================================================
================================================
BITS OF FREEDOM NIEUWSBRIEF
Nr. 2.22 - 10 november 2004
================================================
================================================
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/nieuwsbrief_2004_22.html
=====================================================================
Inhoud:
=====================================================================
1. Donner heeft geen onderzoeksgegevens verkeersgegevens
2. Voorstellen van commissie Franken in de koelkast
3. Gestolen mobieltjes op zwarte lijst
4. Interpay stopt met verkoop adressen
5. Overheid kan fors besparen met open source
6. OPTA ontvangt 5000 klachten over spam
7. Donnerabilia
8. T-shirt tegen de identificatieplicht
9. Bits of Freedom in het nieuws
10. Steun Bits of Freedom
11. Colofon
=====================================================================
1. Donner heeft geen onderzoeksgegevens verkeersgegevens
=====================================================================
Minister Donner van Justitie kan de Tweede Kamer geen
onderzoeksresultaten aanbieden waaruit de noodzaak voor een
bewaarplicht verkeersgegevens blijkt. Dit blijkt uit antwoorden van
Donner op vragen van de Kamerleden Van Dam en Wolfsen (beiden van de
PvdA). De Kamerleden wilden van de minister weten waarom hij een
rapport over het gebruik van verkeersgegevens door de Rotterdamse
politie niet eerder naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.
Het rapport "Het gebruik van (historische) verkeersgegevens in de
opsporingspraktijk" is uitgevoerd door het regiokorps
Rotterdam-Rijnmond in opdracht van het ministerie van Justitie. Bits
of Freedom heeft dit rapport deze zomer via een WOB-procedure gekregen
van het ministerie van Economische Zaken. Het onderzoek van de politie
Rotterdam-Rijnmond uit april 2003 naar het gebruik van telefonie
verkeersgegevens bij de opsporing wijst uit dat deze gegevens slechts
in uitzonderingsgevallen essentieel zijn om misdaden op te lossen. Het
rapport toont geen noodzaak aan voor een bewaarplicht
verkeersgegevens.
Volgens Donner was het onderzoek te beperkt van opzet en biedt het
geen goed beeld van de problematiek. "De desbetreffende inventarisatie
biedt een veel te beperkt beeld van de praktijk van de
strafvorderlijke gegevensvergaring in de telecommunicatiesector. De
begeleidingscommissie concludeerde dat uit het rapport zelfs geen
kengetallen kunnen worden gedestilleerd, omdat deze gegevens louter
gebaseerd zijn op een quick scan in één enkel korps", aldus Donner in
zijn antwoord. "De inventarisatie van de regio Rotterdam heeft nooit
een officiële status gekregen, en is om die reden ook niet verder
gepubliceerd of aan uw Kamer gezonden." Kamerleden die het rapport van
de Rotterdamse politie willen lezen, worden in het Kamerantwoord door
Donner verwezen naar de website van Bits of Freedom.
De opdracht voor het onderzoek was een resultaat van actiepunt 17 uit
het actieplan terrorismebestrijding en veiligheid: "onderzoek
verrichten naar [..] de belemmeringen die de opsporings- en I&V
diensten ondervinden door de afwezigheid van bewaarplichten voor
historische verkeersgegevens". De minister geeft aan dat het nog
steeds zijn bedoeling is om het onderzoek te laten uitvoeren. Dit
voornemen werd in juli ook al genoemd in het Kabinetsstandpunt over
het ontwerp-kaderbesluit van de EU voor een bewaarplicht.
Het valt echter te betwijfelen zo'n onderzoek nog van de grond komt,
laat staan afgerond wordt, voordat de EU lidstaten een akkoord over
een bewaarplicht hebben bereikt. De onderhandelingen over het
ontwerp-kaderbesluit voor een bewaarplicht zijn al in een vergevorderd
stadium. Het onderwerp staat op de agenda voor de bijeenkomst van de
Europese ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie op 19 november
in Brussel (JBZ-raad). Uit de geannoteerde agenda van de bijeenkomst
blijkt dat het besluit afhankelijk is van de behoeftes van
opsporingsdiensten en justitie. Dit is nu juist het punt waarop Donner
de Tweede Kamer niet kan informeren omdat er volgens de minister geen
betrouwbare gegevens beschikbaar zijn. Uit de JBZ agenda: "De
wenselijke reikwijdte is enerzijds afhankelijk van de klaarblijkelijke
behoefte aan verkeers- en locatiegegevens bij de opsporingsdiensten en
justitie in concrete gevallen en anderzijds van de weging van de
gevolgen van de algemene bewaarplicht voor de persoonlijke levenssfeer
van burgers, alsmede van de praktische en financiële gevolgen voor de
telecommunicatie-aanbieders en de overheid."
