================================================
================================================
BITS OF FREEDOM NIEUWSBRIEF
Nr. 2.19 - 29 september 2004
================================================
================================================
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/nieuwsbrief_2004_19.html
=====================================================================
Inhoud:
=====================================================================
1. Interpay geeft adressen door
2. Onrust over digitaal scholieren dossier
3. Start US-VISIT voor Nederlandse reizigers
4. Glurende bewakers
5. Big Brother Awards 2004
6. T-shirt tegen de identificatieplicht
7. Bits of Freedom in het nieuws
8. Steun Bits of Freedom
9. Colofon
=====================================================================
1. Interpay geeft adressen door
=====================================================================
Interpay, die het betalingsverkeer tussen de banken in Nederland
verzorgt, mag van het College bescherming persoonsgegevens (CBP) geen
adresgegevens van rekeninghouders meer verstrekken voor
direct-marketingdoeleinden.
Het CBP had een klacht ontvangen van iemand die op haar prive-adres
post had ontvangen van een landelijke bekende charitatieve stichting.
De post was geadresseerd aan haar overleden moeder. De stichting bleek
de brief eerder retour te hebben ontvangen. Om foutieve adressen te
zuiveren is met Interpay een afspraak gemaakt om de foutieve adressen
te vergelijken met de bij Interpay beschikbare adressen van
rekeninghouders. Op deze wijze verkrijgt de stichting gecontroleerde
adressen en kan zij (voormalige) donateurs opnieuw aanschrijven. De
klaagster had de rekening van haar moeder naar haar eigen adres laten
overschrijven en ontving daarom de bedelbrief.
Volgens de uitspraak van het CBP mag Interpay alleen adressen
verstrekken om de ontvangst van een individuele donatie of betaling te
kunnen verifiëren of reconstrueren. "In de onderhavige situatie is
gebleken dat de stichting het adres van verzoekster heeft verkregen
vanwege het met de hulp van Interpay op systematische wijze schonen
van haar relatiebestand voor direct-marketingdoeleinden", aldus het
CBP.
Volgens een persbericht van Interpay met de curieuze titel 'Interpay
verkoopt géén persoonsgegevens van rekeninghouders aan derden' zijn
aan de service kosten verbonden en krijgt de stichting de adressen dus
niet gratis. Volgens Interpay is de verkoop van actuele adressen
gunstig voor de consument. "De controle van NAW-gegevens (naam, adres,
woonplaats) is van belang voor de consument om zeker te stellen dat
een verzoek tot betaling in geval van een adreswijziging toch op het
juiste adres aankomt. Hierdoor wordt voorkomen dat een rekeninghouder
wordt geconfronteerd met een onbetaalde rekening die naar een foutief
adres is verstuurd. Dit kan bijvoorbeeld leiden tot een veroordeling
voor de rechter vanwege het niet betalen van een bekeuring".
Het persbericht van Interpay verzuimt te vermelden dat de klacht
betrekking had op direct-marketing (bedelbrief) en niet de verzending
van een rekening.
Uitspraak CBP (21.09.2004)
http://www.cbpweb.nl/downloads_uit/z2002-1245.pdf
Persbericht Interpay (23.09.2004)
http://www.interpay.nl/media/persberichten/verschilvaninzichtovergedragscode.asp
=====================================================================
2. Onrust over digitaal scholieren dossier
=====================================================================
De gemeente Almere is gestart met het project Digitaal Doorstromen
waarbij gegevens van basisschool-leerlingen in een digitaal bestand
worden verzameld. Middelbare scholen waar de kinderen worden aangemeld
voor vervolgonderwijs, kunnen deze gegevens online bekijken. Het
versturen van papieren formulieren is hiermee verleden tijd.
"De bedoeling is dat de doorstroom van basisschool naar voortgezet
onderwijs administratief vereenvoudigd wordt en dat alle 'relevante
informatie' over kinderen overgedragen wordt aan de nieuwe mentor. Die
informatie bestaat niet alleen uit Cito-scores en andere
toetsgegevens, maar ook uit opmerkingen over de sociaal-emotionele
ontwikkeling van het kind, de echtscheiding van de ouders, ruzietjes,
druk gedrag, blauwe plekken of een bleek smoeltje", aldus de site van
Ouders Online waar het nieuwe systeem zeer kritisch wordt besproken.
Ouders Online wijst op de mogelijk slechte beveiliging van de online
gegevensopslag, de gebrekkige informatievoorziening aan ouders over
doel en procedures rondom de opslag en het ontbreken van een privacy
protocol.
De Digidoor projectleider geeft toe dat tijdens de opzet van het
project niet is nagedacht over de privacy wetgeving. Ook is er bij de
projectleider onduidelijkheid over inzagerecht van ouders en het
vernietigen van dossiers nadat leerlingen de school verlaten hebben.
Over de veiligheid van de site blijkt hij zelf ook niet tevreden.
"Zoiets is een proces. De applicatie is ontwikkeld door studenten. Als
we dit door professionals hadden laten bouwen, was het onbetaalbaar
geweest. De website is dan wel niet veilig genoeg, maar dat betekent
nog niet dat hij onveilig is."
