================================================
================================================
BITS OF FREEDOM NIEUWSBRIEF
Nr. 2.15 - 21 juli 2004
================================================
================================================
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/nieuwsbrief_2004_15.html
=====================================================================
Inhoud:
=====================================================================
1. Nederland is voorstander bewaren verkeersgegevens
2. Amsterdam wijst voorstel stemmachines af
3. Raad van State beslist over uitbreiding afluisterpost
4. Brein gaat P2P gebruikers vervolgen
5. Regerabilia
6. Bits of Freedom in het nieuws
7. Steun Bits of Freedom
8. Colofon
=====================================================================
1. Nederland is voorstander bewaren verkeersgegevens
=====================================================================
De Nederlandse regering staat 'in beginsel positief' tegenover het
voorstel om de verkeersgegevens telecommunicatie van alle 450 miljoen
burgers in de EU te bewaren. Het standpunt van de Nederlandse regering
staat in een beoordeling van het voorstel die aan het parlement is
aangeboden.
Groot-Brittannië, Ierland, Frankrijk en Zweden hebben eind april een
voorstel ingediend bij de Raad van de Europese Unie om een algemene
bewaarplicht van 12 tot 36 maanden in te voeren voor verkeersgegevens
ten behoeve van de opsporing.
Als het voorstel wordt aangenomen door de ministers van de lidstaten,
moeten telefoon- en internetbedrijven voortaan alle
telecommunicatiegegevens opslaan. Van 450 miljoen Europeanen wordt dan
systematisch bewaard naar wie zij hebben gebeld, ge-smst en e-mail
verstuurd, vanaf welke plekken ze mobiel gebeld hebben en welke
websites zij hebben bezocht.
Nederland wil, als voorzitter van de EU, ook haast maken met het
voorstel: "[..] Nederland [heeft] er belang bij dat het ontwerp met
voorrang in behandeling wordt genomen". Op twee punten wil Nederland
wel nog verder onderzoek. De behoeften van politie en
inlichtingendiensten zijn namelijk niet zo duidelijk, daarom is het
van belang "dat de behoeften van de opsporingsdiensten op nationaal
niveau nader in kaart worden gebracht. Dit geldt in het bijzonder voor
de gegevens die op internet betrekking hebben". Bovendien is de
reikwijdte van het voorstel niet duidelijk, namelijk "in hoeverre
aanbieders op grond van dit ontwerp kaderbesluit verplicht zouden zijn
gegevens te bewaren die niet in het kader van de eigen bedrijfsvoering
worden bewaard".
De lidstaten van de EU hebben inmiddels een vragenlijst ontvangen over
het voorstel die uiterlijk 29 juli moet worden beantwoord. Het
resultaat van de vragenlijst wordt op 27 en 28 september door justitie
ambtenaren van de lidstaten besproken.
De verkeersgegevens worden toegankelijk voor politie, justitie en
inlichtingendiensten. Het is uitdrukkelijk de bedoeling dat landen
deze gegevens bij elkaar kunnen opvragen. De lidstaten bepalen zelf de
bevoegdheden op basis waarvan de autoriteiten toegang krijgen tot de
gegevens. In Nederland is dat geregeld in de wet vorderen gegevens
telecommunicatie die in maart is aangenomen door de Eerste Kamer.
Iedere officier van justitie kan op basis van deze wet
verkeersgegevens opvragen.
Mensenrechten- en privacy-organisaties verzetten zich tegen een
bewaarplicht verkeersgegevens voor niet-verdachten. Door gegevens op
te slaan van iedereen die elektronisch communiceert, wordt een
belangrijk principe losgelaten; namelijk dat iedereen onschuldig is
tot het tegendeel is bewezen. Bedrijven worden gedwongen om grote
hoeveelheden zeer persoonsgevoelige informatie op te slaan, ook als
daar geen enkel bedrijfsdoel mee is gediend. Bedrijven worden daardoor
een verlengde arm van justitie. Met deze maatregel slaat Europa een
fundamenteel andere weg in bij de opsporing van de misdaad; van
gerichte opsporing naar algemeen toezicht op alle burgers.
De kosten van de bewaarplicht zullen in Nederland gedragen moeten
worden door de aanbieders. "Met het bedrijfsleven zal overleg worden
gepleegd over de financiering van de bewaarplicht."