Antwoord op Kamervragen 2003-2004, vraagnr. 2030416210 (05.11.2004)
http://www.justitie.nl/pers/kamerstukken/include.asp?bestand=/extern/documentportal/Kamerantwoorden/20041102_A%202030421430%20het%20gebruik%20van%20verkeersgegevens%20in%20de%20opsporringpraktijk.doc.c
Geannoteerde agenda voor de JBZ-raad van 19 november 2004 te Brussel
http://www.europapoort.nl/9294000/modules/vgbwr4k8ocw2/f=/vgvaooaxypzv.doc
'Het gebruik van (historische) verkeersgegevens in de opsporingspraktijk' (04.2003)
http://www.bof.nl/docs/rapport_verkeersgegevens.pdf
=====================================================================
2. Voorstellen van commissie Franken in de koelkast
=====================================================================
Er komen nieuwe voorstellen tot wijziging van de Grondwet met
betrekking tot de vrijheid van meningsuiting, het brief-, telefoon- en
telegraafgeheim en het recht op bescherming van de persoonlijke
levenssfeer. Bij deze nieuwe voorstellen wil het kabinet rekening
houden met nieuwe internationale ontwikkelingen op het gebied van de
toepassing van mensenrechten in de informatiesamenleving. De drie
reeds bestaande wetsvoorstellen tot wijziging van de Grondwet over
deze onderwerpen van het kabinet-Kok II worden niet ingediend bij de
Tweede Kamer.
In mei 2000 kwam de commissie Franken met het rapport 'Grondrechten in
het digitale tijdperk' met daarin concrete wijzigingsvoorstellen voor
onder andere de artikelen 7 en 13 van de Grondwet. De commissie had
als opdracht om te adviseren over aanpassingen die de Grondwet minder
techniek-afhankelijk maken. De huidige artikelen over vrijheid van
meningsuiting en vertrouwelijke communicatie noemen de drukpers, de
telefoon, brieven en de televisie. De commissie Franken wilde deze
grondrechten toepasbaar maken op nieuwe telecommunicatie vormen zoals
e-mail en internet. Het kabinet-Kok II baseerde enkele voorstellen tot
wijziging van de Grondwet op de adviezen van de Commissie Franken.
De Raad van State adviseert nu om deze voorstellen in te trekken. Als
belangrijkste reden hiervoor geeft de Raad van State de voorbereiding
in de Raad van Europa van een aanbeveling 'Human Rights and the Rule
of Law in the Information Society'.
Deze aanbeveling wordt naar verwachting medio 2005 gepubliceerd. Bits
of Freedom neemt deel aan een werkgroep van Unesco Nederland die een
document opstelt en conferentie organiseert ter beinvloeding van deze
aanbeveling van de Raad van Europa.
Kabinet komt met nieuwe wetsvoorstellen 'grondrechten in het digitale
tijdperk'(01.11.2004)
http://www.minbzk.nl/grondwet_en/grondwet/persberichten/kabinet_komt_met
Dossier Grondrechten
http://www.ivir.nl/dossier/grondrechten/grondrechten.html
=====================================================================
3. Gestolen mobieltjes op zwarte lijst
=====================================================================
De 5 aanbieders van mobiele telefonie in Nederland gaan waarschijnlijk
een gezamenlijke zwarte lijst aanleggen van gestolen telefoons. Ze
maken daarbij gebruik van het unieke nummer dat in elke mobiele
telefoon zit, het zogenaamde IMEI-nummer. Bij elk contact met de
aanbieder wordt het IMEI-nummer automatisch meegestuurd. De aanbieders
toetsen elke oproep voortaan eerst aan de zwarte lijst, zodat er met
gestolen mobieltjes in Nederland in ieder geval niet meer gebeld kan
worden, ook niet als de dief een simkaart probeert te gebruiken van
een andere aanbieder. Het wijzigen van een IMEI-nummer wordt niet
langer getolereerd. Minister Donner laat op korte termijn een
proefproces aanspannen om te kijken of het wijzigen onder 'valsheid in
geschrifte' valt, en zal anders een nieuwe verbodsmaatregel
uitvaardigen.
