BITS OF FREEDOM Nieuwsbrief


           ================================================
           ================================================

                    BITS OF FREEDOM NIEUWSBRIEF

                    Nr. 2.24 - 8 december 2004

           ================================================
           ================================================

        http://www.bof.nl/nieuwsbrief/nieuwsbrief_2004_24.html

=====================================================================
Inhoud:
=====================================================================

1. Kamer wil opheldering, providers tegen bewaarplicht
2. Overheid wil megacontract met Microsoft
3. Brein financiert zaak bij Hoge Raad tegen Lycos
4. Privacynormen cameratoezicht
5. Oprichting nieuw provider overleg
6. Donnerabilia
7. Bits of Freedom in het nieuws
8. Steun Bits of Freedom
9. Colofon

=====================================================================
1. Kamer wil opheldering, providers tegen bewaarplicht
=====================================================================

De Tweede Kamer wil meer informatie van minister Donner over het Europese
voorstel om alle informatie over het bel- en internetgedrag vast te leggen, de
zogenaamde verkeersgegevens. In een algemeen overleg van de vaste
Kamercommissies van justitie, binnenlandse zaken en Europese zaken op 1 december
hebben de Kamerleden Donner om meer informatie gevraagd over de reikwijdte van
het voorstel, de noodzaak en de kosten voor telecommunicatie-aanbieders. PvdA,
GroenLinks en D66 willen opheldering over het nut en de noodzaak van de
maatregel. In de tussentijd mag Nederland niet instemmen met een besluit. De VVD
is vooral bezorgd over de extra kosten van de opslag. Het CDA wil ook meer
uitleg, maar is positiever gestemd.

Het overleg in de Kamer vond plaats voorafgaande aan de bijeenkomst van Europese
ministers van binnenlandse zaken en justitie op 2 december in Brussel
(JBZ-raad). Tijdens deze bijeenkomst hebben de ministers besloten zich te
richten op een zogenaamde vergaarplicht, waarbij aanbieders kunnen worden
verplicht verkeersgegevens te bewaren die op dit moment nog niet als zodanig in
hun systemen voorkomen. Hierbij valt te denken aan de URL's van websites die
door klanten van een provider worden bezocht, of mislukte belpogingen.
Aanvankelijk discussieerden de ministers over een verplichting om bestaande
gegevens te bewaren die voor facturering en interne bedrijfsvoering worden
opgeslagen. Deze variant, ook wel een verlengde bewaarplicht genoemd, is nu
afgevallen. Tijdens een persconferentie na afloop van de JBZ-raad heeft minister
Donner bekendgemaakt dat de lidstaten voor een vergaarplicht kiezen omdat
flat-rate diensten (zoals bijvoorbeeld internet toegang) nu nog (te) weinig
verkeersgegevens bewaren.

De beslissing om voor een vergaarplicht te kiezen komt al tot uiting in de
laatste, openbare, versie van het ontwerp-kaderbesluit van 8 november. Daarin is
de beperking van de bewaarplicht reeds geschrapt: "A substantial majority
favoured deletion of the words 'and stored for billing, commercial or any other
legitimate purposes' from the earlier draft" (noot 2 bij artikel 3).

Minister Donner heeft Kamerleden voorgehouden dat zij zich verzetten tegen een
beslissing die nog niet is genomen. Vanuit de Kamer kreeg de minister kritiek
dat de parlementariërs niet kunnen beschikken over recente stukken. Donner zegde
daarop een brief toe (na het Kerstreces) waarin de keuzes van het kabinet worden
toegelicht. De minister verwees naar een KPMG-rapport waarin de kosten voor de
aanbieders worden onderzocht. Volgens Donner vallen die kosten wel mee. De Kamer
heeft het rapport nog niet gekregen en Donner maakte niet duidelijk wanneer dat
gaat gebeuren. Inmiddels heeft internetprovider XS4ALL het rapport via een
beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) opgevraagd.

Een zeer grote coalitie van ongeveer 200 internetproviders heeft in een open
brief het Parlement opgeroepen het voorstel tegen te houden. De providers zijn
van mening dat het voorstel drie nadelen heeft: "het belemmert innovatie,
schendt de privacy en brengt hoge kosten met zich mee". Bovendien vinden de
providers dat de noodzakelijkheid van een bewaarplicht moet worden aangetoond.
"Minister Donner heeft onlangs toegegeven dat er geen serieus onderzoek is dat
aantoont dat een bewaarplicht zou helpen bij de opsporing van strafbare feiten.
Hij weigert bovendien om dergelijk onderzoek te laten uitvoeren, ondanks eerdere
toezeggingen aan de Tweede Kamer". Daarom dringen de providers er bij de leden
van de vaste Kamercommissies op aan om de regering te verbieden akkoord te gaan
zolang de noodzaak niet is aangetoond. Donner sluit een dergelijk scenario uit.
"Ik ga niet de Europese besluitvorming blokkeren, omdat de Kamer nog een
discussie wil voeren."

