================================================
================================================
BITS OF FREEDOM NIEUWSBRIEF
Nr. 3.6 - 1 april 2005
================================================
================================================
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/nieuwsbrief_2005_6.html
=====================================================================
Inhoud:
=====================================================================
1. Brein stuurt vorderingen aan peer-to-peer gebruikers
2. Vragen en antwoorden peer-to-peer bestandsuitwisseling
3. Brinkhorst wil aftapvergoeding drastisch verlagen
4. Bibliotheken tegen wet vorderen gegevens
5. Unesco NL aanbevelingen mensenrechten en internet
6. Computercriminaliteit II naar de Tweede Kamer
7. Nieuwe nederlaag voor Scientology
8. Commissariaat van de Media verbiedt Al Manar
9. Opheffing NLIP
10. Bits of Freedom in het nieuws
11. Steun Bits of Freedom
12. Colofon
=====================================================================
1. Brein stuurt vorderingen aan peer-to-peer gebruikers
=====================================================================
Brein stuurt vorderingen aan verspreiders van illegale muziek en films
op peer-to-peer netwerken. Bits of Freedom ontving de tekst van een
vordering. In de meeste gevallen beschikt Brein alleen over het
IP-nummer van de peer-to-peer gebruikers. Daarom vraagt Brein aan
internetproviders om de sommaties door te sturen aan hun klanten.
Planet Internet, Het Net, @Home, Wanadoo en Tiscali hebben laten weten
Brein te zullen helpen bij het doorsturen van de sommaties. Brein
heeft met deze aanbieders vooraf overleg gevoerd. XS4ALL wil geen
vorderingen doorsturen en werkt alleen mee aan vorderingen van een
rechter-commissaris.
De vorderingen bevatten een sommatie aan de abonnee om zich aan Brein
bekend te maken, een onthoudingsverklaring die gericht is op
voorkoming van verdere inbreuken in de toekomst en een schikking voor
de geleden schade. De onthoudingsverklaring verplicht de abonnee om
nooit meer inbreuk te maken op de door Buma/Stemra uitgeoefende
auteursrechten en de naburige rechten van de bij de NVPI aangesloten
leden (de platenindustrie). Ook verplicht de abonnee zich bij
ondertekening om nooit meer "direct of indirect op enigerlei wijze
betrokken [te] zijn of belang [te] hebben" bij de verspreiding van
illegale bestanden op internet. Peer-to-peer gebruikers die de
onthoudingsverklaring tekenen, krijgen te maken met een boete van 5000
euro per dag wanneer ze doorgaan met de verspreiding van de bestanden.
De onthoudingsverklaring bevat geen einddatum waardoor Brein de
peer-to-peer gebruikers ook in de verre toekomst een boete kan
opleggen.
Brein vraagt de providers om de naam, adres en woonplaats (NAW
gegevens) van de abonnee bekend te maken in het geval dat de abonnee
niet binnen vijf dagen reageert. Wanneer de provider de vordering niet
wil doorsturen, vraagt Brein per direct om de NAW gegevens. Het is
niet bekend of sommige providers al NAW gegevens hebben verstrekt.
Waarschijnlijk zal Brein daarvoor eerst naar de rechter moeten. Op dit
moment is echter nog niet zeker of een rechter daarin zal toestemmen.
Justitie is niet bij de vorderingen betrokken, het gaat om een
civiel-rechtelijke stap van Brein.
Bits of Freedom heeft een aantal vragen en antwoorden opgesteld voor
ontvangers van de vorderingen. Daarin wordt ontraden om de
onthoudingsverklaring te ondertekenen.
Uit de vordering zijn sommige details weggelaten uit oogpunt van
privacy en bronbescherming.
Vordering Brein (31.03.2005)
http://www.bof.nl/docs/breinvordering.pdf
=====================================================================
2. Vragen en antwoorden peer-to-peer bestandsuitwisseling
=====================================================================
De Stichting Brein (de belangenbehartiger van de Nederlandse
entertainment-industrie) is in maart 2005 begonnen met het versturen
van vorderingen aan individuele peer-to-peer gebruikers. Brein heeft
een overeenkomst gesloten met vijf internetproviders om de vorderingen
door te sturen aan hun klanten. Bits of Freedom hoopt via onderstaande
lijst vragen en antwoorden duidelijkheid te bieden over wat er wel en
niet mag.
Is downloaden verboden?
Nee. Iedereen mag voor eigen gebruik kopieën maken van muziek, films
of teksten, ook als de bron illegaal is. Iedereen mag dus alles wat op
Internet voorhanden is, vrijuit downloaden. Software is de enige
uitzondering; die is extra beschermd via de Europese software
richtlijn en mag niet zonder toestemming gedownload worden.
Is uploaden verboden?