De afgelopen jaren weigerden de operators de zwarte lijst in te
voeren, onder verwijzing naar de kosten van het inrichten en bijhouden
van een landelijke database. Bovendien wilden ze eerst wetgeving die
het wijzigen van IMEI-nummers strafbaar stelde, omdat blokkades anders
geen effect zouden hebben. In antwoord op Kamervragen in maart en juni
2003 gaf minister Remkes aan dat er al allerlei succesvolle acties
werden ondernomen tegen gestolen mobieltjes, zoals het
SMS-bombardement van de politie Amsterdam-Amstelland, maar gaf later
toe dat een eventuele 'neerwaartse trend' in het aantal gestolen GSM's
niet te onderbouwen viel met de Amsterdamse cijfers. Remkes wilde geen
overheidsverplichting, maar vond "dat er bij de aanpak van dit
probleem belangrijke maatschappelijke verantwoordelijkheid ligt bij de
mobiele operators."
Ruim een jaar later is Minister Donner ervan overtuigd dat er snel een
zwarte lijst gaat komen. Een haalbaarheidsonderzoek naar de
IMEI-database, dat op 27 oktober 2004 aan de Kamer is aangeboden,
concludeert dat het wenselijk is om snel tot invoering over te gaan.
Donner denkt de operators voldoende onder druk te kunnen zetten om dat
vrijwillig en geheel op eigen kosten te doen en kondigt als
'vervolgstap' aan: "Een overleg organiseren tussen de Ministers van
Justitie en Economische Zaken en de Chief Executive Officers van de
operators om gezamenlijke afspraken te maken (...) en om de operators
aan te spreken op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid (...)."
Maandelijks worden er 20.000 mobieltjes gestolen, volgens het rapport.
Alleen de allernieuwste, duurste mobieltjes worden uitgerust met een
beveiliging tegen het wijzigen van het IMEI-nummer. Waarschijnlijk had
diefstalbeveiliging voor de operators tot nu toe geen hoge prioriteit
omdat de mobieltjes vrijwel gratis werden weggegeven.
Aanbiedingsbrief minister Donner (27.10.2004)
http://www.justitie.nl/pers/kamerstukken/include.asp?bestand=/extern/documentportal/Brieven%20TK/20041025_5313596a%20Haalbaarheidsonderzoek.IMEI.doc.c
Rapport 'Bestrijding diefstal mobiele telefoons' (09.08.2004)
http://www.justitie.nl/extern/documentportal/Brieven%20TK/20041025_5313596b%20Haarbaarheidsonderzoek%20IMEI.pdf
Database gestolen mobieltjes
http://www.yunu-imei.nl/
=====================================================================
4. Interpay stopt met verkoop adressen
=====================================================================
Interpay stopt voorlopig met de levering van adresgegevens van
bankrekeninghouders aan liefdadigheids- of overheidsinstellingen. Dat
heeft minister Zalm van Financiën aan de Tweede Kamer geschreven.
Interpay, die het betalingsverkeer tussen de banken in Nederland
verzorgt, mag van het College bescherming persoonsgegevens (CBP) geen
adresgegevens van rekeninghouders meer verstrekken voor
direct-marketingdoeleinden.
Het CBP had een klacht ontvangen van iemand die op haar privé-adres
post had ontvangen van een landelijke bekende charitatieve stichting.
De post was geadresseerd aan haar overleden moeder en bleek door de
stichting retour ontvangen. De stichting liet adressen van donateurs
vergelijken met het Interpay bestand met alle adressen van
rekeninghouders. Op die manier kon de stichting (voormalige) donateurs
opnieuw aanschrijven. De klaagster had de rekening van haar moeder
naar haar eigen adres laten overschrijven en ontving daarom de
bedelbrief.
Volgens de uitspraak van het CBP mag Interpay alleen adressen
verstrekken om de ontvangst van een individuele donatie of betaling te
kunnen verifiëren of reconstrueren. "In de onderhavige situatie is
gebleken dat de stichting het adres van verzoekster heeft verkregen
vanwege het met de hulp van Interpay op systematische wijze schonen
van haar relatiebestand voor direct-marketingdoeleinden", aldus het
CBP.
