 |
| Bits of Freedom
Jaarverslag 2003 |
|
[01.03.2004]
Doelstelling - Activiteiten - Politieke contacten - Lezingen en publicaties - Nieuwsbrieven - Pers - Financiën Doelstelling Bits of Freedom is een onafhankelijke stichting die opkomt voor privacy en digitale rechten. Concreet richt BOF zich daarbij op communicatie en data privacy, vrijheid van meningsuiting en toegang tot informatie. Opgericht in 2000, organiseert Bits of Freedom elk jaar publieke en besloten activiteiten om haar uitgangspunten onder de aandacht te brengen van burgers, ambtenaren, pers en politiek. Via de website en (gratis) nieuwsbrief ontsluit, bundelt en becommentarieert Bits of Freedom relevante nieuwe ontwikkelingen. Door de oprichting in juni 2002 van een Europese coalitie van digitale burgerrechten-organisaties, European Digital Rights (Edri), is Bits of Freedom nauw betrokken bij wetgevende ontwikkelingen op EU-niveau. Door het mede-organiseren en spreken tijdens conferenties onderhoudt Bits of Freedom een uniek internationaal kennisnetwerk. In 2003 is de samenstelling van het stichtingsbestuur ongewijzigd gebleven. Het bestuur bestaat uit Karin Spaink, Johan Helsingius en prof. Paul Frissen. Activiteiten 2003 BOF had de eerste jaren slechts een werknemer, Maurice Wessling. Begin 2003 komt Sjoera Nas full-time bij BOF werken. Door de verdubbeling van menskracht ontstaat er meer ruimte voor nieuwe plannen en activiteiten. Bovendien is het eenvoudiger om ideeën te ontwikkelen en te stimuleren. In 2003 besteedt BOF veel aandacht aan het probleem van spam. Door deelname aan persbijeenkomsten, overleg met andere organisaties en door lobby-werk in de Tweede Kamer probeert BOF ervoor te zorgen dat spambestrijding serieuze aandacht krijgt in de politiek. Dit leidt eind augustus tot deelname aan een hoorzitting in de Tweede Kamer, waarbij Sjoera Nas spreekt en vragen beantwoordt van Kamerleden. In het voorjaar sluit BOF een drie jaar lang lopende WOB-zaak af (Wet Openbaarheid Bestuur). BOF had gevraagd om kerncijfers over het justitieel aftappen in de jaren 90. Volgens de minister zijn de cijfers echter niet voorhanden, behalve voor 1998. Naar aanleiding hiervan worden tot driemaal toe Kamervragen gesteld. De procedure levert veel publiciteit op, waarin de omvang van het tappen in Nederland en het belang van controleerbaarheid en transparantie worden benadrukt. Zowel in Nederland als in Europa voert BOF campagne tegen de overdracht van passagiersgegevens door Europese luchtvaartmaatschappijen aan de VS. Hiertoe worden modelbrieven voor klachten aangeboden. In mei organiseert BOF een flyer-actie op Schiphol, samen met Europarlementariërs en Kamerleden. De actie krijgt veel media-aandacht, met items op het NOS-journaal en bij RTL Nieuws. Studenten van het IVIR werken in 2002 aan een juridische handleiding voor auteursrecht en aansprakelijkheid op internet. De student die veruit het beste stuk schreef, Ot van Daalen, wordt door BOF uitgenodigd om het materiaal te bewerken tot een toegankelijke en up-to-date gids. Begin juli komt de gids online. De handleiding geeft de laatste stand van zaken weer in de Nederlandse jurisprudentie waarmee actievoerders soms in aanvaring komen (hyperlinks, domeinnamen, notice and takedown). In juli vindt in Parijs de eerste jaarvergadering plaats van de Europese koepelorganisatie EDRI. Hierbij treden 4 nieuwe leden toe, uit 4 Europese landen. Maurice wordt herkozen als voorzitter. Op 11 oktober worden in Paradiso onder massale publieke belangstelling voor de tweede keer de Big Brother Awards uitgereikt. Met de Awards zijn de persoon, het bedrijf, de overheidsinstelling en het initiatief te kijk gezet die de privacy van burgers in 2003 het meest hebben geschaad. De 4 winnaars van 2003 zijn:
Eind november verzorgt Bits of Freedom de inhoudelijke voorbereiding van een debat over open source tijdens de HCC-dagen. Kamerleden, it-managers van gemeenten en open source software-ontwikkelaars discussiëren over de rol van de overheid bij de stimulering van open source gebruik. In december lanceert Bits of Freedom een campagne om het voortbestaan veilig te stellen; met herhaalde oproepen via de nieuwsbrief en via een banner-actie roept BOF sympathisanten op om een bijdrage over te maken. Dat levert in de maand december in totaal al 5.500 euro op. Politieke contacten Regelmatig overleggen de twee medewerkers van Bits of Freedom met Kamerleden en fractie-assistenten over nieuwe wetgeving. BOF geeft daarbij haar visie op actuele wetsvoorstellen en levert suggesties voor tekstwijzigingen. Soms helpt BOF ook met het formuleren van Kamervragen. In 2003 besteedt BOF veel aandacht aan het probleem van spam. Door lobby-werk in de Tweede Kamer probeert BOF ervoor te zorgen dat spambestrijding serieuze aandacht krijgt in de politiek. Dit leidt eind augustus tot deelname aan een hoorzitting in de Tweede Kamer, waarbij Sjoera Nas spreekt en vragen beantwoordt van kamerleden. Sinds de Tweede Kamer eind oktober het spamverbod heeft overgenomen, overlegt Bits of Freedom met de OPTA en met de stichting spamvrij.nl over de beste praktische oplossingen voor spam. Verder heeft BOF in 2003 veel met Kamerleden overlegd over de nieuwe Telecommunicatiewet (spam), de Auteurswet, de Wet vorderen gegevens telecommunicatie en de Wet elektronische handel (spam, aansprakelijkheid ISP's). Ook is er contact over actuele politie-onderwerpen zoals de overdracht van passagiersgegevens. De twee medewerkers van Bits of Freedom worden -ook onder de EDRI-vlag- regelmatig uitgenodigd voor hoorzittingen en workshops van de EU. Bijvoorbeeld bij een hearing van het Europees Parlement over passagiersgegevens, bij een vergadering van de Communication Committee over spam, bij een workshop van de Europese Commissie over Privacy Enhancing Technologies, bij een expert-bijeenkomst over spam en bij een OESO-meeting over biometrie in paspoorten. Het ministerie van justitie nodigt Bits of Freedom uit om deel te nemen aan overleg over notice en take-down, samen met de NLIP, de Buma/stemra, openbaar ministerie en vertegenwoordigers van de bestaande meldpunten kinderporno en discriminatie. Daarnaast neemt Bits of Freedom sinds 2002 deel aan het platform burger@overheid. Lezingen en publicaties Sjoera Nas verzorgt regelmatig lezingen en workshops; over spam (presentatie tijdens Megabit-festival); over notice en take-down van websites (workshop voor Euromed in Rome en lezingen tijdens WSIS voorbereidingsconferenties in Belgrado en Kopenhagen); over verkeersgegevens (lezingen tijdens de Domeinnaamdag van de Universiteit Leiden en tijdens de NLUUG conferentie in Ede) en over vrijheid van meningsuiting (lezing OVSE conferentie over freedom of the media on-line in Amsterdam). Verder publiceert Bits of Freedom nog een artikel over verkeersgegevens in juridisch vakblad JAVI, verschijnt een bijdrage over notice en take-down in de bundel die door de OVSE is gepubliceerd, en levert Bits of Freedom het hoofdstuk over Nederland in een internationale vergelijkende publicatie over de gevolgen van de nieuwe Europese richtlijn auteursrecht. Maurice en Sjoera publiceren daarnaast in diverse media columns, zowel op het web (Webwereld, Netkwesties) als de op de radio (Telescoop van Teleac). Deze columns bieden de mogelijkheid om diverse actuele onderwerpen onder de aandacht te brengen bij een breed publiek. Nieuwsbrieven De frequentie van de Nederlandstalige nieuwsbrief van BOF wordt in 2003 enorm opgevoerd naar een reguliere, tweewekelijkse verschijning. Daarnaast produceert BOF sinds eind januari een Engelstalige nieuwsbrief, EDRI-gram. Deze verschijnt