Volgens Ouders Online gaat het CBP een onderzoek instellen naar
Digidoor.
Digitaal Doorstromen
http://www.digidoor.nl/
Onderwijs en privacy: project Digidoor Almere (17.09.2004)
http://www.ouders.nl/mdiv2004-digidoor.htm
Netkwesties: Ouders Online schiet privacygaten in onderwijswet (23.09.2004)
http://www.netkwesties.nl/editie109/artikel2.html
=====================================================================
3. Start US-VISIT voor Nederlandse reizigers
=====================================================================
Vanaf 30 september worden Nederlandse reizigers bij aankomst in VS
onderworpen aan een nieuwe controle. Er wordt een foto genomen en hun
vingerafdrukken worden gescand. De maatregelen zijn onderdeel van het
US-VISIT programma voor de Visa Waiver landen.
Reizigers uit de Visa Waiver landen, waaronder de meeste EU landen en
ook Nederland, hoeven geen visum voor de VS aan te vragen.
Oorspronkelijk was het de bedoeling van de VS om van passagiers uit de
zogenaamde Visa Waiver landen biometrische paspoorten te eisen. Voor
landen zonder biometrische paspoorten zou dan alsnog een visum plicht
worden ingevoerd. Inmiddels is gebleken dat het voor de EU landen
ondoenlijk is om op de gestelde korte termijn biometrische paspoorten
te ontwikkelen. Daarom gaan de VS nu zelf biometrische kenmerken van
onder andere Nederlandse passagiers afnemen, controleren en opslaan.
De privacy-verklaring voor het opnemen van de biometrische kenmerken
is op z'n minst mager te noemen. Zoals gebruikelijk bij privacy
policies van de Amerikaanse overheid zijn privacy-inbreuken vrijwel
alleen gedefinieerd als niet-geautoriseerde toegang. Daarom bevat de
verklaring vooral een uitputtende opsomming van wie er tot de gegevens
toegang hebben. Behalve Homeland Security zijn dat: "federal, state,
local, tribal, and foreign government law enforcement agencies". Over
de bewaartermijn van de gegevens geeft de privacy-verklaring ook al
weinig uitsluitsel: "How long is information retained? Personal
information collected by US-VISIT will be retained and destroyed in
accordance with applicable legal and regulatory requirements".
US-VISIT biometrie gebruiksaanwijzing
http://www.dhs.gov/dhspublic/interweb/assetlibrary/USVisit_StepbyStepEntry.pdf
US-VISIT privacy policy
http://www.dhs.gov/dhspublic/interweb/assetlibrary/privacy_stmt_usvisit.pdf
=====================================================================
4. Glurende bewakers
=====================================================================
Cameratoezicht heeft niet alleen gevolgen voor data-privacy
(verwerking en opslag van gegevens), maar ook voor de lichamelijke
integriteit. Dat is een van de conclusies van het proefschrift 'The
regulation of the observing gaze: privacy implications of camera
surveillance' waarop Lynsey Dubbeld op 8 oktober promoveert aan de
Universiteit Twente.
Volgens de filosofe kunnen individuen ook buiten de strikte grenzen
van de traditionele privésfeer (zoals de woning) aanspraak maken op
privacybescherming. Het proefschrift beschrijft cameratoezicht als
panoptische observatie, d.w.z. de mogelijkheid voor permanent,
allesziend toezicht dat leidt tot preventie of bestraffing van
afwijkend gedrag.
De onderzoekster heeft enkele weken doorgebracht in de observatiekamer
van het centraal station van Amsterdam, waar operators alle
camera-beelden bekijken. De bevindingen maken duidelijk op welke
manier privacy aangetast kan worden door de blik van de
bewakingscamera. De operators bleken zich uit verveling bezig te
houden met het inzoomen op de borsten van passerende vrouwen of rare
kapsels van andere passanten.
Lynsey pleit voor een 'regulering van de observerende blik' die
"bescherming biedt tegen het gegluur van operators naar intieme
lichaamsdelen en een aantal andere principes (legitimiteit,
zorgvuldigheid, doelspecificiteit en gerechtvaardigdheid) die de
uitoefening van een door camera's geproduceerde blik reguleren".
Lynsey Dubbeld: 'The regulation of the observing gaze: privacy
implications of camera surveillance'.
=====================================================================
5. Big Brother Awards 2004
=====================================================================
Op zondagavond 24 oktober reikt Bits of Freedom voor de derde keer de
Big Brother Awards uit. Met de award wordt de persoon, het bedrijf of
de overheidsinstelling te kijk gezet die zich het afgelopen jaar te
buiten zijn gegaan aan het controleren van burgers en afbreken van hun
privacy.
Een deskundige jury maakt op 13 oktober de nominaties bekend, maximaal
3 kandidaten per categorie. In de jury zitten advocaat Christiaan
Alberdingk Thijm, jurist Lodewijk Asscher, hoogleraar Bart Jacobs,
jurist Bert-Jaap Koops, adviseur Fred Eisner en publiciste Karin
Spaink. De uitreiking van de Big Brother Awards vindt plaats in
Paradiso, Amsterdam. De uitreiking wordt gepresenteerd door Volkskrant
columnist Pieter Hilhorst.