Op de website van Interpay is geen informatie te vinden over de
opschorting. Eerder ontkende Interpay via een persbericht dat het
adresgegevens verkocht.
Antwoord op Kamervragen 2003-2004, vraagnr. 2040500410 (01.11.2004)
http://www.minfin.nl/default.asp?CMS_NOCOOKIES=YES&CMS_ITEM=92A7C93300694E5CB2CDE532FC6A3254X2X36743X89&CMS_BROWSERID=E96E2B19E28F40E2936B01E85C26A2BEX1X61435X84&CMS_PAGE=MFCWD6B56B34FB41B48E9B9D838C7D40E4BE3X3X52439X46
Uitspraak CBP (21.09.2004)
http://www.cbpweb.nl/downloads_uit/z2002-1245.pdf
=====================================================================
5. Overheid kan fors besparen met open source
=====================================================================
Wanneer de Rijksoverheid al zijn werkplekken van open source software
zou voorzien, kunnen daarmee velen tientallen miljoenen euro's per
jaar bespaard worden.
Minister Brinkhorst zegt dit in antwoord op Kamervragen naar
aanleiding van een onderzoek naar het gebruik van open source bij
Groningse gemeenten. Het programma Open Standaarden en Open Source
Software voor de overheid (OSOSS) heeft een onderzoek laten uitvoeren
naar een proof-of-concept project in Marum, Grootegast, Haren,
Winschoten en Reiderland. Uit het onderzoek blijkt dat aan het gebruik
van open source weliswaar migratiekosten zijn verbonden maar dat de
investeringen (hardware en licenties) veel lagere kosten met zich
meebrengen.
Het rapport noemt drie belangrijke argumenten voor de overstap op open
source. Ten eerste de discussie over de grote afhankelijkheid van
bepaalde softwareleveranciers. Ten tweede de wens om eenvoudiger
gegevens uit te wisselen door te werken met zogenaamde Open
Standaarden (vastgestelde standaarden waaraan softwareleveranciers
zich committeren). En ten derde de wens om gemeenschapsgelden op een
juiste, weloverwogen manier te besteden.
Een van de constateringen in het rapport is dat naar het oordeel van
de betrokken gemeenten OpenOffice.org een goede vervanger voor MS
Office; de meeste bestaande bestanden zijn met kleine aanpassingen te
gebruiken in OpenOffice.org.
Minister Brinkhorst is nog voorzichtig en vraagt zich af of het
onderzoek wel representatief is.
Kamervragen met antwoord 2004-2005, nr. 243, Tweede Kamer (28.10.2004)
http://www.minez.nl/content.jsp?objectid=27135
Open Source bij 5 Groningse gemeenten (30.08.2004)
http://www.ososs.nl/article.jsp?article=12182
=====================================================================
6. OPTA ontvangt 5000 klachten over spam
=====================================================================
Sinds de inwerkingtreding van het spamverbod op 19 mei van dit jaar
heeft de OPTA 5000 klachten over spam ontvangen. Volgens de OPTA gaat
het om 3000 klachten over e-mail spam die verzonden is aan natuurlijke
personen. Spam gericht aan zakelijke adressen valt niet onder het
Nederlandse spamverbod.
De OPTA ziet het aantal klachten ondertussen weer afnemen. "In de loop
van deze periode is het aantal klachten toegenomen met als hoogtepunt
de maand juni, met een totaal van 1075 legitieme klachten. In de
daarop volgende maanden is een dalende trend te zien in het aantal
klachten dat wordt ingediend."
De OPTA roept het publiek op om klachten te blijven inzenden via de
website spamklacht.nl. "Het is belangrijk dat particulieren hun
klachten over spam bij OPTA blijven indienen. Op basis van deze
klachten doet OPTA onderzoek naar overtreders van het spamverbod."
Bijna 5.000 klachten over spam bij OPTA ingediend (02.11.2004)
https://www.spamklacht.nl/asp/nieuws/id/21
=====================================================================
7. Donnerabilia
=====================================================================
Minister Donner in een brief aan de voorzitter van de Tweede Kamer der
Staten Generaal op 4 november 2004:
"Onder verwijzing naar mijn brief van 10 maart 2004 (TK 2003-2004, 27
213, nr. 8) deel ik u mede dat het onderzoek naar de tevredenheid van
slachtoffers onvoorzienbare vertraging heeft opgelopen. De voor het
onderzoek benodigde gegevens van de politie zijn nog niet
beschikbaar."