Internetaanbieders zeggen nee tegen bewaarplicht verkeersgegevens
http://www.bewaarplicht.nl/

Brief providers maakt geen indruk op Donner
http://www.webwereld.nl/nieuws/20182.phtml

XS4ALL vraagt rapport Donner op (06.12.2004)
http://www.xs4all.nl/nieuws/bericht.php?id=588

Ontwerp-kaderbesluit voor een bewaarplicht (08.11.2004)
http://register.consilium.eu.int/pdf/en/04/st14/st14190.en04.pdf


=====================================================================
2. Overheid wil megacontract met Microsoft
=====================================================================

De Rijksoverheid en een aantal gemeenten, waaronder Amsterdam en Utrecht, willen
een megacontract met Microsoft sluiten ter waarde van 147 miljoen euro. Volgens
de Automatiseringsgids gaat het om een contract voor 245.000 werkplekken voor de
duur van 5 jaar. De ambtelijke top van de ministeries zou op 16 december een
knoop moeten doorhakken. De ministeries zijn het echter nog niet eens over het
contract omdat het een afnameverplichting betreft waarbij ook betaald wordt voor
tussentijdse upgrades. Niet alle ministeries hebben behoefte aan dergelijke
upgrades.

Het nieuws over het contract is opmerkelijk omdat de Tweede Kamer in 2002 met
grote meerderheid een motie van Vendrik (GroenLinks) aannam waarin de regering
gevraagd wordt zich in te zetten tegen monopolies in de softwaremarkt, ervoor te
zorgen dat in 2006 alle door de publieke sector gebruikte software aan open
standaarden voldoet en "actief de verspreiding en ontwikkeling van software met
een open broncode (open source software) in de publieke sector te stimuleren en
hiervoor concrete en ambitieuze doelstellingen te formuleren".

Het megacontract lijkt op meerdere punten in strijd met de wens van de Kamer. De
Kamerleden Gerkens (SP), van der Laan en Bakker (D66), Vendrik (Groen Links) en
van Dam (PvdA) hebben daarom vragen gesteld aan drie betrokken ministers. De
leden willen weten of de vereiste Europese aanbestedingsprocedure is gevolgd.
Bovendien vragen zij de ministers: "Bent u van mening dat de afhankelijkheid van
één leverancier voor de gehele overheid een goede zaak is?" Tot slot willen de
leden weten hoe het contract te rijmen is met de aangenomen motie uit 2002.
Omdat de beslissing over het contract op 16 december lijkt te worden genomen,
willen de Kamerleden voor die tijd opheldering.

Het nieuws over het contract verbaast ook leden van de gemeenteraad van
Amsterdam. Deze gemeente is al langere tijd actief met het gebruik van open
source software. Raadslid Marres (PvdA) gaat de verantwoordelijke wethouder om
opheldering vragen.

Automatiseringsgids: Overheid wil megacontract met Microsoft sluiten
(03.12.2004)
http://www.bof.nl/docs/ag.pdf

Motie Vendrik (20.11.2002)
http://www.bof.nl/docs/KST64791.pdf


=====================================================================
3. Brein financiert zaak bij Hoge Raad tegen Lycos
=====================================================================

De Tilburgse advocaat en postzegelhandelaar Pessers krijgt hulp van de stichting
Brein in de rechtszaak tegen Lycos. De uitspraak over het uitleveren van de
identiteit van een gebruiker van Lycos is voor Brein zo belangrijk dat zij de
kosten voor haar rekening neemt. De auteursrechtenorganisatie heeft daartoe de
juristen Dirk Visser en Antoon Quaedvlieg in de arm genomen. Brein levert namens
Pessers de argumenten aan en betaalt ook de advocaten.

Internet portal Lycos had cassatie ingesteld bij de Hoge Raad tegen een
uitspraak van het Amsterdamse Gerechtshof. Eind juni 2004 is Lycos veroordeeld
tot afgifte van NAW gegevens van een van haar klanten aan een derde. In deze
principiële zaak ging het om de vraag of de provider Lycos verplicht was de
persoonsgegevens van één van zijn abonnees aan een derde, Pessers, bekend te
maken. Pessers was van mening dat de betreffende abonnee onrechtmatig jegens hem
had gehandeld. Het Hof oordeelde dat er weliswaar geen sprake was van
onmiskenbaar onrechtmatig handelen door de abonnee, maar dat Lycos toch
verplicht was de gevraagde gegevens te verstrekken.

