Bits of LOLZ: Opstelten doet nominatie voor Big Brother Awards

Politie-telefoongids nog steeds zo lek als een zeef

Interessante Kamerstukken

In juli 2010 luidden wij de alarmklok over hoe opsporingsdiensten stelselmatig privacyregels schenden bij het gebruik van de politie-telefoongids, de centrale telecom-databank CIOT. De toenmalige minister van justitie meende vervolgens dat de opsporingsdiensten prima zelf konden onderzoeken of zij zich aan de wet houden – en wij vonden dat vertrouwen in de opsporingsdiensten misplaatst. Nu informeert minister Opstelten de Tweede Kamer hoe dat experiment in zelfcontrole is verlopen. De conclusie: de politie-telefoongids is nog steeds zo lek als een zeef, de opsporingsdiensten maken er een rommeltje van en de minister stelt een ultimatum.

De brief van de minister (PDF) is schokkend. Slechts een deel van de opsporingsdiensten geeft aan dat zij voldoen aan de privacy-regels – terwijl ze nu al twee jaar de tijd hebben gehad om hun zaken op orde te krijgen. Maar nog erger is dat een deel van de opsporingsdiensten die stellen dat ze aan de regels voldoen, in de praktijk deze regels overtreedt. Dat bleek uit een steekproef van het ministerie.

De minister concludeert dan ook: “Het beeld dat uit de reacties van de onderzochte organisaties naar voren komt is dat strikte naleving van de voorschriften, ondanks goede intenties, nog steeds niet voldoende is geborgd.” Een eufemisme voor: de politie-telefoongids is nog steeds zo lek als een mandje.

Maar het lijkt erop dat de minister nu eindelijk wakker begint te worden. Alle opsporingsdiensten moeten vóór 1 mei 2011 aan alle privacy-regels voldoen, zo schrijft hij. Opsporingsdiensten die de regels daarna niet naleven zullen van het CIOT worden afgesloten totdat ze wel aan de regels voldoen. En ook na 1 mei zal de minister blijven controleren of opsporingsdiensten de regels wel naleven.

We weten meestal niet hoe de overheid omgaat de beveiliging van onze privégegevens. Door de audits bij het CIOT zien we duidelijk hoe serieus privacy wordt genomen door de organisaties die van de gegevens gebruik maken. Kort gezegd: het interesseert de gebruikers vrijwel niets. Dat is nog een reden om terughoudend te zijn bij het opslaan van privégegevens bij de overheid, zoals jouw reisgegevens, jouw vingerafdruk en jouw belgegevens.

Achtergrond

Opsporingsdiensten (zoals de politie, FIOD, AIVD) vragen de klantgegevens van Nederlandse telecomgebruikers – zoals naam, adres, (mobiele) telefoonnummers, e-mail- en ip-adressen – drie miljoen keer per jaar op via het CIOT, het Centraal Informatiepunt Onderzoek Telecommunicatie. Telecomproviders moeten elke dag hun klantgegevens uploaden naar het CIOT. Er is zelfs overwogen om ook alle historische telecomgegevens die moeten worden opgeslagen in het kader van de Wet bewaarplicht telecomgegevens, via het CIOT toegankelijk te maken. Het behoeft geen toelichting dat zo een gevoelige databank goed moet worden beveiligd.

Uit het ‘Eindrapport audit CIOT 2009′ bleek dat opsporingsdiensten het CIOT zonder bevoegdheid raadplegen, dat de rechtmatigheid van de bevragingen niet wordt gecontroleerd en dat het gehele proces onvoldoende wordt gedocumenteerd. Misstanden konden dus plaatsvinden én onopgemerkt blijven. Dit was nadat we in de audit CIOT 2008 (PDF) van een jaar eerder al een aantal zorgwekkende ontwikkelingen signaleerden, die destijds binnen 3 tot 12 maanden verholpen moesten worden (audit CIOT 2008, p. 9 e.v.).

  1. Anoniem

    De instelling dat diensten zichzelf wel controleren heeft nog nooit gewerkt en altijd tot grote problemen geleid. De minister en de tweede kamer worden dan ook hartelijk bedankt voor dit “experiment in zelfcontrole”.