=====================================================================
8. T-shirt tegen de identificatieplicht
=====================================================================
Over ongeveer 2 maanden (op 1 januari 2005) krijgt Nederland een
identificatieplicht voor iedereen vanaf 14 jaar. Bits of Freedom heeft
een nieuw T-shirt laten maken waarmee u zich tegen de verplichting
kunt wapenen.
Het T-shirt kan besteld worden door 17,50 euro over te maken op
rekening 55.47.06.512, ten name van Bits of Freedom, Amsterdam.
Vergeet niet te vermelden dat het gaat om het 'ID T-shirt'. Het
t-shirt is op dit moment uitsluitend verkrijgbaar in XXL. Het bedrag
is inclusief verzendkosten.
http://www.bof.nl/id-shirt.html
=====================================================================
9. Bits of Freedom in het nieuws
=====================================================================
Maurice Wessling van Bits of Freedom was in een item van Editie NL
over cameratoezicht.
Edtie NL (01.11.2004)
http://www.rtl.nl/(/actueel/editienl/)/components/actueel/editienl/2004/week45/0411012.xml
zie ook BOF in het nieuws
http://www.bof.nl/bof_in_nieuws.html
=====================================================================
10. Steun Bits of Freedom
=====================================================================
Bits of Freedom is een onafhankelijke stichting die geen
overheidssubsidie ontvangt, maar steunt op bijdragen van bedrijven en
particulieren. Dankzij vele kleine en grote bijdragen is BOF de winter
goed doorgekomen, maar om te kunnen overleven is structureel veel geld
nodig. U kunt BOF helpen om donateurs te werven door de nieuwe banner
op uw site te plaatsen.
BOF banner
http://www.bof.nl/banner.html
BOF jaarverslag 2003
http://www.bof.nl/verslag2003.html
Online doneren via credit card, acceptgiro of eenmalige machtiging:
http://www.bof.nl/donateur.html
=====================================================================
11. Colofon
=====================================================================
De Bits of Freedom nieuwsbrief wordt samengesteld en verzonden door de
stichting Bits of Freedom.
http://www.bof.nl/
Bits of Freedom komt op voor digitale burgerrechten. Bits of Freedom is
gevestigd in Amsterdam en is lid van de Global Internet Liberty Campaign en
European Digital Rights. Bits of Freedom bestaat uit Maurice Wessling en
Sjoera Nas.
Mits niet anders vermeld, valt de inhoud van deze nieuwsbrief onder de
Creative Commons Naamsvermelding 1.0 licentie. De gebruiker mag de
nieuwsbrief kopiëren, verspreiden, afgeleide werken maken en gebruiken voor
commerciële doeleinden. De licentie verplicht tot naamsvermelding: de
gebruiker dient Bits of Freedom te vermelden. Voor de volledige licentie zie:
http://creativecommons.org/licenses/by/1.0/nl/deed.nl
Contactgegevens Bits of Freedom
info@bof.nl
tel 020 - 4686451
fax 020 - 5241229
Postbus 10746
1001 ES Amsterdam
Bits of Freedom Nieuwsbrief ISSN 15691160
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/
Voor het ontvangen van persberichten kunt u een email sturen naar
info@bof.nl voor opname in de verzendlijst.
=====================================================================
Nieuwsbrief abonnement
=====================================================================
Abonneren kan via het invoerveld op:
http://www.bof.nl/
of door een e-mail te sturen naar:
nieuws-l-request@bof.nl
Subject: subscribe
Afmelden kan door een e-mail te sturen:
nieuws-l-request@bof.nl
Onderwerp: unsubscribe
Bij problemen met het (un)subscriben kunt u contact opnemen met info@bof.nl.
=====================================================================
European Digital Rights (EDRI)
=====================================================================
Bits of Freedom is lid van European Digital Rights, een associatie van
privacy en burgerrechten organisaties in Europa. EDRI geeft een eigen
Engelstalige, twee-wekelijkse elektronische nieuwsbrief uit met een
overzicht van de laatste ontwikkelingen in de Europa. Aanmelden voor
een gratis abonnement op EDRI-gram kan op de website van EDRI:
http://www.edri.org/
=====================================================================