Nederlands standpunt ontwerp-kaderbesluit verkeersgegevens
(14.07.2004)
http://www.europapoort.nl/9294000/modules/vgbwr4k8ocw2/f=/vgs0c11ojpk6.doc
Ontwerp-kaderbesluit verkeersgegevens (28.04.2004)
http://www.europapoort.nl/9294000/modules/vgbwr4k8ocw2/f=/vgq8mzge32zu.pdf
=====================================================================
2. Amsterdam wijst voorstel stemmachines af
=====================================================================
De gemeenteraad van Amsterdam is tegen de invoering van stemmachines
als er geen extra maatregelen worden genomen om de betrouwbaarheid van
de machines te vergroten. In een motie van het raadslid Klerks (PvdA)
die de gemeenteraad op 8 juli aannam, wijst de raad de invoering van
stemmachines af omdat "de voorgestelde wijze van elektronisch stemmen
niet voldoet aan de minimale eis van transparantie en
verifieerbaarheid". De raad wil geen geld ter beschikking stellen voor
de invoering van de stemmachines.
De raad constateert dat de wijze waarop verkiezingen worden
georganiseerd kenbaar, transparant en begrijpelijk moet zijn voor de
burgers. Maar in het voorstel van het College van B&W wordt gebruik
gemaakt van "geheime software die eigendom blijft van de leverancier
en waarvan de werking en betrouwbaarheid niet onafhankelijk en
onomstotelijk zijn vast te stellen". Bovendien constateert de
gemeenteraad "dat een dergelijk elektronisch stemsysteem geen papieren
bewijs verstrekt van hetgeen is gestemd, en er geen 'paper trail'
beschikbaar is om de stemming desgewenst te verifiëren".
De gemeente Amsterdam wil als een van de laatste gemeentes in
Nederland stemmachines invoeren. In de voorjaarsnota schrijft het
College van B&W: "Ons College meent dat thans het moment is gekomen om
afscheid te nemen van het rode potlood en stelt daarom voor een bedrag
van 0,4 miljoen euro ten laste van de structurele ruimte te brengen,
opdat bij de eerstvolgende reguliere verkiezingen in 2006 elektronisch
kan worden gestemd." Het zou gaan om 480 stemmachines.
De gemeenteraad roept het College op "zich actief in te zetten om voor
de toekomst open source software voor verkiezingen beschikbaar te
krijgen". De gemeenteraad wijst er in de motie ook op "dat het staand
beleid is van de gemeente Amsterdam om bij nieuw te introduceren
computertoepassingen te kiezen voor open source software". Dit beleid
moet nu ook voor stemmachines worden doorgevoerd.
Uit een eerdere column van Klerks blijkt dat de recente ontwikkelingen
in Ierland een rol hebben gespeeld bij het opstellen van de motie. Een
onafhankelijke commissie adviseerde de Ierse regering in april van dit
jaar tegen de invoering van stemmachines van Nederlands fabrikaat.
Amendement Klerks, elektronisch stemmen (08.07.2004)
http://www.amsterdam.pvda.nl/nieuwsbericht/1039
Stembus of black-box? (22.05.2004)
http://www.pvda-amsterdam.nl/nieuwsbericht/936
Ierland keurt Nederlandse stemmachines af (12.05.2004)
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/nieuwsbrief_2004_10.html
=====================================================================
3. Raad van State beslist over uitbreiding afluisterpost
=====================================================================
Defensie mag de afluisterschotels in Zoutkamp niet onbeperkt
uitbreiden. De Raad van State heeft in een voorlopige voorziening
bezwaren van omwonenden tegen de uitbreiding van de satelliet
afluisterschotels in Zoutkamp deels gegrond verklaard. De toestemming
die Defensie eerder kreeg om het aantal schotels onbeperkt uit te
breiden, is door de Raad van State geblokkeerd. Maar Defensie mag aan
de bestaande twee schotels wel zes nieuwe toevoegen. Uit de
aangevraagde bouwvergunning blijkt dat Defensie in de periode 2003 –
2005 drie grote en drie kleine schotels wil bijbouwen.
Nederland heeft twee schotels in Zoutkamp (Noord-Groningen) voor het
onderscheppen van satellietcommunicatie. De opgevangen informatie
wordt geanalyseerd door het Strategisch Verbindingsinlichtingen
Centrum (SVIC) op de marinebasis Kattenburg in Amsterdam. Het
Satelliet Grondstation in Zoutkamp richt zich op internationale
telefoongesprekken die lopen via de commerciële Intelsat satellieten.
De Algemene- en de Militaire inlichtingendienst (AIVD en MIVD) hebben
de Nationale Sigint Organisatie (NSO) opgericht om het afluisteren van
satellietverkeer te intensiveren.
De gemeente De Marne besloot in juni 2003 het bestemmingsplan
'Partiële herziening bestemmingsplan Industrieterrein Noord kern
Zoutkamp Telecommunicatie' goed te keuren. Omwonenden en de afdeling
Noord-Groningen van de SP hebben tegen de uitbreiding bezwaar gemaakt
bij de Provincie Groningen. Maar de provincie wees de bezwaren af.
Een beroep bij de Raad van State had meer succes. Volgens de Raad van
State mag het bestemmingsplan geen onbeperkt aantal schotels toestaan.
