 |
| Dossier verkeersgegevens Laatste update 05.12.2005 |
Op woensdag 23 november hebben EDRI en XS4ALL in Brussel handtekeningen tegen de bewaarplicht verkeersgegevens aangeboden aan Jean-Marie Cavada, voorzitter van de Europese parlementaire commissie voor burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (LIBE) en aan Alexander Alvaro, de rapporteur van de commissie en de Parlementariërs Charlotte Cederschiöld (christen-democraten), Edith Mastenbroek (sociaal-democraten) en Kathalijne Buitenweg (groenen). Cederschiöld zegde toe de petitie als agendapunt bij de LIBE vergadering in te brengen. Zij is binnen de christen-democraten als tegenstander van de bewaarplicht een uitzondering. De petitie tegen de bewaarplicht verkeersgegevens is georganiseerd door internetprovider XS4ALL en EDRI, de koepelorganisatie European Digital Rights. Bits of Freedom, lid van EDRI, heeft een belangrijke rol gespeeld bij de praktische uitvoering van de campagne en de petitie. Meer dan 21.000 handtekeningen zijn uit Nederland afkomstig. Het voorstel van de Raad van ministers van justitie en binnenlandse zaken is alom bekritiseerd wegens het ontbreken van een rechtsgrondslag. Het Commissie-voorstel bevat echter ook geen antwoord op de vraag naar nut en noodzaak van een bewaarplicht. Voorafgaand aan het uitgebreide Kamerdebat over de bewaarplicht heeft Bits of Freedom samen met de Consumentenbond op 6 april 2005 een brief gestuurd aan de Tweede Kamer met grote bezwaren tegen de bewaarplicht. Bits of Freedom en de Consumentenbond vragen de Kamer daarin om zeer kritisch naar het voorstel te kijken, omdat het zeer ingrijpende gevolgen heeft voor alle Nederlanders en de noodzaak nauwelijks onderbouwd is. Op 13 mei en 30 mei 2005 heeft BOF samen met provider IS Interned Services werkbezoeken georganiseerd voor leden van de Eerste en Tweede Kamer, met veel technische uitleg over de impact van de bewaarplicht op de internetindustrie. Op 30 mei 2005 heeft BOF samen met de Consumentenbond een brief gestuurd aan leden van de Eerste Kamer, met het verzoek niet akkoord te gaan met verdere besluitvorming in de JBZ-raad over de bewaarplicht. Hieraan heeft de Eerste Kamer met grote meerderheid gehoor gegeven. Bits of Freedom zet zich al sinds 2002 in Brussel in tegen de bewaarplicht, vanaf het eerste moment dat er sprake was van de mogelijkheid van een bewaarplicht in de Richtlijn privacy en elektronische communicatie. In september 2004 heeft Bits of Freedom samen met Privacy International en andere leden van European Digital Rights een lang stuk opgesteld waarin de plannen 'invasive, illegal, illegitimate and illusory' worden genoemd. De verklaring is ondertekend door 90 non-gouvernementele organisaties uit heel Europa, de Verenigde Staten en andere landen uit de rest van de wereld. Vanaf november 2004 heeft Bits of Freedom de internetproviders XS4ALL en BIT ondersteund in een brede campagne tegen de bewaarplicht verkeersgegevens. Eind november heeft Bits of Freedom een brief opgesteld aan Kamerleden, eind december de campagne 'bezwaarplicht' bedacht. Alle Kamerleden zijn opgeroepen gehoor te geven aan de bezwaarplicht tegen de bewaarplicht en hebben een t-shirt ontvangen met de tekst www.bezwaarplicht.nl. BOF was ook aanwezig bij een open workshop van de Europese Commissie op 21 september 2004, naar aanleiding van een open consultatie over de bewaarplicht. Geen van de Europese overheden of opsporingsdiensten bleek toen argumenten aan te kunnen of willen dragen waarom de bewaarplicht noodzakelijk was. Een vertegenwoordigster van de Spaanse telefoonaanbieder Telefonica gaf aan dat zelfs na de aanslagen in Madrid de politie nooit om gegevens had gevraagd die ouder waren dan drie maanden. In een voorlopige conclusie stelde de Commissie daarom vast dat data-bevriezing van specifieke verdachten nader onderzocht moest worden als alternatief voor een algemene bewaarplicht, en dat de minimum-termijn van 12 maanden wellicht te lang was. Een formele conclusie is nooit gepresenteerd. Op 7 juni 2005 heeft het EP in haar rol als adviseur met grote meerderheid van stemmen een rapport aangenomen waarin de voorgenomen bewaarplicht disproportioneel wordt genoemd, ineffectief en in strijd met het grondrecht om onschuldig geacht te worden tot het tegendeel is