================================================
================================================
BITS OF FREEDOM NIEUWSBRIEF
Nr. 4.7 - 29 maart 2006
================================================
================================================
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/nieuwsbrief_2006_7.html
=====================================================================
Inhoud:
=====================================================================
Steun Bits of Freedom
1. AIVD mag databestanden opeisen
2. 'Hofstad-vonnis tast vrije meningsuiting aan'
3. Meer bevoegdheden bij opsporing kinderporno
4. Politie stuurt 3000 SMS berichten in zaak Sévèke
5. Vervanging Sjoera Nas
6. Colofon
=====================================================================
Steun Bits of Freedom
=====================================================================
Bits of Freedom is een onafhankelijke stichting die geen
overheidssubsidie ontvangt, maar steunt op bijdragen van bedrijven en
particulieren. Om haar activiteiten voort te kunnen zetten, heeft Bits
of Freedom financiële steun nodig.
Als particulier kunt u snel en direct online doneren via acceptgiro,
eenmalige machtiging of credit-card:
http://www.bof.nl/donateur.html
Donatiebelasting afgeschaft
Goed nieuws! Sinds 1 januari 2006 zijn stichtingen die het algemeen
nut dienen, zoals Bits of Freedom, helemaal vrijgesteld van
donatiebelasting. Voorheen moest Bits of Freedom 8 en zelfs 11 procent
belasting betalen over donaties groter dan 4.143 euro per 2 jaar. Als
u een substantiële bijdrage wilt geven aan Bits of Freedom, kunt u dit
in veel gevallen in mindering brengen op uw particuliere of zakelijke
belastingaangifte.
http://www.bof.nl/belastingen.html
Voor bedrijven en instellingen die Bits of Freedom willen steunen,
zijn er twee opties. U kunt een bedrijfsabonnement op de BOF
nieuwsbrief nemen, dit kost 250 euro + 19% btw. U ontvangt dan een
factuur voor uw administratie. Vermelding met hyperlink op de
sponsorpagina van Bits of Freedom kan vanaf 1.000 euro. Hiervan
ontvangt u een schriftelijke bevestiging voor uw belastingaangifte.
http://www.bof.nl/sponsors.html
Abonnees van XS4ALL kunnen de 'steun Bits of Freedom' optie in het
XS4ALL service centre aanvinken. Bits of Freedom krijgt voor ieder
vinkje 1 euro per jaar. Dit kost de abonnee niets.
https://service.xs4all.nl/
U kunt BOF helpen om donateurs te werven door onze banner op uw site te
plaatsen.
http://www.bof.nl/banner.html
In februari 2006 heeft Bits of Freedom haar jaarverslag over 2005
gepubliceerd. Daarin kunt u meer achtergrondinformatie vinden over de
activiteiten en financiën van Bits of Freedom.
http://www.bof.nl/docs/BOFjaarverslag2005.pdf
=====================================================================
1. AIVD mag databestanden opeisen
=====================================================================
Het kabinet werkt aan een ontwerp-wetsvoorstel waardoor de AIVD
nieuwe en bijzondere bevoegdheden krijgt, zoals data-mining en
rechtstreekse toegang tot gegevensbestanden. Deze wijziging van de
Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (WIV) is door minister
Remkes van binnenlandse zaken in juli 2004 aangekondigd als onderdeel
van de zogenaamde post-Madrid maatregelen.
Het ontwerp-wetsvoorstel is nog niet aan de Tweede Kamer gestuurd
maar is beschikbaar via de website van buro Jansen & Janssen. Het
kabinet wil de AIVD de mogelijkheid geven door middel van
'geautomatiseerde data-analyse' gegevens uit databestanden te
doorzoeken aan de hand van profielen en patronen.
De nieuwe bevoegdheden moeten het mogelijk maken "verschillende
aspecten van het gedrag van [..] personen en organisaties" in kaart
te brengen. "Daarbij staan met name de aspecten identificatie,
verplaatsing, communicatie en financieren centraal." De AIVD kan in
de nieuwe WIV online en realtime toegang krijgen tot gegevens bij
bestuursorganen van de overheid. Ook mag de AIVD gegevens over
gebruikers en klanten van communicatiediensten, financiële diensten
en vervoerders opeisen.