Ja en nee. Het is niet toegestaan om zonder toestemming
auteursrechtelijk beschermde werken aan te bieden. Wie een
uitwisselprogramma gebruikt als KaZaa, Limewire of Grokster moet er
dus goed op letten dat hij alles mag downloaden, maar niet zomaar -via
de shared folder- aan mag bieden aan derden. Maar natuurlijk mag
iedereen wel eigen werk aanbieden via uitwisselprogramma's, van
home-video tot foto-collecties. Bovendien mag iedereen vrijuit gebruik
maken van werken die tot het publieke domein behoren. Dat kunnen
nieuwe werken zijn die onder Creative Commons of public domain
licentie zijn vrijgegeven, boeken waarvan de schrijver meer dan 70
jaar geleden is overleden of films, tv-series en concerten die meer
dan 50 jaar geleden zijn opgenomen.
Moeten we bang worden van de acties van Brein?
Nee. Brein probeert bestandsuitwisseling in een kwaad daglicht te
stellen en mensen te intimideren met dreigende rechtszaken. Maar
internet is here to stay met bestandsuitwisseling als een zeer
efficiënte nieuwe distributievorm. Tientallen miljoenen mensen maken
dagelijks gebruik van bestandsuitwisseling. De heksenjacht die de
entertainment-industrie heeft geopend, strandt op het feit dat
rechtbanken onmogelijk honderdduizenden rechtszaken in behandeling
kunnen nemen. Vandaar dat Brein in Nederland probeert om al die
vermeende heksen aan te zetten tot zelfverbranding, door ze
schikkingsvoorstellen te sturen en draconische onthoudingsverklaringen
met boetebeding.
Mag Brein zomaar gegevens verzamelen over internetgebruikers?
Dat hangt er vanaf. Er is weinig bekend over de methode die Brein
gebruikt om auteursrechtinbreuken op te sporen en IP-adressen te
verzamelen. Naar verluidt laat Brein het opsporen van vermeende
auteursrechtschendingen door commerciële detectivebureaus verrichten.
Deze zullen gespecialiseerde software gebruiken om hun opsporingen te
verrichten. Het gebruik van deze methodes kan strijdig zijn met het
recht op privacy. Volgens een uitspraak van het College Bescherming
Persoonsgegevens van april 2004 is het in ieder geval niet toegestaan
bestanden aan te leggen met IP-nummers van van mensen die mogelijk
onrechtmatig handelen, indien deze niet hierover worden geïnformeerd.
Aangezien Brein in principe alleen IP-nummers heeft, en dus geen
naam-adres-woonplaatsgegevens, kan zij moeilijk aan deze verplichting
voldoen.
Ik heb een vordering ontvangen, wat moet ik doen?
Helemaal niets. Vul in geen geval de draconische onthoudingsverklaring
in met het boetebeding. Daarmee maakt u zichzelf bekend en geeft u al
uw rechten op. Op dit moment beschikt Brein alleen over uw IP-adres,
niet over uw naam-adres-woonplaatsgegevens en kan u dus niet
rechtstreeks bereiken. U bent kennelijk klant van Tiscali, Planet
Internet, Het Net, Wanadoo of @Home. Deze vijf providers sturen
vorderingen door, zonder dat ze zelf op enigerlei wijze hebben kunnen
controleren of de klacht van Brein wel klopt. Providers zijn niet
verplicht om uw gegevens te verstrekken aan klagers als Brein en het
is onwaarschijnlijk dat ze uw gegevens vrijwillig verstrekken. Onder
de Wet Bescherming Persoonsgegevens moeten houders van
persoonsgegevens een zorgvuldige afweging maken tussen het
privacy-belang van hun klanten en eventuele gerechtvaardigde belangen
van derden.
Wat gebeurt er als ik niet meewerk?
Dan hangt het van uw provider af wat er verder gebeurt. Als uw
provider uw gegevens vrijwillig verstrekt, kan Brein een rechtszaak
tegen u beginnen. Als uw provider dat niet doet, zal Brein de provider
voor de rechter moeten dagen om uw gegevens op te eisen. Of Brein
daarin gelijk krijgt, valt niet te voorspellen. Het zal sterk van de
individuele bewijslast afhangen en de uitleg door de rechter van
verplichtingen in Europese regelingen ten aanzien van
provideraansprakelijkheid voor activiteiten waar de provider geen
enkele controle over heeft. De Hoge Raad buigt zich op dit moment over
een smaadzaak waarin provider Lycos gemaand werd om adresgegevens te
verstrekken van een anonieme gebruiker. Brein financiert de
tegenpartij in deze cassatie, juist omdat het zo onduidelijk is
wanneer een provider persoonsgegevens zou moeten verstrekken aan
derden. De uitspraak hierover wordt verwacht in de zomer van 2005.
Overigens gaat het in deze zaak over de aansprakelijkheid van de
provider in het geval van 'hosting' (opslag van gegevens), terwijl het
bij peer-to-peer slechts om doorgifte van internetverkeer gaat.