Maar de geplande uitbreiding met 6 schotels kan gewoon doorgaan.
Defensie heeft laten weten dat "nieuwe aanvragen voor bouwvergunning
voor schotelantennes in voorbereiding zijn". Een woordvoerder van
Defensie laat weten dat Zoutkamp uiteindelijk over 20 schotels moet
kunnen beschikken. Uit een TNO onderzoek in opdracht van Defensie
bleek eerder dat het terrein geschikt is voor de plaatsing van
maximaal 14 schotelantennes van 11 meter en 8 schotelantennes van 3
meter.
Met de uitbreiding krijgt Nederland een van de grootste satelliet
afluisterstations van Europa. Minister Kamp liet in oktober aan de
Tweede Kamer weten dat Defensie gezien de langdurige bezwaarprocedures
op zoek ging naar een nieuwe lokatie voor de afluisterpost. Hoewel de
Kamer officieel niet is ingelicht, lijkt het kiezen van zo'n nieuwe
lokatie niet doorgezet.
Uitspraak Raad van State (29.06.2004)
http://www.raadvanstate.nl/verdicts/verdict_details.asp?verdict_id=7751
Beslissing provincie op bezwaren omwonenden (20.01.2004)
http://www.provinciegroningen.nl/psdocumenten/brief2003-12112-bijlage.pdf
Brief over de NSO van minister Kamp (30.10.2003)
TK 2003-2004, 27925, nr. 102
http://www.mindef.nl/nieuws/parlement/brieven/301003_sigint.html
=====================================================================
4. Brein gaat P2P gebruikers vervolgen
=====================================================================
De stichting Brein begint dit najaar waarschijnlijk al met het
aanpakken van Nederlandse gebruikers van peer-to-peer diensten op
internet. Dat heeft bestuurslid Theo Roos op 12 juli 2004 aangekondigd
in een vraaggesprek met NRC Handelsblad. Brein heeft wel vaker acties
aangekondigd tegen individuele internetters, maar niet eerder een
datum genoemd. Directeur Kuik heeft regelmatig de samenhang met een
legaal download-aanbod benadrukt. Met de komst van iTunes naar
Nederland (verwacht in oktober) acht Brein de tijd kennelijk rijp voor
handhaving, door adresgegevens op te vragen bij internetproviders en
rechtszaken te voeren waarin schadevergoeding wordt geëist.
Brein geeft met deze aankondiging gehoor aan een oproep van de
internationale collectieve rechtenorganisatie IFPI (International
Federation of the Phonographic Industry) van 30 maart 2004, om grote
acties te voeren in Europa en Canada. Rechtenorganisaties in
Denemarken, Duitsland en Italië gingen Brein al voor in het aanklagen
van gebruikers voor het zonder toestemming aanbieden (uploaden) van
auteursrechtelijk beschermde werken. In Italië werden 30
P2P-gebruikers aangeklaagd, vooral van 'Opennap'. Op verzoek van de
FIMI, de vertegenwoordiger van de Italiaanse muziekindustrie, viel de
financiële politie de huizen binnen van deze verdachten, en legde
beslag op aanwezige computers, harde schijven en CD's. De Duitse
afdeling van IFPI kondigde rechtszaken aan tegen 68 gebruikers. In
Frankrijk en Zwitserland zijn vergelijkbare acties aangekondigd, maar
nog niet uitgevoerd.
Volgens de IFPI en volgens Brein is er inmiddels voldoende legaal
aanbod in Europa, met ca. 300.000 liedjes die downloadbaar zijn vanaf
50 verschillende websites. Bits of Freedom stelt vraagtekens bij de
omvang en aard van dit aanbod. Verenigd in de associatie European
Digital Rights heeft Bits of Freedom met 13 aangesloten organisaties
een persbericht opgesteld met drie bezwaren tegen de aangekondigde
acties.
De legale downloaddiensten kunnen (nog) niet concurreren met
file-sharing diensten omdat de legale keuze uit het totale
muziekaanbod zeer beperkt is, omdat de kosten per nummer erg hoog zijn
en omdat in veel nummers DRM-technologie zit verweven die het
onmogelijk maakt om bijvoorbeeld van formaat te wisselen.
Het aanbod van 300.000 liedjes lijkt veel, maar bedraagt maar een
fractie van de miljoenen nummers die via P2P-diensten verkrijgbaar
zijn. Muziek die niet mainstream is, valt al helemaal niet legaal te
downloaden. De gemiddelde prijs van een legaal downloadbaar liedje
ligt op 1 euro (iTunes schijnt zelfs 1,29 euro te gaan vragen), zodat
het downloaden van een hele CD vaak even duur is als het kopen van een
CD in de winkel. Door de bijkomende heffing op beschrijfbare CD's (42
eurocent voor de zogenaamde Audio CD-R), is de gebruiker soms zelfs
duurder uit dan in de winkel. Tenslotte maakt EDRI zich zorgen over
het feit dat het legale downloadaanbod beperkt is tot Windows Media
Player, Real Media en Quicktime, met veel ingebouwde beperkingen. Het
is vaak niet mogelijk om deze nummers op een CD te branden, om ze op
een MP3-speler af te spelen of naar een ander formaat om te zetten.
