kunnen de computerhandelingen van de onderzochte
persoon leesbaar respectievelijk inzichtelijk worden gemaakt door het
plaatsen van een bug".
De code is niet erg helder over het verschil tussen bedrijfsnetwerken
en openbare telecommunicatiediensten. De code lijkt er impliciet
vanuit te gaan dat de onderzoeken zich meestal intern bij bedrijven
afspelen waarbij werknemers tegen het licht worden gehouden.
Privacygedragscode particuliere onderzoeksbureaus
http://www.justitie.nl/Images/11_51894.doc
=====================================================================
5. Proefschrift 'Onderzoek van gegevens in geautomatiseerde werken'
=====================================================================
De Tilburgse jurist Wiemans is gepromoveerd op het proefschrift
'Onderzoek van gegevens in geautomatiseerde werken'. Het proefschrift
analyseert bestaande en komende wetgeving op het gebied van
strafvorderlijk onderzoek van gegevens in computers.
De schrijver pleit onder andere voor het invoeren van een
notificatieplicht aan gebruikers wanneer justitie gegevens doorzoekt,
bijvoorbeeld in het systeem van een internetprovider. Een dergelijke
notificatieplicht is ook besproken in de Kamer bij de behandeling van
de wet Vorderen gegevens telecommunicatie maar door minister Donner
niet overgenomen. Of een notificatieplicht werkt, is overigens de
vraag. Het Openbaar Minister heeft al de wettelijke verplichting om
verdachten van wie de telefoon is afgetapt na afloop op de hoogte te
stellen. Uit Kamerantwoorden in 2003 bleek echter dat de minister niet
weet hoe vaak er wordt genotificeerd.
Proefschrift 'Onderzoek van gegevens in geautomatiseerde werken'
(inhoudsopgave en samenvatting)
http://www.vidya.nl/_boeken/9058500780_wiemans/
Minister wil geen tapcijfers registreren (14.04.2003)
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/nieuwsbrief_2003_5.html
=====================================================================
6. Bits of Freedom in het nieuws
=====================================================================
Maurice Wessling van Bits of Freedom werkte mee aan een item over
digitaal auteursrecht in Mores TV dat op woensdag 9 juni om 21.30 uur
wordt uitgezonden op ned 3 (voor de snelle lezer: dat is vanavond).
http://www.humanistischeomroep.nl/hos/html/programs/program.jsp?program=23528&episode=24763
Het BOF onderzoek naar het stemgedrag van de Nederlandse leden van het
Europees parlement werd behandeld in Webwereld.
http://www.webwereld.nl/nieuws/18640.phtml
=====================================================================
7. Steun Bits of Freedom
=====================================================================
Bits of Freedom is een onafhankelijke stichting die geen
overheidssubsidie ontvangt, maar steunt op bijdragen van bedrijven en
particulieren. Dankzij vele kleine en grote bijdragen is BOF de winter
goed doorgekomen, maar om te kunnen overleven is structureel veel geld
nodig. U kunt BOF helpen om donateurs te werven door de nieuwe banner
op uw site te plaatsen.
BOF banner
http://www.bof.nl/banner.html
BOF jaarverslag 2003
http://www.bof.nl/verslag2003.html
Online doneren via credit card, acceptgiro of eenmalige machtiging:
http://www.bof.nl/donateur.html
=====================================================================
Over Bits of Freedom
=====================================================================
Bits of Freedom komt op voor digitale burgerrechten.
Bits of Freedom is gevestigd in Amsterdam en is lid van de Global
Internet Liberty Campaign en European Digital Rights.
Bits of Freedom bestaat uit Maurice Wessling en Sjoera Nas.
Wij hopen op uw steun, commentaar en kritiek.
http://www.bof.nl/
info@bof.nl
tel 020 - 4686451
fax 020 - 5241229
Postbus 56901
1040 AX Amsterdam
Bits of Freedom Nieuwsbrief ISSN 15691160
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/
Stuur een e-mail aan info@bof.nl als u de
persberichten van Bits of Freedom wilt ontvangen.
=====================================================================
Nieuwsbrief abonnement
=====================================================================
Abonneren kan via het invoerveld op:
http://www.bof.nl/
of door een e-mail te sturen naar:
nieuws-l-request@bof.nl
Onderwerp: subscribe
Afmelden kan door een e-mail te sturen:
nieuws-l-request@bof.nl
Onderwerp: unsubscribe
Bij problemen met het (un)subscriben kunt u contact opnemen met
info@bof.nl.
=====================================================================
European Digital Rights (EDRI)
=====================================================================
Bits of Freedom is lid van European Digital Rights, een associatie van
privacy en burgerrechten organisaties in Europa. EDRI geeft een eigen
Engelstalige, twee-wekelijkse elektronische nieuwsbrief uit met een
overzicht van de laatste ontwikkelingen in de Europa. Aanmelden voor
een gratis abonnement op EDRI-gram kan door een e-mail te sturen naar:
edri-news-request@edri.org
Onderwerp: subscribe
=====================================================================