Als Brein eenmaal uw adres heeft en u voor de rechter daagt, zal het
van geval tot geval verschillen hoe de rechter uw zaak beoordeelt. In
ieder geval is het nooit de bedoeling van de wetgever geweest om het
hele auteursrechtenstelstel van toepassing te verklaren op doorsnee
consumenten. Auteursrecht, en in bredere zin intellectuele
eigendomsbescherming, is altijd bedoeld als middel, niet als doel. Het
auteursrecht wil makers belonen voor hun inspanningen om ze op die
manier te stimuleren om belangrijke nieuwe creatieve werken te maken.
Het doel van auteursrecht is bescherming van een algemeen publiek
belang, niet het spekken van de kas van een grotendeels in de V.S.
gevestigde entertainment-industrie.
Waar kan ik muziek en films vinden die ik vrijuit mag delen met
derden?
Een rijke bron is het Internet Archive (http://www.archive.org). Dit
kolossale archief heeft als doelstelling om alle mogelijke publieke
domein content gratis ter beschikking te stellen aan de wereld.
Iedereen kan zelf content toevoegen, maar de bedenkers spannen
zichzelf in om het archief te vullen door allerlei oude boeken, films
en platen te digitaliseren, o.a. in samenwerking met de Library of
Congress in de Verenigde Staten. De zoekmachine van Creative Commons
(http://search.creativecommons.org) biedt toegang tot allerlei nieuwe
werken die door de makers voor een groot deel vrij beschikbaar worden
gesteld (met naamsvermelding als enige vereiste bij hergebruik).
Daarnaast zijn er op muziekgebied talloze independent labels die in
bestandsuitwisseling juist een enorm P.R. voordeel zien en grote
collecties vrij aanbieden (http://www.enorgis.com/pmwiki/pmwiki.php).
In Nederland belooft Simuze (http://www.simuze.org) een alternatief
platform voor open muziekuitwisseling te worden.
Vragen en antwoorden peer-to-peer bestandsuitwisseling (01.04.2005)
http://www.bof.nl/p2p/
=====================================================================
3. Brinkhorst wil aftapvergoeding drastisch verlagen
=====================================================================
Minister Brinkhorst van Economische Zaken wil de vergoeding aan
internetaanbieders voor het plaatsen van een internettap verlagen tot
ongeveer 13 euro per keer. Internetaanbieders noemen de
overheidsvergoeding 'exorbitant laag'.
Uit een concept-regeling aftapkosten van het ministerie blijkt dat de
overheid streeft naar nieuwe lage standaardvergoedingen voor het
aanleveren van taps, identificerende gegevens van gebruikers (NAW) en
verkeersgegevens.
Telecommunicatieaanbieders zijn wettelijk verplicht hun diensten en
netwerken aftapbaar te maken. De kosten voor deze investeringen moeten
zij zelf betalen. De overheid vergoedt uitsluitend de personele- en
administratieve kosten die verbonden zijn aan de uitvoering van een
tap of het opvragen van gegevens. Deze vergoedingen verschillen per
aanbieder omdat het gaat om de daadwerkelijk gemaakte kosten.
De vergoedingen in de nieuwe concept-regeling gelden voor alle
aanbieders en zijn vele malen lager dan wat op dit moment gebruikelijk
is. Internetaanbieder XS4ALL declareert momenteel 1350 euro per
internettap. In de concept-regeling wordt deze vergoeding met 99%
verlaagd. Ook andere providers noemen de nieuwe tarieven veel te laag
en niet in verhouding tot de gemaakte kosten. Brinkhorst rekent een
uurtarief van 26,25 euro voor de medewerkers die taps plaatsen.
Volgens de aanbieders kan het noodzakelijke hooggekwalificeerde
personeel niet voor een dergelijk bedrag worden ingehuurd. Bovendien
zijn de aanbieders boos dat de nieuwe tarieven zonder overleg zijn
vastgesteld en al in april van kracht worden.
Opmerkelijk is dat het Agentschap Telecom, dat toezicht houdt op de
naleving van de aftapverplichting, veel hogere uurtarieven in rekening
brengt bij de aanbieders voor de verrichte diensten door het
Agentschap. Uit de Regeling vergoedingen Agentschap Telecom 2005
blijkt dat een medewerker van het Agentschap Telecom meer dan drie
keer zoveel in rekening kan brengen (namelijk 81 euro in schaal 7) dan
een vergelijkbare medewerker van een aanbieder.
Het ministerie lijkt de nieuwe tarieven in stilte te hebben voorbereid
met een vergelijkende studie in maart 2004. Daaruit valt af te leiden
dat Nederland de Duitse tarieven als voorbeeld wil nemen. "Nederland
en Duitsland hebben vergelijkbare systemen van kostenvergoedingen.
Zowel in Nederland als in Duitsland dient de aanbieder op eigen kosten
de aftapsystemen te implementeren en te onderhouden, en worden alleen
de directe kosten voor het uitvoeren van een taplast vergoed. De
Duitse autoriteiten werken daarbij met een wettelijk vastgelegd
uurtarief van € 13,-, terwijl in Nederland de werkelijke kosten het
uitgangspunt vormen." In Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk worden
alle directe en indirecte kosten vergoed.