Brein wil p2p-gebruikers nog dit jaar aanpakken (13.07.2004)
http://www.webwereld.nl/nieuws/19006.phtml
EDRI persbericht over vervolgen P2P gebruikers (Engelstalig, 31.03.2004)
http://www.edri.org/cgi-bin/index?id=000100000146
IFPI persbericht (Engelstalig, 30.03.2004)
http://www.ifpi.com/site-content/press/20040330.html
=====================================================================
5. Regerabilia
=====================================================================
Minister Remkes tijdens een persconferentie bij een vergadering van de
Europese ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken op 19 juli 2004:
"In mijn perceptie liepen er twee brieven door elkaar. Aan de ene kant
de ultimatumbrief van Bin Laden, aan de andere kant de vermeende
brief, die er dus niet is."
NOS nieuws (19.07.2004)
http://www.nos.nl/nieuws/artikelen/2004/7/19/remkesterreurdreigingvolkskrant.html
=====================================================================
6. Bits of Freedom in het nieuws
=====================================================================
Anonimiteit op internet onder druk door uitspraak rechter. Maurice
Wessling in discussie met advocaat Pessers bij Tros Radio Online.
Radio Online (13.07.2004)
http://www.radio-online.nl/html/archief/130704rechter.html
BOF in het nieuws
http://www.bof.nl/bof_in_nieuws.html
=====================================================================
7. Steun Bits of Freedom
=====================================================================
Bits of Freedom is een onafhankelijke stichting die geen
overheidssubsidie ontvangt, maar steunt op bijdragen van bedrijven en
particulieren. Dankzij vele kleine en grote bijdragen is BOF de winter
goed doorgekomen, maar om te kunnen overleven is structureel veel geld
nodig. U kunt BOF helpen om donateurs te werven door de nieuwe banner
op uw site te plaatsen.
BOF banner
http://www.bof.nl/banner.html
BOF jaarverslag 2003
http://www.bof.nl/verslag2003.html
Online doneren via credit card, acceptgiro of eenmalige machtiging:
http://www.bof.nl/donateur.html
=====================================================================
8. Colofon
=====================================================================
De Bits of Freedom nieuwsbrief wordt samengesteld en verzonden door de
stichting Bits of Freedom.
http://www.bof.nl/
Bits of Freedom komt op voor digitale burgerrechten. Bits of Freedom
is gevestigd in Amsterdam en is lid van de Global Internet Liberty
Campaign en European Digital Rights. Bits of Freedom bestaat uit
Maurice Wessling en Sjoera Nas.
Mits niet anders vermeld, valt de inhoud van deze nieuwsbrief onder de
Creative Commons Naamsvermelding 1.0 licentie. De gebruiker mag de
nieuwsbrief kopiëren, verspreiden, afgeleide werken maken en gebruiken
voor commerciële doeleinden. De licentie verplicht tot
naamsvermelding: de gebruiker dient Bits of Freedom te vermelden. Voor
de volledige licentie zie:
http://creativecommons.org/licenses/by/1.0/nl/deed.nl
Contactgegevens Bits of Freedom
info@bof.nl
tel 020 - 4686451
fax 020 - 5241229
Postbus 10746
1001 ES Amsterdam
Bits of Freedom Nieuwsbrief ISSN 15691160
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/
Stuur een e-mail aan info@bof.nl als u de
persberichten van Bits of Freedom wilt ontvangen.
=====================================================================
Nieuwsbrief abonnement
=====================================================================
Abonneren kan via het invoerveld op:
http://www.bof.nl/
of door een e-mail te sturen naar:
nieuws-l-request@bof.nl
Onderwerp: subscribe
Afmelden kan door een e-mail te sturen:
nieuws-l-request@bof.nl
Onderwerp: unsubscribe
Bij problemen met het (un)subscriben kunt u contact opnemen met
info@bof.nl.
=====================================================================
European Digital Rights (EDRI)
=====================================================================
Bits of Freedom is lid van European Digital Rights, een associatie van
privacy en burgerrechten organisaties in Europa. EDRI geeft een eigen
Engelstalige, twee-wekelijkse elektronische nieuwsbrief uit met een
overzicht van de laatste ontwikkelingen in de Europa. Aanmelden voor
een gratis abonnement op EDRI-gram kan door een e-mail te sturen naar:
edri-news-request@edri.org
Onderwerp: subscribe
=====================================================================