    Het zou beter een totale misdadige minachting door de overheid voor de privacy van burgers genoemd kunnen worden en een experiment of er iemand is die effectief ertegen kan protesteren. Één ding is in ieder geval wel aangetoond: de overheid heeft nog nooit privacy van burgers weten te waarborgen en daarnaast is voorkoming van misbruik de overheid nog bij geen enkel systeem gelukt.

  2. Onthutst

    Welke (gevangenis)straffen gaat de overheid opleggen voor overtreders?
    zonder bevoegdheid raadplegen, rechtmatigheid van de bevragingen niet controleren, dingen niet documenteren, …

  3. Omdraaiend

    Het experiment van dhr. Opstelten doortrekkend, kan de samenleving ook zichzelf controleren en is de noodzaak van politie dus een farce en Is er in het geheel geen CIOT nodig dus ook geen controle erop.
    Het wordt in iedergeval goedkoper (een andere moderne management meetwijze voor succes).

  4. Politiestaat nabij

    De overheid dwingt burgers belasting te betalen. Dat belastinggeld wordt vaak ook weer uitgegeven zonder dat de burgers het willen. Bijvoorbeeld om onschuldige burgers doelloos te bespioneren. Hoeveel dat bespioneren van onschuldige burgers kost weigert de overheid te zeggen. Misbruik weigert men ook iets over bij te houden zodat men niet eens in staat is om er iets over te zeggen. Ik durf te stellen dat je al schrikken van dat bedrag dat hieraan uitgegeven wordt en dat het meer problemen dan nut oplevert.

    De overheid moet transparant zijn. Het lijkt er echter op alsof de overheid zorgt dat de transparantie afneemt. Tegelijk is er het pikmeer arrest. Dat arrest houdt in dat ambtenaren (dat is de politie en de CIOT ook) niet strafbaar gesteld kunnen worden bij de uitoefening van een overheidstaak. De politiek doet er helemaal niets aan met wetgeving het pikmeer arrest te “repareren”. De overheid zich dus onttrekken aan strafvervolging als ze strafbare feiten begaat. Zo ontstaat een tweedeling.

    Aan de ene kant de overheid die doet wat ze wil, geen controle op zichzelf laat toepassen en onaantastbaar is als ze de wet overtreedt.

    En aan de andere kant de burger die moet oppassen want men heeft tonnen bewijs tegen hem voor van alles. Nova had al aangetoond dat telefoontaps vervalst kunnen worden, vingerafdrukken die opgeslagen zijn kan de politie afdrukken van maken zodat het er uit ziet alsof u ergens was, … Een telegraaf journalist waarvan gedacht werd dat die een kritisch artikel ging schrijven werd door de Nederlandse overheid uitgebreid afgeluisterd. Het liegt er niet om.

    De politiestaat is er al.

  5. Politiestaat nabij

    @omdraaiend,

    Mooie vergelijking.
    En het geld wat Europa wil hebben reken ik zelf wel van uit wat ik aan hen wil overmaken. Goedkoper, simpeler, minder problemen.

  6. Ben

    Dit doet me denken aan het gezegde ‘de ene hand wast de andere’… ben bang dat de opsporings- en inlichtingendiensten nog steeds zich er niks van aan zullen trekken.

  7. Jan Beuk

    Dat gezegde van Ben ‘de ene hand wast de andere’ geeft mij het gevoel dat je sommige overheids functionarissen beter geen hand kan geven omdat je niet weet waar die hand allemaal geweest is.
    Het wordt tijd dat overheidsfunctionarissen strafbaar zijn en vervolgd kunnen worden als ze de wet overtreden. Dat is nu niet het geval. BOF levert goed werk voor behoud van onze burgerrechten en privacy. Maar als de overheid de regels moeiteloos en haast straffeloos kan overtreden komt het nooit volledig op orde! Die strafrechtelijke vervolgbaarheid moet ook een onderdeel van de strijd worden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Help mee en steun ons

Door mijn bijdrage ondersteun ik Bits of Freedom, dat kan maandelijks of eenmalig.