De nieuwe tarieven maken dat de aanbieders met nog meer zorg tegen de
Europese voorstellen voor een bewaarplicht verkeersgegevens aankijken.
De bewaarplicht zal immers leiden tot een veel hoger aantal
vorderingen om verkeersgegevens uit te leveren. Wanneer de
vergoedingen daarvoor drastisch naar beneden gaan, zullen de totale
kosten voor de aanbieders sterk stijgen. Bovendien lijkt de overheid
niet van plan de kosten voor het bewaren en opslaan (investeringen in
het netwerk) te vergoeden.
Internetprovider XS4ALL is in maart een rechtszaak begonnen tegen de
staat om de kosten vergoed te krijgen van het aftapbaar maken en
houden van haar netwerk. XS4ALL heeft naar eigen zeggen sinds eind
2001 een half miljoen euro geïnvesteerd om te kunnen voldoen aan de
wettelijke verplichting tot aftapbaarheid. Door de snelle groei van
het aantal klanten en de nog snellere groei van het internetgebruik
verwacht XS4ALL komende jaren nieuwe hoge investeringen te moeten
doen. De provider vindt het onredelijk dat de staat deze kosten niet
vergoedt. "Providers hebben immers geen enkel voordeel van deze
investeringen die worden gedaan in het algemene belang van opsporing
van strafbare feiten", aldus XS4ALL.
Concept-regeling aftapkosten (23.03.2005)
http://www.bof.nl/docs/OPT_Concept_regeling_aftapkosten_23_maart_2005.pdf
Volkskrant: 'Brinkhorst biedt veel te lage vergoeding internettaps'
(25.03.2005)
http://www.volkskrant.nl/economie/1111731848637.html
Inventarisatie regelgeving aftappen in het buitenland (maart 2004)
http://www.onderzoeksdatabank.minez.nl/rapporten/Rapport.aspx?rapportId=269
Bijlage: Rules and regulations regarding lawful interception of telecommunications (maart 2003)
http://www.onderzoeksdatabank.minez.nl/rapporten/Rapport.aspx?rapportId=270
Regeling vergoedingen Agentschap Telecom 2005 (23.12.2004)
http://www.agentschap-telecom.nl/pdf/regelingvergoeding_2005.pdf
=====================================================================
4. Bibliotheken tegen wet vorderen gegevens
=====================================================================
De vereniging van openbare bibliotheken gaat zich sterker verzetten
tegen het wetsvoorstel vorderen gegevens. Tijdens de conferentie
'Bibliotheken, privacy en overheid' op 18 maart in Utrecht spraken de
bibliotheken hun bezorgdheid uit over het wetsvoorstel. Het
wetsvoorstel geeft politie en justitie meer bevoegdheden om
persoonsgegevens op te vragen bij maatschappelijke instellingen en
bedrijven, als dat voor de opsporing noodzakelijk is.
Tijdens de conferentie maakten verschillende sprekers zichzelf het
verwijt niet tijdig de gevolgen van het wetsvoorstel voor de
bibliotheken te hebben onderkend. De bibliotheken vinden dat zij een
vertrouwensrelatie met hun klanten hebben. Bovendien vrezen de
bibliotheken dat de bevoegdheid om de leenhistorie van lezers op te
vragen een verstikkend effect heeft op de informatievrijheid. De
bibliotheken willen geen instrument worden bij de bestrijding van
terrorisme. Directeur Veen van de openbare bibliotheek Eindhoven wees
erop dat zijn bibliotheek vol staat met extremistische literatuur maar
dat je een onderscheid moet maken tussen extreme standpunten en
extreme daden. "Mohammed B. leest slechts één boek en zou
waarschijnlijk niet tot zijn daad zijn gekomen wanneer hij meer had
gelezen".
Het probleem voor de bibliotheken is dat zij de afgelopen jaren steeds
meer gegevens over hun klanten zijn gaan vastleggen. Doordat de
bibliotheken met behulp van marketing en nieuwe diensten steeds meer
klantgericht zijn gaan werken, weten zij ook meer over hun klanten.
Bovendien bieden bibliotheken internettoegang en hebben ze camera's
geïnstalleerd tegen diefstal en vandalisme. Ten slotte werken de
bibliotheken aan de invoering van RFID's in boeken en pasjes. Ook dat
levert een grote hoeveelheid nieuwe gegevens op over klanten. Volgens
het wetsvoorstel moeten instellingen alle gegevens kunnen uitleveren
die ze verzamelen.
De conferentie werd afgesloten met het opstellen van een aantal
actiepunten. De bibliotheken willen meer naar buiten treden met hun
zorgen over het voorstel, in het bijzonder richting de Eerste Kamer.
Wanneer het wetsvoorstel door de Eerste Kamer wordt aangenomen, wil de
vereniging juridische ondersteuning geven aan haar leden en
vorderingen centraal registreren zodat inzicht ontstaat in omvang en
trends. Bovendien willen de bibliotheken streven naar een meer
beperkte registratie van gegevens en de door hen gebruikte software in
administratie-systemen ook op die kenmerken selecteren.