Op dit moment zijn de verplichtingen om gegevens te verstrekken
(buiten de overheidssfeer) beperkt tot de telecommunicatie sector,
zoals internet providers en aanbieders van telefonie. In het
ontwerp-wetsvoorstel wordt dit uitgebreid naar communicatiediensten
waardoor ook webhosting en webfora eronder vallen. Maar ook banken en
openbaar vervoersbedrijven moeten gegevens over klanten aan de AIVD
gaan verstrekken. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan
gegevens over het reisgedrag zoals die binnenkort door de invoering
van de OV chipkaart worden vastgelegd. In het ontwerp-wetsvoorstel
wordt niet gespecificeerd welke gegevens de bedrijven aan de AIVD
moeten geven. Dit wordt via lagere regelgeving vastgesteld. In elk
geval maakt de memorie van toelichting duidelijk dat verkeersgegevens
van communicatieverkeer onder de data-mining bevoegdheden gaan
vallen. "Mede aan de hand van dergelijke gegevens kan bijvoorbeeld in
kaart worden gebracht hoe een relatienetwerk van een persoon of
binnen een organisatie er uitziet."
De meest vergaande bevoegdheid in het voorstel is om de AIVD niet
alleen de bevoegdheid te geven gegevens op te vragen van specifieke
personen maar tevens gehele databestanden op te eisen bij aanbieders
van communicatiediensten, financiële diensten en vervoerders. Deze
databestanden kunnen dan gebruikt worden voor data-mining bij de
AIVD. Informatie over bijvoorbeeld het bel- en e-mailgedrag
(verkeersgegevens) en het reisgedrag (OV chipkaart) komt dan in bulk
bij de AIVD terecht.
Wanneer de AIVD deze bevoegdheid krijgt, komt de bewaarplicht
verkeersgegevens in een heel ander daglicht te staan. Minister Donner
heeft de Tweede Kamer steeds voorgehouden dat de bewaarplicht voor
bel- en surfgedrag geen inbreuk op de privacy is. Volgens Donner
krijgt de politie de verkeersgegevens van een bepaald persoon pas
wanneer daar voldoende aanleiding toe is in een onderzoek. De AIVD
wil echter gecompliceerde zoekopdrachten uitvoeren binnen de
verkeersgegevens zonder dat zij een bepaald persoon op het oog heeft.
De dienst kan in dat geval intensief zoeken naar gedragspatronen,
vooral dankzij de lokatiegegevens van mobiele telefoons. Het
ontwerp-wetsvoorstel voor de WIV is een duidelijk signaal dat de
bewaarplicht verkeersgegevens wel degelijk leidt tot nieuwe
bevoegdheden om gegevens op te eisen.
In de memorie van toelichting wordt nog een poging gewaagd de nieuwe
bevoegdheden te toetsen aan artikel 8 van het EVRM. Artikel 8 van het
Europees Verdrag van de Rechten van de Mens geeft een ieder recht op
respect voor zijn privéleven en specificeert onder welke voorwaarden
daar een inbreuk op mag worden gemaakt. De inbreuk moet onder andere
noodzakelijk zijn in een democratische samenleving en evenredig zijn
aan het nagestreefde doel. Het kabinet stelt dat de voorgestelde
regeling (waaronder data-mining op gevorderde gegevensbestanden)
"voorzienbaar en kenbaar [is] voor de burger". Ten aanzien van de
noodzakelijkheid is de motivering meer dan mager. "Bovendien", zo
stelt het kabinet, "zijn de bevoegdheden ook noodzakelijk in een
democratische samenleving. Met de bevoegdheden wordt immers beoogd
een bijdrage te leveren aan de nationale veiligheid, waarmee wordt
voldaan [aan] het [...] doelcriterium."
buro Jansen & Janssen: Wijziging Wet op inlichtingen- en
veiligheidsdiensten (15.03.2006)
http://www.burojansen.nl/nieuwsbrief_item.php?id=20
Wijziging Wet op inlichtingen- en veiligheidsdiensten (10.11.2005)
http://www.burojansen.nl/documenten/nieuwewivwet.pdf
Memorie van toelichting (10.11.2005)
http://www.burojansen.nl/documenten/nieuwewivmemorie.pdf
Brief Remkes, Kamerstuk 2003-2004, 29200 VII, nr. 61, Tweede Kamer (15.07.2004)
http://www.bof.nl/docs/KST78653.pdf
=====================================================================
2. 'Hofstad-vonnis tast vrije meningsuiting aan'
=====================================================================
"Na de uitspraak in de Hofstadzaak staat de vrijheid van
meningsuiting er zeker niet beter voor", aldus Jit Peters, hoogleraar
staats- en bestuursrecht van de Universiteit van Amsterdam in de
Volkskrant van 16 maart 2006. Een aantal van de verdachten is
namelijk veroordeeld voor het voorhanden hebben en het verspreiden
van bepaalde geschriften. Deze handelingen zijn door de rechtbank
aangemerkt als deelnemingshandelingen aan een criminele organisatie
met een terroristisch oogmerk. Peters merkt op dat het voor Nederland
ongekend is dat zes verdachten worden veroordeeld wegens het
voorhanden hebben en het verspreiden van bepaalde geschriften.