Een anonymus publiceerde op lycos.nl een website, waarin hij of zij Pessers van
fraude beticht en tevens oproept om gevallen van fraude te melden bij een
bepaald e-mailadres. Na klachten van Pessers wordt de site weggehaald en
vervangen door de tekst: ''Site removed to avoid legal actions!!''. Pessers eist
vervolgens dat Lycos naam, adres en geboortedatum van de betreffende
websitehouder bekend maakt. Na de uitspraak van de rechtbank Haarlem in
september 2003 draagt Lycos de gegevens over aan Pessers. Dan blijkt echter dat
de gebruiker aan Lycos een vals adres heeft opgeven. Pessers start een kort
geding tegen Lycos waarin hij eist dat de ISP op andere manieren probeert het
juiste adres te achterhalen. Hier gaat de rechter in een uitspraak op 1 april
2004 echter niet in mee. Lycos hoeft alleen de gegevens over te dragen die haar
bekend zijn.

Pessers is van mening dat Lycos niet genoeg gedaan heeft om de identiteit van de
gebruiker te achterhalen. Ook kan de vraag aan de orde komen of Lycos verplicht
kan worden om identiteitsgegevens van gebruikers te verifiëren.

Het verbaast Lycos niet dat Brein Pessers te hulp is geschoten. "Dat toont
nogmaals het belang van deze zaak aan. De uitspraak is cruciaal voor de
Nederlandse internetproviders", aldus een woordvoerder in Webwereld.

Brein financiert zaak bij Hoge Raad tegen Lycos (01.12.2004)
http://www.webwereld.nl/nieuws/20169.phtml

Lycos in cassatie
http://www.lycos.nl/rechtzaak/


=====================================================================
4. Privacynormen cameratoezicht
=====================================================================

Het College bescherming persoonsgegevens (CBP) heeft een praktische handleiding
gepubliceerd voor overheden bij het toepassen van cameratoezicht ter handhaving
van de openbare orde. De handleiding geeft een praktische verheldering van de
privacynormen bij de besluitvorming binnen gemeenten over de inrichting van
cameratoezicht. Verder zal het CBP in samenwerking met belanghebbende partijen
in 2005 een model-raadsverordening cameratoezicht publiceren. Het CBP zal deze
normen ook hanteren bij zijn toezicht op de praktijk van het cameratoezicht door
overheden.

In de uitgangspunten voor cameratoezicht stelt het CBP dat de operationele regie
altijd bij de politie moet liggen. Het toezicht mag niet verborgen zijn en de
beelden moeten afdoende beveiligd zijn en niet manipuleerbaar. Verder mogen de
beelden in de regel niet langer dan zeven dagen bewaard worden en ook niet
zomaar voor andere doeleinden gebruikt worden.

Uit onderzoek van het CBP in 2003 bleek dat de helft van de gemeenten met
cameratoezicht de effectiviteit ervan niet had geëvalueerd. Deze gemeenten weten
dus niet of de inzet van camera's heeft geholpen bij het bestrijden van
criminaliteit of overlast. Slechts in 20% van de gevallen wordt met de beelden
rechtstreeks meegekeken.

Volgens het CBP worden camera's door het publiek breed geaccepteerd in de
verwachting dat cameratoezicht effectief is. Het is nu de vraag of die
verwachting wel gerechtvaardigd is. Ook voldoen veel gemeentes niet aan de eisen
voor inzage, correctie en beveiliging.

Het rapport van het CBP zegt niets over het gebruik van camera's met microfoon
in Groningen. De gemeente Groningen is een proef gestart waarbij camera's met
een microfoon ruzies kunnen registreren. Voor de proef worden enkele camera's op
de Grote Markt in Groningen uitgerust met een microfoon en geavanceerde
software. De camera is in staat agressief gedrag te herkennen en door te seinen
aan de politie.

Camera's in het publieke domein (01.12.2004)
http://www.cbpweb.nl/documenten/av_28_cameras.shtml

Trouw: Camera luistert mee (06.12.2004)
http://www.trouw.nl/nieuwsenachtergronden/artikelen/1102230708475.html


=====================================================================
5. Oprichting nieuw provider overleg
=====================================================================

De providers XS4ALL en BIT hebben uit onvrede hun lidmaatschap van de ISP
branche organisatie NLIP opgezegd. De beide providers willen een nieuw platform
voor providers oprichten onder de naam Internet Service Provider Overleg (ISPO).

De providers hebben kritiek op het functioneren van de NLIP en vinden dat de
NLIP te weinig resultaat uit haar lobby weet te halen. XS4ALL en BIT menen dat
er genoeg animo onder providers is om gezamenlijk op te treden. Dat concluderen
zij uit de respons op de open brief aan de Eerste en Tweede Kamer over de
bewaarplicht.