Het wetsvoorstel bevoegdheden vorderen gegevens is op 2 november 2004
met algemene stemmen aangenomen door de Tweede Kamer en ligt nu bij de
Eerste Kamer. Het wetsvoorstel is gebaseerd op de voorstellen uit 2001
van de commissie strafvorderlijke gegevensvergaring in de
informatiemaatschappij (de zogenoemde commissie Mevis). Voor banken en
telecom-aanbieders zijn al aparte wetten gemaakt, namelijk de wet
vorderen gegevens financiële sector en de wet vorderen gegevens
telecommunicatie. In het wetsvoorstel vorderen gegevens wordt de
toegang tot gegevens voor politie en justitie makkelijker en worden
verschillende drempels en waarborgen verlaagd.
Het voorstel maakt onderscheid tussen drie categorieën gegevens:
identificeerbare gegevens (naam, adres), andere gegevens
(verkeersgegevens, logs, administratie) en bijzondere gegevens. Bij
identificeerbare gegevens gaat het niet alleen om iemands naam, adres,
woonplaats, postadres, geboortedatum of geslacht, maar ook om
zogenoemde administratieve kenmerken, zoals een klantnummer, een
nummer van een polis, een bankrekeningnummer, of een
lidmaatschapsnummer. Deze gegevens kunnen door iedere agent of
opsporingsambtenaar mondeling worden opgevraagd.
De categorie 'andere gegevens' is zeer omvangrijk. Het gaat om vooral
om gegevens uit de administratie van bedrijven. Om deze gegevens in te
zien, is nu nog een gerechtelijk bevel nodig, maar in het wetsvoorstel
volstaat een bevel van de officier van justitie. Alleen voor
bijzondere gegevens, zoals godsdienst, ras, politieke gezindheid,
gezondheid of seksuele leven, blijft een gerechtelijk bevel
noodzakelijk.
Conferentie Toegang tot informatie: bibliotheken, privacy en overheid
(18.03.2005)
http://www.debibliotheken.nl/projecten/show.asp?PRO_ID=409&CAT_ID=&subnavtext=_vereniging
Eerste Kamer: Bevoegdheden vorderen gegevens
http://www.eerstekamer.nl/9324000/1/j9vvgh5ihkk7kof/vguza935lou9
=====================================================================
5. Unesco NL aanbevelingen mensenrechten en internet
=====================================================================
De Nederlandse Nationale Unesco Commissie heeft aanbevelingen
gepubliceerd over internet en mensenrechten. De aanbevelingen zijn tot
stand gekomen tijdens een conferentie op 4 en 5 februari 2005 en
spitsen zich toe op internet, privacy, vrijheid van meningsuiting en
toegang tot informatie.
De aanbevelingen worden ingebracht in de besprekingen binnen de Raad
van Europa (46 lidstaten) dat werkt aan een nieuw beleidsinstrument
over internet, privacy, vrijheid van meningsuiting en toegang tot
informatie, in het kader van een herafweging van rechten in de strijd
tegen terrorisme.
De aanbevelingen roepen, met betrekking tot privacy, de lidstaten op
om in te zien dat privacy nauw verbonden is met vrijheid van
meningsuiting. "Acknowledge that privacy is an indispensable
prerequisite to the right of freedom of expression and the right to
communicate. Online as well as off-line, readers, listeners and
viewers have a right to the same high level of privacy and anonymity.
If online access to information is tracked and tied to detailed
personal profiles, self-censorship is imminent and - more important
still - the public debate and the rule of law are eroded."
De deelnemers aan de conferentie benadrukten ook dat internetproviders
niet moeten optreden als rechters bij het beoordelen van de
rechtmatigheid van uitingen op internet. Bovendien wordt in de
aanbevelingen aangedrongen op een duidelijke scheiding tussen
schadelijke en onrechtmatige inhoud op internet, deze twee termen
worden in het debat nog al eens op een hoop gegooid. Bovendien
verzetten de aanbevelingen zich tegen verplichte filtering en
blokkering van internet toegang.
De aanbevelingen van Unesco kunnen bijdragen aan de duidelijkere
verwoording van digitale rechten, met inbegrip van een oproep aan
overheden om werken in het publieke domein beter te beschermen en
beschikbaar te houden.
Bits of Freedom heeft actief bijgedragen aan de totstandkoming van de
aanbevelingen.
Aanbevelingen Nederlandse Nationale Unesco Commissie (04.02.2005)
http://www.unesco.nl/images/recommendations.pdf
Conferentie position paper (04.02.2005)
http://www.unesco.nl/images/position_paper.pdf
=====================================================================
6. Computercriminaliteit II naar de Tweede Kamer
=====================================================================
Minister Donner van justitie heeft een tweede nota van wijziging voor
het wetsvoorstel Computercriminaliteit II naar de Tweede Kamer
gestuurd. Het oorspronkelijke wetsvoorstel Computercriminaliteit II is
al in 1998 ingediend. De behandeling van het voorstel heeft echter
stilgelegen omdat een bepaling over de aansprakelijkheid van
internetproviders volgens de Europese Commissie in strijd was met de
e-commerce richtlijn (toen nog in ontwerp). Dit onderdeel is uit het
voorstel gehaald en ondergebracht in de Aanpassingswet richtlijn
inzake elektronische handel.