bewezen. Bits of Freedom heeft samen met de andere leden van European Digital Rights, in samenwerking met Privacy International en Statewatch, op 6 juni nog een open brief gestuurd aan de fractievoorzitters van het Europees Parlement om steun te betuigen aan dit rapport, als eerste stap naar een volwaardig democratisch debat over de noodzaak van deze ingrijpende maatregel. European Digital Rights (EDRI) en XS4ALL zijn een online petitie gestart tegen de bewaarplicht verkeersgegevens. Internetgebruikers wordt gevraagd de petitie tegen de bewaarplicht te ondertekenen op www.dataretentionisnosolution.com. De officiële start van de petitie vond plaats aan de start van het hacker festival What the Hack op 28 juni. De ondertekeningen van de petitie worden aangeboden aan de Europese Commissie en het Europees Parlement. In de petitie spreken ondertekenaars uit dat: - de bewaarplicht een ingrijpend middel is dat invloed heeft op het leven van iedereen; - het opslaan van persoonlijke gegevens van iedereen in strijd is met Artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, omdat het niet proportioneel is; - veiligheid door bewaarplicht denkbeeldig kan zijn, omdat het mogelijk is dat verkeersgegevens gekoppeld worden aan een bepaalde persoon terwijl ze in werkelijkheid bij een ander horen, of bij een proces dat niet gerelateerd is aan de activiteiten van die persoon; - de redenen waarmee men dit beleid probeert door te voeren niet legitiem zijn. De start van de petitie valt samen met het bekend worden van het voorstel voor een bewaarplicht van de Europese Commissie. Het Europees Parlement stemde op 27 september 2005 vrijwel unaniem voor een rapport van de Duitse liberale rapporteur Alexander Alvaro. In het rapport wordt de voorgestelde besluitvorming door de Raad van ministers van justitie en binnenlandse zaken onrechtmatig genoemd. Het rapport concludeert dat het voorstel voor de bewaarplicht van verkeersgegevens disproportioneel is, niet effectief en in strijd met het beginsel dat iedereen onschuldig is tot het tegendeel is bewezen. Bits of Freedom heeft als bestuurslid van de Europese koepelorganisatie EDRI dit jaar ook al enkele brieven gestuurd aan het aan het Europees Parlement en aan de Europees Commissarissen Frattini en Reding. Op 12 juli 2005 stuurden zij een brief met de dringende vraag een andere benadering te kiezen voor de opsporing van terroristen in plaats van die van de bewaarplicht. Ook op 26 september 2005 werd een dergelijk verzoek gedaan aan het Europese Parlement. Bits of Freedom is dan ook verheugd over deze hernieuwde stevige afwijzing door het Europees Parlement. In de Tweede Kamer heeft de vaste commissie justitie op 28 september 2005 een rondetafelgesprek gehad met diverse deskundigen over de bewaarplicht verkeersgegevens. Sjoera Nas sprak namens Bits of Freedom en de Consumentenbond de bezorgdheid uit dat de investeringen in de bewaarplicht niet effectief zullen zijn. "We kunnen de veiligheidseuro slechts een maal uitgeven". Ook noemde zij de voorbeelden van opsporingsonderzoek die het Britse voorzitterschap van de EU in Brussel heeft ingebracht. Daarbij gaat het in drie van de vier gevallen om ontvoeringszaken waarbij verkeersgegevens een belangrijke rol speelden maar gewoon beschikbaar waren omdat het immers onderzoek betrof dat onmiddellijk was gestart. Ook hier lost de bewaarplicht geen probleem op. "Het preventief in de gaten houden van alle burgers valt niet te rijmen met elementaire rechten, waaronder de bescherming van privacy en het strafrechtelijke beginsel van het vermoeden van onschuld", aldus het statement van Bits of Freedom en de Consumentenbond. In de aanloop naar een presentatie van de KLPD op 6 september 2005 in de Tweede Kamer hebben Bits of Freedom en de Consumentenbond op 26 augustus 2005 opnieuw in een brief aan de Eerste en Tweede Kamer hun bezwaren tegen de bewaarplicht uiteengezet. Ook pleitten beide organisaties ervoor het CBP uit te nodigen voor het bij de presentatie van de KLPD. De voorzitter van het CBP, Jacob Kohnstamm, sprak zich in een opinieartikel in het NRC Handelsblad van 19 augustus 2005 uit tegen een bewaarplicht en bestreed dat met een bewaarplicht bijvoorbeeld terroristische aanslagen voorkomen kunnen worden. Het CBP was echter niet door de Kamer uitgenodigd. |