Nieuwsbrief: Historische dag voor internetvrijheid – de eindscore

Eindelijk: je internetgebruik korter opgeslagen

Press release – The Netherlands first country in Europe to launch net neutrality

In alle tumult rondom de chaotische verlopen stemming in de Tweede Kamer over een open en vrij internet, bleef een andere belangrijke stemming onderbelicht. De Tweede Kamer stemde ook in met het wetsvoorstel om de bewaartermijn van gegevens over jouw internetgebruik in te korten tot zes maanden.

De bewaarplicht is een regel van de Europese Unie die aanbieders dwingt jouw internet- en telefoongebruik voor lange tijd vast te leggen. In 2005 ging toenmalig minister van Justitie Donner in Europa akkoord met de bewaarplicht. Dat deed hij tegen de wens van de Eerste Kamer in, die hem had opgedragen juist niet deel te nemen aan het overleg over die bewaarplicht. Samen met de Consumentenbond stuurden we destijds een boze brief (PDF).

Omdat zo’n Europese regel overgenomen moet worden in onze eigen wetgeving, werd in 2009 het wetsvoorstel voor de bewaarplicht in de Tweede en Eerste Kamer behandeld. De regering wilde een bewaartermijn van 18 maanden voor zowel internet- als telefoongegevens. Onder druk van de Tweede Kamer werd dat 12 maanden. Voor de Eerste Kamer was dat nog altijd te lang. Zij wenste een bewaartermijn van 6 maanden voor gegevens over het gebruik van internet. Pas nadat minister Hirsch Ballin had toegezegd met gezwinde spoed met een extra wetsvoorstel daarvoor te komen, stemde de Eerste Kamer in met de bewaarplicht.

Die reparatiewet werd vorige week eindelijk door de Tweede Kamer behandeld. Er bleek direct een ruime meerderheid voor het voorstel te bestaan. Ook partijen die liever vast willen houden aan de huidige termijnen (PVV) of die zelfs willen uitbreiden (CDA) gaven aan in te stemmen met het voorstel. Op de dag dat de PvdA een foutje maakte bij de stemmingen rondom netneutraliteit, stemde de Tweede Kamer ook in (PDF) met het wetsvoorstel om de termijn om jouw internetgegevens te bewaren tot zes maanden te beperken. De Kamer verwierp helaas het voorstel om ook de bewaartermijn van gegevens over jouw belgedrag korter te maken. Het voorstel om de regering op te dragen zich op Europees niveau hard te maken voor intrekking van de bewaarplicht, haalde het evenmin.

Het wetsvoorstel wordt na de zomer in de Eerste Kamer behandeld. Aanbieders zullen gegevens over jouw gebruik van internet op zijn vroegst vanaf 2012 korter vastleggen. Het heeft lang geduurd, maar daarmee is een oude belofte ingelost. Dat wil niet zeggen dat die bewaartermijn van zes maanden gerechtvaardigd is. Geen enkel onderzoek toont aan dat het langdurig opslaan van jouw internet- en telefoongebruik echt nodig is. De paar Europese landen die cijfers konden overleggen voor een Europese evaluatie, konden daarmee de noodzaak van de bewaarplicht niet onderbouwen. Ook Nederland niet. In de tussentijd slaan leggen we wel van 500 miljoen onverdachte Europeanen langdurig vast wie met wie, waar en wanneer contact heeft gehad. Bits of Freedom zit niet stil.

  1. Willem

    Kun je de stemmingen ergens terugvinden? Heeft de VVD hier ook tegengestemd? Dat mag je wel verwachten tegenwoordig.

  2. Rejo Zenger

    Ja, dat kun je terugvinden in de verslagen van de Tweede Kamer vergaderingen. Deze stemming kun je terugvinden in het verslag van afgelopen dinsdag. Een directe link kan ik je niet geven, maar de stemming over dit wetsvoorstel kun je terugvinden door op de pagina in de linkerkolom “Stemmingen Telecommunicatiewet (32185)” te kiezen. Uit het verslag blijkt dat het wetsvoorstel unaniem is aangenomen. Ook de VVD was dus voor dit voorstel.

