 |
| Dossier verkeersgegevens Laatste update 05.12.2005 |
Niet alleen in Nederland is de bewaarplicht een hot issue, ook in andere Europese landen wordt laconiek omgesprongen met de privacy van burgers en stuiten regeringen van lidstaten tegen verzet. Ondermeer blijkt uit onderstaande voorbeelden dat met betrekking tot de bewaarplicht het Verenigd Koninkrijk groot voorstander is van de plicht. Direct na de terroristische aanslagen in Londen op 7 juli 2005, stuurde het National High Tech Crime Unit een verzoek naar Engelse providers om vrijwillig verkeersgegevens van telefonie, internet en de inhoud van e-mails, voice-mails en sms-berichten op te slaan. Specialisten op dit gebied zijn furieus en vergelijken het verzoek met een aanvraag aan de posterijen om van iedere verstuurde brief een kopie te maken. Opvallend is dat Engelse ISP's niet in opstand kwamen. Ook na de aanslagen van 14 september 2001 in New York heeft de Engelse branche organisatie UK ISPA aanbevolen mee te werken aan een verzoek om gevoelige gegevens te bewaren. Het op een dergelijke wijze bewaren van de inhoud van communicatie zoals e-mail en sms is in strijd met EU privacy-wetgeving. Er bestaat geen legitimatie om vrijwillig dit soort gevoelige gegevens op te slaan, zeker niet gezien de immense privacy en veiligheidsrisico's die een dergelijke actie met zich mee brengt. Op het moment dat Engeland faalde een bewaarplicht wettelijk in te voeren, heeft zij ISP's onder druk gezet door te stellen dat bij niet medewerking de reputatie van de desbetreffende ISP in het geding kon komen. Ook een kritische houding naar de bewaarplicht is in het Verenigd Koninkrijk niet gewenst. Op maandag 5 en dinsdag 6 september 2005 heeft het Engelse voorzitterschap van de Europese Unie geprobeerd leden van het Europese Parlement ervan te overtuigen hun kritiek met betrekking tot de bewaarplicht te staken. Een aantal voorbeelden van hoe mobiele verkeersgegevens worden gebruikt om moord en ontvoering op te lossen werden tezamen met een aantal foto's van verbrande lichamen getoond. Nadat een gedegen wetenschappelijk onderzoek beloofd was, was de teleurstelling na de presentatie van het onderzoek groot. In plaats van een wetenschappelijk stuk kregen de leden van LIBE (commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken) een dun boekje met een aantal emotionele voorbeelden en verhalen over het gebruik van verkeersgegevens in politie onderzoeken. Het "onderzoek" bespreekt vier voorbeelden waarin verkeersgegevens gebruikt zijn. Echter in elk van deze gevallen heeft het opvragen van verkeersgegevens binnen een termijn van 3 maanden plaatsgevonden. Het nut van een bewaarplicht zoals het Verenigd Koninkrijk de leden van LIBE wil doen geloven vloeide niet voort uit het gepresenteerde onderzoek, integendeel zelfs. Ook het feit dat het onderzoek niet te staven valt door gebrek aan noten is opmerkelijk. Nadat het Verenigd Koninkrijk er niet in geslaagd was LIBE te overtuigen van het nut en noodzaak van de bewaarplicht heeft zij een directe aanval ingezet op de geldigheid van de Europese Conventie voor de Rechten van de Mens. UK Home Office secretary Clarke stelde op 7 september 2005 tegenover het Europese Parlement dat de 50 jaar oude conventie niet meer van deze tijd is. Clarke sprak over het nut van het afwegen van belangrijke rechten voor individuen tegenover het collectieve belang van veiligheid. Het Engelse voorzitterschap is blijkbaar van mening dat het idee van bescherming van de burger tegenover de overheid inclusief het waarborgen van onvervreemdbare rechten niet meer van deze tijd is. Het overgrote deel liberalen, sociaal-democraten en groenen in het Europese Parlement waren woedend. Tijdens een informele JBZ-vergadering op 8 en 9 september 2005 in Newcastle was het dan ook niet verwonderlijk dat, naast de politie en de industrie, geen vertegenwoordigers van mensenrechtenorganisaties uitgenodigd waren. Zij hebben slechts de mogelijkheid gekregen te reageren tijdens een bijeenkomst in 2004 georganiseerd door de EU Commissie. European Digital Rights (EDRI) en Privacy International (PI) gebruikten deze mogelijkheid om een grondige analyse van het voorstel te doen. Uit de analyse vloeide voort dat het voorgestelde Kaderbesluit inbreuk makend, illegaal en onrechtmatig is. Ook creëert het besluit denkbeeldige voordelen. Deze conclusie werd ondersteund door 90 mensenrechtenorganisaties wereldwijd. Ook in Frankrijk zijn er ontwikkelingen omtrent verkeersgegevens. Op 6 september 2005 heeft de premier van Frankrijk, Dominique de Villepin, zijn plannen deels bekendgemaakt met betrekking tot nieuwe Franse anti-terroristische wetgeving. Frankrijk zal o.a. maatregelen introduceren om verkeersgegevens voor telefonie 1 jaar te bewaren. Ondanks dat Frankrijk een kaderwet heeft waarbij het mogelijk is om een dergelijke plicht in te voeren heeft zij dit, net als andere Europese landen, nog niet gedaan. Andere maatregelen die ingevoerd gaan worden zijn: het ophangen van meer camera's in het publieke domein, toegang tot alle Europese passagiersgegevens en het verhogen van gevangenisstraffen voor terroristen, of zij die terroristen helpen, met 10 jaar. In Polen heeft de fractieleider van de nieuwe sociaal-rechtse beweging "recht en rechtvaardigheid", Przemyslaw Gosiewski, opgeroepen tot het introduceren van een nieuwe wet waarbij verkeersgegevens met betrekking tot telefonie 15 jaar bewaard zou moeten worden! Dit is een reactie op een artikel van 22 november 2005 uit de Gazeta Wyborcza waarin inspecteurs stellen dat de strijd tegen corruptie onmogelijk is te winnen zonder telefoniegegevens van de afgelopen 4 jaar. Ondanks dat Polen net een nieuwe regering heeft gevormd en deze regering nog geen plannen heeft opgesteld met betrekking tot de opslag van verkeersgegevens kan Gosiewski rekenen op steun van 2 kleine populistische partijen, waarvan een extreemrechtse. Ook de liberale partij Platforma Obywatelska had geen probleem met het voorstel. |