De NLIP is onlangs drastisch ingekrompen en heeft haar woordvoering uitbesteed
aan Duthler Associates. De NLIP staat op het punt op te gaan in de branche
organisatie Nederland-ICT. Deze laatste zal per 1 januari 2005 samen met de
FENIT, ICT Telecom en Vifkantec (kantoormeubelen) opgaan in ICT-Office.

Internet Service Provider Overleg
http://www.ispo.nl/

XS4ALL en BIT breken met NLIP (03.12.2004)
http://www.webwereld.nl/nieuws/20206.phtml


=====================================================================
6. Donnerabilia
=====================================================================

Minister Donner (die onbedoeld in de microfoon sprak) over de aantijging dat de
Europese Raad het Europees parlement chanteert om akkoord te gaan met een
voorstel voor biometrische kenmerken in het paspoort. Zo niet, dan stelt de Raad
de bevoegdheden uit van het Europees Parlement om mee te beslissen over
immigratie- en asielrecht.

"Dat is niet oneerbaar, dat is politiek."

Algemeen Overleg in de Tweede Kamer over de agenda van de JBZ-raad, 1 december
2004.


=====================================================================
7. Bits of Freedom in het nieuws
=====================================================================

Sjoera Nas in Netkwesties over de bewaarplicht verkeersgegevens: "Europa dendert
af op een vergaande bewaarplicht. Het dreigt veel meer een vergaarplicht te
worden: providers moeten veel data gaan verzamelen die ze nu niet opslaan, zeker
als het ook surfgedrag betreft. Je creëert enorme privacygevoelige databases."

Bewaren of vergaren, dat is de vraag
http://www.netkwesties.nl/editie115/artikel1.html

zie ook BOF in het nieuws
http://www.bof.nl/bof_in_nieuws.html


=====================================================================
8. Steun Bits of Freedom
=====================================================================

Bits of Freedom is een onafhankelijke stichting die geen overheidssubsidie
ontvangt, maar steunt op bijdragen van bedrijven en particulieren.

Snel en direct online doneren via credit card, acceptgiro of eenmalige
machtiging:
http://www.bof.nl/donateur.html

Abonnees van XS4ALL kunnen de 'steun Bits of Freedom' optie in het XS4ALL
service centre aanvinken. Bits of Freedom krijgt voor ieder vinkje dat voor 31
december is gezet 1 euro. Dit kost de abonnee niets!
https://service.xs4all.nl/

U kunt BOF helpen om donateurs te werven door de onze banner op uw site te
plaatsen.
http://www.bof.nl/banner.html

BOF jaarverslag 2003
http://www.bof.nl/verslag2003.html


=====================================================================
9. Colofon
=====================================================================

De Bits of Freedom nieuwsbrief wordt samengesteld en verzonden door de
stichting Bits of Freedom.

http://www.bof.nl/

Bits of Freedom komt op voor digitale burgerrechten. Bits of Freedom is
gevestigd in Amsterdam en is lid van de Global Internet Liberty Campaign en
European Digital Rights. Bits of Freedom bestaat uit Maurice Wessling en
Sjoera Nas.

Mits niet anders vermeld, valt de inhoud van deze nieuwsbrief onder de
Creative Commons Naamsvermelding 1.0 licentie. De gebruiker mag de
nieuwsbrief kopiëren, verspreiden, afgeleide werken maken en gebruiken voor
commerciële doeleinden. De licentie verplicht tot naamsvermelding: de
gebruiker dient Bits of Freedom te vermelden. Voor de volledige licentie zie:

http://creativecommons.org/licenses/by/1.0/nl/deed.nl

Contactgegevens Bits of Freedom

info@bof.nl

tel 020 - 4686451
fax 020 - 5241229

Postbus 10746
1001 ES  Amsterdam

Bits of Freedom Nieuwsbrief ISSN 15691160
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/

Voor het ontvangen van persberichten kunt u een email sturen naar
info@bof.nl voor opname in de verzendlijst.


=====================================================================
Nieuwsbrief abonnement
=====================================================================

Abonneren kan via het invoerveld op:

http://www.bof.nl/

of door een e-mail te sturen naar:

nieuws-l-request@bof.nl
Subject: subscribe

Afmelden kan door een e-mail te sturen:

nieuws-l-request@bof.nl
Onderwerp: unsubscribe

Bij problemen met het (un)subscriben kunt u contact opnemen met info@bof.nl.


=====================================================================
European Digital Rights (EDRI)
=====================================================================

Bits of Freedom is lid van European Digital Rights, een associatie van
privacy en burgerrechten organisaties in Europa. EDRI geeft een eigen
Engelstalige, twee-wekelijkse elektronische nieuwsbrief uit met een
overzicht van de laatste ontwikkelingen in de Europa. Aanmelden voor
een gratis abonnement op EDRI-gram kan op de website van EDRI:

http://www.edri.org/

=====================================================================