De rechtbank heeft het oogmerk van de Hofstadgroep op het plegen van
geweldsdelicten onbewezen verklaard. Peters concludeert: "Dus gaat
men liggen voor het anker van de uitingsdelicten opruiing, aanzetten
tot haat en bedreiging." Bij deze misdrijven moet de rechter echter
steeds een concrete afweging maken tussen de vrijheid van
meningsuiting en andere belangen. Peters stelt dat de rechtbank hier
volstaat met "een indirecte en abstracte bedreiging met geweld
waarvoor de vrijheid van meningsuiting moet wijken", zodat het vonnis
volgens hem in de motivering bij deze afweging te kort schiet.
Opmerkelijk aan de uitspraak is dat de rechtbank ook "het faciliteren
van het digitaal verspreiden van opruiende en/of bedreigende
documenten" als een strafbare deelnemingshandeling heeft aangemerkt.
Daaronder valt "het lid maken van een MSN-groep en het repareren van
computers." De uitspraak raakt daarmee aan het gebruik en het
faciliteren van internet voor de verspreiding van radicaal politiek
islamitische documenten.
Tegen de uitspraak is hoger beroep aangetekend.
De uitspraak van de rechtbank 's-Gravenhage in de Hofstadgroep (10.03.2006)
http://www.rechtspraak.nl/Gerechten/Rechtbanken/s-Gravenhage/Actualiteiten/Rechtbank+heeft+uitspraak+gedaan+in+zaken+verdachten+Hofstadgroep.htm
Hofstad-vonnis tast vrije meningsuiting aan (16.03.2006)
Volkskrant opinie artikel van Jit Peters (hoogleraar staats-en
bestuursrecht aan de Universiteit van Amsterdam)
http://intel.web-log.nl/log/5262109
Achtergronden over radicaal politieke islam op het internet
http://www.sociosite.org/
=====================================================================
3. Meer bevoegdheden bij opsporing kinderporno
=====================================================================
Minister Donner van justitie wil de strafmaat voor het bezit en de
verspreiding van kinderpornografie verhogen. Het strafmaximum van
artikel 240b (bezit etc. van kinderporno) is zes jaar. Door de straf
te verhogen naar maximaal acht jaar mogen zwaardere
opsporingsmiddelen worden ingezet. Donner wil vooral de mogelijkheid
van direct afluisteren kunnen inzetten. Daarbij kan de politie een
woning betreden om er bijvoorbeeld een bug in een toetsenbord van een
computer te plaatsen (artikel 126l Sv.).
Donner maakte het voornemen bekend in een brief aan de Tweede Kamer
over een onderzoek door het Nederlands Forensisch Instituut (NFI)
naar de opsporing van kinderpornografie op internet. Het NFI heeft op
verzoek van Donner onderzocht in hoeverre verspreiders van
kinderpornografie erin slagen hun identiteit af te schermen en welke
problemen dat oplevert voor de opsporing.
"Door het gebruik van een combinatie van moderne technische methoden
en technieken en traditionele recherchetechnieken zijn politie en
justitie in veel gevallen wel in staat de identiteit van de
kinderpornoverspreiders en -verzamelaars op te sporen", aldus Donner.
Een voorwaarde is volgens Donner wel dat er voldoende
internetspecialisten met de nieuwste technieken actief op internet
rechercheren. Donner antwoordt op Kamervragen van Arib (PvdA) dat het
Team Bestrijding Kinderpornografie van de KLPD bestaat uit zes
medewerkers waarvan twee internetspecialisten.
Donner heeft besloten het rapport van het NFI niet te publiceren.
"Het rapport beschrijft technieken en methoden die door criminelen
(kunnen) worden gehanteerd om zoveel mogelijk anonimiteit te
bereiken. Weliswaar zal de harde, beroepsmatige kern van de
kinderpornowereld de methoden en technieken kennen, maar dat geldt
niet, althans in veel mindere mate, voor de nieuwkomers op dit veld."
Uit de brief aan de Tweede Kamer valt niet op te maken of het NFI
rapport de inzet van de nieuwe opsporingsmiddelen aanbeveelt.