Bovendien is Computercriminaliteit II opgehouden door de beslissing om
noodzakelijke wijzigingen ten gevolge van het Cybercrime Verdrag mee
te nemen. De minister heeft tevens een voorstel voor goedkeuring van
het verdrag ingediend. Nederland voldoet al voor een zeer groot deel
aan de eisen van het Cybercrime Verdrag. Het wetsvoorstel
Computercriminaliteit II rondt de implementatie af. Dat gebeurt door
de bestaande wetgeving uit te breiden met een aantal strafbepalingen,
en door de introductie van een aantal nieuwe bevoegdheden voor de
opsporing.
Het wetsvoorstel Computercriminaliteit II verandert de definitie van
hacken. De huidige definitie vereist dat de hacker een beveiliging
doorbreekt, de toegang is verworven door een technische ingreep, met
hulp van valse signalen of een valse sleutel dan wel door het aannemen
van een valse hoedanigheid. In het wetsvoorstel Computercriminaliteit
II is ieder opzettelijk en wederrechtelijk binnendringen in een
computer strafbaar. Dat geldt ook als de computer in kwestie dus niet
over enige beveiliging beschikt. Zo'n definitie lijkt in tegenspraak
met de huidige praktijk op internet ten aanzien van shared folders
(KaZaa) waarbij het niet altijd duidelijk is of de eigenaar zijn
computer opzettelijk of per ongeluk heeft opengezet. Bovendien kan van
deze definitie een verkeerd signaal uitgaan, de beheerders van
computersystemen kunnen het voorstel zien als een signaal om hun
inspanningen op het gebied van beveiliging te verlagen.
Minister Donner wil verder bepaalde voorbereidingshandelingen van
typische computermisdrijven, zoals computervredebreuk en het
onrechtmatig aftappen van informatie, strafbaar stellen. Het gaat om
de verkoop, het vervaardigen of het voorhanden hebben van geschikte
'technische hulpmiddelen' waarmee een computermisdrijf gepleegd wordt.
Daarbij is het voor een veroordeling cruciaal dat aangetoond wordt dat
bewust gehandeld is, dus met het oogmerk om een misdrijf te plegen.
Het voorstel bevat ook enkele nieuwe bevoegdheden voor politie en
justitie. De belangrijkste daarvan is het zogeheten bevriezingsbevel.
Dit stelt de officier van justitie in staat een internetprovider te
bevelen bepaalde gegevens tijdelijk 'beschikbaar te houden' in
afwachting van een definitieve vordering om de gegevens uit te
leveren. Met deze bevoegdheid kan justitie al in een vroeg stadium van
een onderzoek ervoor zorgen dat de verkeersgegevens van iemand bewaard
worden. Wanneer vervolgens de verdenking sterk genoeg blijkt, kan
justitie de gegevens vorderen. Het bevriezingsbevel wordt door velen
(maar nog niet door Donner) gezien als een uitstekend alternatief voor
de bewaarplicht verkeersgegevens. Het bevriezingsbevel kan namelijk
heel doelgericht worden toegepast op personen die tijdens een
onderzoek in beeld komen en waarvan de verkeersgegevens mogelijk later
gevorderd worden. De voorgestelde bewaarplicht verkeersgegevens van de
Europese Raad van ministers stelt voor om van alle burgers de
verkeersgegevens te bewaren, ongeacht of zij verdachte zijn in een
onderzoek.
Kamerstuk 2004-2005, 26671, nr. 7, Tweede Kamer (22.03.2005)
Wijziging wetten ivm nieuwe ontwikkelingen in de informatietechnologie
(computercriminaliteit II); Tweede nota van wijziging
Kamerstuk 2004-2005, 30036, nr. 3, Tweede Kamer (21.03.2005)
Goedkeuring Verdrag inzake de bestrijding van strafbare feiten
verbonden met elektronische netwerken (Trb. 2002, 18); Memorie van
toelichting
=====================================================================
7. Nieuwe nederlaag voor Scientology
=====================================================================
De Advocaat-Generaal heeft in een advies aan de Hoge Raad opnieuw
publiciste Karin Spaink en de provider XS4ALL in het gelijk gesteld in
de al bijna 10 jaar slepende rechtszaak van Scientology.
Advocaat-Generaal Verkade schrijft dat "hoewel het auteursrecht onder
art. 1 van het Eerste Protocol bij het EVRM valt en dus als
mensenrecht kan worden bestempeld, is het auteursrecht daarmee
geenszins verheven boven een afweging tegen de informatievrijheid van
art. 10 EVRM".