Nominaties zijn welkom via , bij voorkeur
voorzien van uitleg en documentatie. De identiteit en gegevens van de
inzenders worden niet openbaar gemaakt. De awards worden uitgereikt in
vier categorieën: personen, bedrijven, overheid en voorstellen.
Wie de uitreiking op 24 oktober wil bijwonen kan een e-mail sturen
naar met daarin vermelding van voor-
en achternaam (is belangrijk voor de namenlijst bij de portier van
Paradiso). Er worden dus geen kaartjes opgestuurd, een vermelding op
de namenlijst is echter wel noodzakelijk. Toegang is gratis!
Big Brother Awards Nederland
http://www.bigbrotherawards.nl/
=====================================================================
6. T-shirt tegen de identificatieplicht
=====================================================================
Over ongeveer 4 maanden (op 1 januari 2005) krijgt Nederland een
identificatieplicht voor iedereen vanaf 14 jaar. Bits of Freedom heeft
een nieuw T-shirt laten maken waarmee u zich tegen de verplichting
kunt wapenen.
Het T-shirt kan besteld worden door 17,50 euro over te maken op
rekening 55.47.06.512, ten name van Bits of Freedom, Amsterdam.
Vergeet niet te vermelden dat het gaat om het 'ID T-shirt' en de
gewenste maat (girlie, XL of XXL). Het bedrag is inclusief
verzendkosten. Het t-shirt is een strak model dat klein uitvalt.
http://www.bof.nl/id-shirt.html
=====================================================================
7. Bits of Freedom in het nieuws
=====================================================================
Sjoera Nas van Bits of Freedom sprak op een bijeenkomst over de
voorgestelde bewaarplicht voor verkeersgegevens.
'Verkeersgegevens lange tijd opslaan onnodig'
http://www.webwereld.nl/nieuws/19587.phtml
Zie ook BOF in het nieuws
http://www.bof.nl/bof_in_nieuws.html
=====================================================================
8. Steun Bits of Freedom
=====================================================================
Bits of Freedom is een onafhankelijke stichting die geen
overheidssubsidie ontvangt, maar steunt op bijdragen van bedrijven en
particulieren. Dankzij vele kleine en grote bijdragen is BOF de winter
goed doorgekomen, maar om te kunnen overleven is structureel veel geld
nodig. U kunt BOF helpen om donateurs te werven door de nieuwe banner
op uw site te plaatsen.
BOF banner
http://www.bof.nl/banner.html
BOF jaarverslag 2003
http://www.bof.nl/verslag2003.html
Online doneren via credit card, acceptgiro of eenmalige machtiging:
http://www.bof.nl/donateur.html
=====================================================================
9. Colofon
=====================================================================
De Bits of Freedom nieuwsbrief wordt samengesteld en verzonden door de
stichting Bits of Freedom.
http://www.bof.nl/
Bits of Freedom komt op voor digitale burgerrechten. Bits of Freedom is
gevestigd in Amsterdam en is lid van de Global Internet Liberty Campaign en
European Digital Rights. Bits of Freedom bestaat uit Maurice Wessling en
Sjoera Nas.
Mits niet anders vermeld, valt de inhoud van deze nieuwsbrief onder de
Creative Commons Naamsvermelding 1.0 licentie. De gebruiker mag de
nieuwsbrief kopiëren, verspreiden, afgeleide werken maken en gebruiken voor
commerciële doeleinden. De licentie verplicht tot naamsvermelding: de
gebruiker dient Bits of Freedom te vermelden. Voor de volledige licentie zie:
http://creativecommons.org/licenses/by/1.0/nl/deed.nl
Contactgegevens Bits of Freedom
info@bof.nl
tel 020 - 4686451
fax 020 - 5241229
Postbus 10746
1001 ES Amsterdam
Bits of Freedom Nieuwsbrief ISSN 15691160
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/
Voor het ontvangen van persberichten kunt u een email sturen naar
info@bof.nl voor opname in de verzendlijst.
=====================================================================
Nieuwsbrief abonnement
=====================================================================
Abonneren kan via het invoerveld op:
http://www.bof.nl/
of door een e-mail te sturen naar:
nieuws-l-request@bof.nl
Subject: subscribe
Afmelden kan door een e-mail te sturen:
nieuws-l-request@bof.nl
Onderwerp: unsubscribe
Bij problemen met het (un)subscriben kunt u contact opnemen met info@bof.nl.
=====================================================================
European Digital Rights (EDRI)
=====================================================================
Bits of Freedom is lid van European Digital Rights, een associatie van
privacy en burgerrechten organisaties in Europa. EDRI geeft een eigen
Engelstalige, twee-wekelijkse elektronische nieuwsbrief uit met een
overzicht van de laatste ontwikkelingen in de Europa. Aanmelden voor
een gratis abonnement op EDRI-gram kan op de website van EDRI:
http://www.edri.org/
=====================================================================