eveneens tweewekelijks en bevat nieuws over digitale grondrechten uit landen uit het gebied van de Raad van Europa. De reacties op de EDRI-gram en de BOF nieuwsbrief zijn positief en het aantal abonnees blijft stijgen. Het lezersaantal van EDRI-gram is gestegen van 780 in januari naar 1.600 eind december. De nieuwsbrief wordt bovendien sinds april in het Russisch vertaald, te lezen via een website van een Russische mensenrechtenorganisatie, en sinds september in het Italiaans, te lezen via een Zwitsers/Italiaanse website. Het aantal lezers van EDRI-gram is dus hoger dan het aantal abonnees. Het lezersaantal van de BOF nieuwsbrief is eveneens hard gestegen, van 1.325 lezers in januari naar ruim 3.500 eind december. Onder de abonnees van de BOF nieuwsbrief bevinden zich veel professionals. Pers BOF geniet in 2003 bij vrijwel alle media bekendheid als expert op het gebied van privacy en burgerrechten. Journalisten bellen met algemene vragen, ook wanneer dat niet direct leidt tot een publicatie. Een dubbel-interview met BOF in de Automatiseringsgids en een portret in de Emerce bereiken zeer veel lezers. Via de media slaagt BOF er ook in om geheel nieuwe onderwerpen in het debat te brengen, zoals RFIDs, de microchips die steeds vaker in kleding en goederen worden ingebouwd. Zie voor een uitgebreid overzicht: Bof in het nieuws Financiën Bits of Freedom besteedt veel tijd en aandacht aan de financiën in 2003, vooral aan het werven van nieuwe sponsors en donateurs. Daarnaast worden er oude rekeningen betaald. Halverwege het jaar wordt duidelijk dat er meer inkomsten nodig zijn om een sluitende boekhouding te kunnen voeren. Het tekort ontstaat overigens niet door het aannemen van de nieuwe medewerkster, Sjoera. Haar salaris wordt betaald door nieuwe inkomsten van XS4ALL, zowel in de vorm van gedeeltelijke doorbetaling van loon als in nieuwe sponsorbijdragen van zowel de B.V. XS4ALL als de Stichting XS4ALL. Abonnees van XS4ALL kunnen via het online Service Centre aanvinken dat ze BOF steunen. XS4ALL Internet B.V. maakt voor elke sympathisant 1 euro per jaar over. Meer dan 10.000 abonnees geven op die manier blijk van hun steun. In totaal levert dit BOF in 2003 een bedrag van 11.131 euro op. Daarnaast draagt het Open Society Institute, beter bekend als het fonds van George Soros, bijna 10.000 euro bij aan de publicatie van EDRI-gram in 2003. Bits of Freedom werft met succes twee nieuwe donateurs (de vereniging HCC en internetprovider BIT), maar ziet andere pogingen falen. Veel internetproviders laten bijvoorbeeld grote sympathie merken voor de doelstelling en activiteiten van Bits of Freedom, maar zien geen mogelijkheden om financiële bijdrages te doen. Ook een aanvraag bij de Stichting Doen, om Bits of Freedom te helpen bij het organiseren van een publiekscampagne die tot nieuwe donateurs kan leiden, wordt helaas afgewezen. Begin december trekt een beoogde grote sponsor voor 2004 zich terug, met een beroep op de moeilijke financiële omstandigheden. De financiële situatie wordt dan zo nijpend, dat Bits of Freedom een noodactie begint, en via nieuwsbrief en website om donaties vraagt. Dit levert in totaal ruim 5.000 euro op. Het jaar 2003 wordt afgesloten met een verlies van 7.944 euro. Dit gaat ten koste van de cash-flow. Voor 2004 verwacht Bits of Freedom in totaal 118.000 euro inkomsten. Daarvan wordt naar verwachting 102.500 euro uitgegeven aan salaris, kantoorhuur en organisatiekosten, en nog eens 17.500 euro aan schenkingsrecht (11% belasting over alle donaties boven de 3.999 euro per 24 maanden). In totaal hoopt BOF in 2004 circa 15.000 euro te ontvangen van kleinere sponsors en donateurs. Op 1 maart 2004 is daarvan al 6.000 euro bereikt. Bits of Freedom inkomsten 2003: totaal 110.352 euro  Bits of Freedom uitgaven 2003: totaal 118.152 euro 
|