Karin Spaink zette citaten uit het zogenaamde Fishman Affidavit op
haar website. Fishman, een voormalig Amerikaans lid van Scientology,
nam in deze rechtbankverklaring een aantal stukken van Scientology op.
Op deze stukken claimt de sekte het auteursrecht. Omdat Spaink slechts
citeert en bovendien het oogmerk heeft een discussie te openen over de
werkelijke aard van Scientology vindt Verkade dat het recht op
informatievrijheid in deze zaak moet overwinnen.
De zaak begon in 1995 met de inbeslagname van de servers van XS4ALL,
in aanwezigheid van een vertegenwoordiger van Scientology, omdat een
klant van de provider het Fishman Affidavit had gepubliceerd. Spaink
zette vervolgens het hele Fishman Affidavit op haar website. Uit
protest tegen de inbeslagname volgde al snel een lang lijst mirrors.
Spaink verving de tekst door relevante citaten na juridische
dreigementen van Scientology.
In 1996 wees de rechtbank Den Haag alle claims van Scientology af. In
een bodemprocedure in 1999 verloor Scientology opnieuw maar de rechter
formuleerde tevens de voorwaarden waaronder providers aansprakelijk
zijn voor de websites van hun klanten. De providers moet op de hoogte
zijn gesteld van de onrechtmatigheid van de website; ten tweede moet
die onrechtmatigheid onmiskenbaar zijn; en ten slotte geldt de
aansprakelijkheid alleen wanneer de provider de site niet verwijderd.
De Europese e-commerce richtlijn, waarin de provideraansprakelijkheid
is vastgelegd, is duidelijk beïnvloed door deze drie voorwaarden.
De Hoge Raad doet op 8 juli 2005 uitspraak.
Advies Advocaat-Generaal Verkade deel 1 (18.03.2005)
http://www.xs4all.nl/nieuws/overzicht/scientology/Verkade1.pdf
Advies Advocaat-Generaal Verkade deel 2 (18.03.2005)
http://www.xs4all.nl/nieuws/overzicht/scientology/Verkade2.pdf
Fishman Affidavit
http://www.spaink.net/fishman/home.html
=====================================================================
8. Commissariaat van de Media verbiedt Al Manar
=====================================================================
Het Commissariaat voor de Media heeft het Nederlandse satellietbedrijf
New Skies Satellites gesommeerd te stoppen met het doorgeven van de
Arabische zender Al Manar. Volgens het Commissariaat mag Al Manar niet
in Nederland uitzenden omdat de zender niet over een vergunning
beschikt. Volgens de Mediawet moet een satellietzender, die gebruik
maakt van een in Nederland gevestigde satellietdienst, over een
vergunning beschikken.
Het verbod van het Commissariaat is opmerkelijk omdat minister Donner
van justitie vorige maand de Kamer vertelde dat hij geen of weinig
mogelijkheden zag om de uitzendingen van Al Manar te verbieden. Alleen
artikel 137d strafrecht (aanzetten tot haat of discriminatie) biedt
aanknopingspunten. "Indien uitzendingen strafbare uitingen bevatten en
er een aanknopingspunt is met Nederland, doordat ze gericht zijn op
Nederland of doordat er tussenpersonen in Nederland bij de uitzending
zijn betrokken die kunnen worden aangemerkt als medeplegers, kan
hiernaar strafrechtelijk onderzoek worden gedaan en kan een
strafrechtelijke vervolging worden ingesteld. Dat impliceert altijd
een optreden achteraf, nadat is geconstateerd dat zich strafbare
feiten hebben voorgedaan. Het Strafrecht kent geen mogelijkheden een
zender 'uit de lucht te halen'", aldus Donner. "Ook bestuurlijk, via
bijvoorbeeld de Mediawet en de Telecommunicatiewet, zijn er thans geen
mogelijkheden een zender uit de lucht te halen."
Donner liet de Kamer weten dat de Nationaal Coördinator
Terrorismebestrijding een onderzoek doet naar andere mogelijkheden om
zenders die aanzetten tot haat te blokkeren. Het Commissariaat ontkent
dat dit onderzoek de aanleiding was om de vergunning van Al Manar te
controleren. Vergunningen worden zeer zelden geweigerd en Al Manar kan
alsnog een vergunning aanvragen.
Een woordvoerder van het Commissariaat liet aan Bits of Freedom weten
dat Al Manar mogelijk al een jaar zonder vergunning uitzond. Het
Commissariaat weet niet of er nog meer zenders zonder vergunning
actief zijn.
Commissariaat: Doorgifte Arabische zender stoppen (18.03.2005)
http://www.planet.nl/planet/show/id=118880/contentid=559922
Kamervragen met antwoord 2004-2005, nr. 983, Tweede Kamer (23.02.2005)
Vragen van de leden Dijsselbloem en Van Heemst (beiden PvdA) aan de
minister van Justitie over uitzendingen van Hezbollah in Nederland via
satelliet.