NFI Onderzoek Opsporing Kinderpornografie op internet (21.03.2006)
http://www.justitie.nl/Images/NFI%20Onderzoek%20Opsporing%20Kinderpornografie…_tcm74-111261.pdf
Antwoorden op Kamervragen (22.03.2006)
http://www.justitie.nl/Images/kinderporno%20vragen_tcm74-111272.pdf
=====================================================================
4. Politie stuurt 3000 SMS berichten in zaak Sévèke
=====================================================================
Op 21 maart verzond de Nijmeegse politie 3000 SMS berichten naar
mobiele nummers die ten tijde van de moord op de Nijmeegse activist
Louis Sévèke in de omgeving van de moord zijn gebruikt. De politie
heeft daarvoor bij de mobiele aanbieders alle nummers opgevraagd.
De politie kon voor het opvragen van de mobiele nummers gebruiken
maken van de nieuwe bevoegdheden uit de wet bevoegdheden vorderen
gegevens die op 1 januari 2006 in werking is getreden.
De ontvangers van de SMS werden opgeroepen naar een uitzending van
het televisie programma Opsporing Verzocht te kijken en zich als
getuige te melden. Eerder gebruikte de politie in Rotterdam en
Limburg een vergelijkbare methode.
Op 29 maart werd bekend dat zich bij de Nijmeegse politie geen enkele
nieuwe getuige heeft gemeld. Het is niet bekend wat de Nijmeegse
politie verder met de nummers gaat doen. In principe heeft iedere
politieagent de bevoegdheid om aan de hand van telefoonnummers ook de
bijbehorende naam, adres en woonplaats (NAW) van de abonnees op te vragen.
Moord op Louis Sévèke (21.03.2006)
http://www.politie.nl/gelderland-zuid/opsporing/060321_moord_op_louis_seveke.asp
=====================================================================
5. Vervanging Sjoera Nas
=====================================================================
Met ingang van maandag 3 april gaat Sjoera Nas met
zwangerschapsverlof. Zij wordt vervangen door Joris van Hoboken,
afgestudeerd wiskundige en vrijwel afgestudeerd jurist (aan het IViR,
Amsterdam). Joris is bereikbaar via joris@bof.nl, via info@bof.nl en
via het reguliere kantoornummer, 020 - 4686451.
Na haar zwangerschapsverlof keert Sjoera niet terug bij Bits of
Freedom; zij treedt per 1 september in dienst van het College
bescherming persoonsgegevens, als senior beleidsmedewerker handel en diensten.
=====================================================================
6. Colofon
=====================================================================
Deze nieuwsbrief wordt mogelijk gemaakt door een gift van de stichting
NLnet.
http://www.nlnet.nl/
De Bits of Freedom nieuwsbrief wordt samengesteld en verzonden door de
stichting Bits of Freedom.
http://www.bof.nl/
Bits of Freedom komt op voor digitale burgerrechten. Bits of Freedom
is gevestigd in Amsterdam en is lid van de Global Internet Liberty
Campaign en European Digital Rights. Bits of Freedom bestaat uit
Maurice Wessling en Sjoera Nas.
Mits niet anders vermeld, valt de inhoud van deze nieuwsbrief onder de
Creative Commons Naamsvermelding 1.0 licentie. De gebruiker mag de
nieuwsbrief kopiëren, verspreiden, afgeleide werken maken en gebruiken
voor commerciële doeleinden. De licentie verplicht tot
naamsvermelding: de gebruiker dient Bits of Freedom te vermelden. Voor
de volledige licentie zie:
http://creativecommons.org/licenses/by/1.0/nl/deed.nl
Contactgegevens Bits of Freedom
info@bof.nl
tel 020 - 4686451
fax 020 - 5241229
Postbus 10746
1001 ES Amsterdam
Bits of Freedom Nieuwsbrief ISSN 15691160
http://www.bof.nl/nieuwsbrief/
Voor het ontvangen van persberichten kunt u een email sturen naar
info@bof.nl voor opname in de verzendlijst.
=====================================================================
Nieuwsbrief abonnement
=====================================================================
Abonneren kan via het invoerveld op:
http://www.bof.nl/
of door een e-mail te sturen naar:
nieuws-l-request@bof.nl
Subject: subscribe
Afmelden kan door een e-mail te sturen:
nieuws-l-request@bof.nl
Onderwerp: unsubscribe
Bij problemen met het (un)subscriben kunt u contact opnemen met info@bof.nl.
=====================================================================
European Digital Rights (EDRI)
=====================================================================
Bits of Freedom is lid van European Digital Rights, een associatie van
privacy en burgerrechten organisaties in Europa. EDRI geeft een eigen
Engelstalige, twee-wekelijkse elektronische nieuwsbrief uit met een
overzicht van de laatste ontwikkelingen in de Europa. Aanmelden voor
een gratis abonnement op EDRI-gram kan op de website van EDRI:
http://www.edri.org/
=====================================================================