=====================================================================
9. Opheffing NLIP
=====================================================================
De vereniging van internetaanbieders NLIP wordt per 21 april 2005
officieel opgeheven.
Eigenlijk moest de beslissing tot opheffing al op de ledenvergadering
van 31 maart worden genomen maar daarvoor ontbrak de vereiste
aanwezigheid van tweederde van de leden. Voor de geplande stemming op
21 april is dat vereiste niet noodzakelijk.
In december 2004 besloot de NLIP al niet langer als vertegenwoordiger
van de branche met de overheid overleggen. Tijdens de algemene
ledenvergadering waren de aangesloten providers tot de conclusie
gekomen dat de NLIP niet langer representatief was voor de branche.
Het rommelde al een tijdje binnen de NLIP. De providers hebben kritiek
op het functioneren van de vereniging en vinden dat de NLIP te weinig
resultaat uit haar lobby weet te halen. De providers XS4ALL en BIT
zeiden onlangs hun lidmaatschap op en kondigden de oprichting van een
nieuw platform aan, ispo.nl.
Stekker uit NLIP (01.04.2005)
http://www.planet.nl/planet/show/id=118880/contentid=564043
=====================================================================
10. Bits of Freedom in het nieuws
=====================================================================
Bits en bytes in de strijd tegen het terrorisme (20.03.2005)
Lang item van KRO's Netwerk met Maurice Wessling over het Europese
voorstel voor een bewaarplicht verkeersgegevens en de beperkte invloed
van Kamer en Europees parlement.
http://www.netwerk.tv/index.jsp?p=items&r=netwerk&a=162847
Zie ook BOF in het nieuws
http://www.bof.nl/bof_in_nieuws.html
=====================================================================
11. Steun Bits of Freedom
=====================================================================
Bits of Freedom is een onafhankelijke stichting die geen
overheidssubsidie ontvangt, maar steunt op bijdragen van bedrijven en
particulieren.
Snel en direct online doneren via acceptgiro of eenmalige machtiging:
http://www.bof.nl/donateur.html
Abonnees van XS4ALL kunnen de 'steun Bits of Freedom' optie in het
XS4ALL service centre aanvinken. Bits of Freedom krijgt voor ieder
vinkje 1 euro per jaar. Dit kost de abonnee niets.
https://service.xs4all.nl/
U kunt BOF helpen om donateurs te werven door onze banner op uw site
te plaatsen.
http://www.bof.nl/banner.html
In het Bits of Freedom jaarverslag over 2004 kunt u meer
achtergrondinformatie vinden over de activiteiten en financiën van
Bits of Freedom.
http://www.bof.nl/verslag2004.html
=====================================================================
12. Colofon
=====================================================================
Deze nieuwsbrief wordt mogelijk gemaakt door een gift van de stichting
NLnet.
http://www.nlnet.nl/
De Bits of Freedom nieuwsbrief wordt samengesteld en verzonden door de
stichting Bits of Freedom.
http://www.bof.nl/
Bits of Freedom komt op voor digitale burgerrechten. Bits of Freedom
is gevestigd in Amsterdam en is lid van de Global Internet Liberty
Campaign en European Digital Rights. Bits of Freedom bestaat uit
Maurice Wessling en Sjoera Nas.
Mits niet anders vermeld, valt de inhoud van deze nieuwsbrief onder de
Creative Commons Naamsvermelding 1.0 licentie. De gebruiker mag de
nieuwsbrief kopiëren, verspreiden, afgeleide werken maken en gebruiken
voor commerciële doeleinden. De licentie verplicht tot
naamsvermelding: de gebruiker dient Bits of Freedom te vermelden. Voor
de volledige licentie zie:
http://creativecommons.org/licenses/by/1.0/nl/deed.nl
Contactgegevens Bits of Freedom
info@bof.nl
tel 020 - 4686451
fax 020 - 5241229
Postbus 10746
1001 ES Amsterdam
Bits of Freedom Nieuwsbrief ISSN 15691160
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/
Voor het ontvangen van persberichten kunt u een email sturen naar
info@bof.nl voor opname in de verzendlijst.
=====================================================================
Nieuwsbrief abonnement
=====================================================================
Abonneren kan via het invoerveld op:
http://www.bof.nl/
of door een e-mail te sturen naar:
nieuws-l-request@bof.nl
Subject: subscribe
Afmelden kan door een e-mail te sturen:
nieuws-l-request@bof.nl
Onderwerp: unsubscribe
Bij problemen met het (un)subscriben kunt u contact opnemen met info@bof.nl.
=====================================================================
European Digital Rights (EDRI)
=====================================================================
Bits of Freedom is lid van European Digital Rights, een associatie van
privacy en burgerrechten organisaties in Europa. EDRI geeft een eigen
Engelstalige, twee-wekelijkse elektronische nieuwsbrief uit met een
overzicht van de laatste ontwikkelingen in de Europa. Aanmelden voor
een gratis abonnement op EDRI-gram kan op de website van EDRI:
http://www.edri.org/
=====================================================================