  3. Rob Kaper

    Er is totaal geen aanleiding om te denken dat je gegevens nu korter worden opgeslagen. De bewaarplicht is welliswaar verkort, maar het bewaarrecht blijft eindeloos natuurlijk.

  4. Peter

    Het wetsvoorstel is unaniem aangenomen. Wat mij betreft verrassend maar toch ook weer niet. Ik vermoed dat de VVD, CDA en PVV akkoord zijn gegaan om politieke redenen. Ik acht de kans niet onaanzienlijk dat, in het geval dat zij niet zouden ingestemmen met een bewaarplicht van zes maanden, er dan problemen met de Eerste Kamer zouden ontstaan. Die waren weliswaar destijd zo “dom” om geen novelle te eisen, om vervolgens, middels de “politieke opportuniteits”-actie van Hans Franken, in te stemmen met twaalf maanden bewaartermijn onder de toezegging van de minister van justitie dat hij met een reparatiewetje (lees: onderhavig wetsvoorstel) zou komen. Reken maar dat de senatoren niet nog eens zo’n echec zouden toestaan. Ik denk dat dat de achterliggende reden is van de instemming door VVD, CDA en PVV. De Eerste Kamer zal het reparatiewetje er nu wel snel doorheen jassen.
    Ik geef toe dat het nog veel beter zou zijn geweest als de hele bewaarplicht in de prullenbak zou zijn gegooid maar dan hadden we weer een probleem met Europa gekregen. Nu de evaluatie van de richtlijn maar eens afwachten. Er is dus nog hoop.

  5. tifkap

    @Rob Kaper

    De providers waren helemaal niet blij met de data-retentie. Dat kan ik met zekerheid zeggen.

    Bovendien bevat de wet (de oude en de nieuwe) niet alleen de plicht om de data te bewaren, maar ook om die te vernietigen *na* de retentie-tijd.

  6. Panopticum

    Onderstaande vraag stelde ik al eerder maar helaas geen antwoord van BOF. Herhaling:

    Heb ik het goed begrepen dat ALLE verkeersgegevens van IEDEREEN naar het CIOT – een onderdeel van het ministerie van Justitie – worden gekopiëerd?

    (Zo ja) Wat is dan de garantie dat die gegevens niet van daar uit onmiddellijk weer naar de AIVD worden gekopiëerd en daar voor altijd bewaard blijven?

  7. marc

    @panopticum: geen idee, maar de aivd kan daar dan niet zoveel mee, denk ik. Is dan onrechtmatig bewijs en dus waardeloos.
    In het algemeen gaat t de goede kant op, met dank- denk ik- aan Jeanine Hennis van de VVD die nog een beetje tegengas geeft. Goed intitiatief, dat Bits of Freedom

  8. Rejo Zenger

    @Panopticum: Nee, verkeersgegevens worden niet bij het CIOT opgeslagen. Bij het CIOT worden identificerende gegevens opgeslagen, zoals beschreven in artikel 4 in Besluit verstrekking gegevens telecommunicatie. Op dit moment worden verkeersgegevens door (en bij) de aanbieders zelf vastgelegd. Het ministerie onderzoekt (of onderzocht) ook de mogelijkheid om vragen van opsporings- en inlichtingendiensten om verkeersgegevens ook via het CIOT te sturen.

  9. Anonymous

    Bedroevend: bewaarplicht bestaat nog steeds. Besef van privacy is onderbelicht bij volksvertegenwoordigers.

    En betekent dat dat men de plicht termijn hanteert of de gegevens desondanks jaren bewaart zonder daar ooit een boete voor te krijgen.

  10. Peter

    (vervolg op 24/6) … en inderdaad, de Eerste Kamer heeft gisteren het reparatiewetje zonder beraadslaging en stemming aangenomen, zo blijkt uit het stenogram van de vergadering (http://www.eerstekamer.nl/stenogram/stenogram_340/f=/viqsfuq2egrt.pdf).

  11. Bert

    @marc 26 Jun / 09:10 am
    Dat lost men op door jou of anderen persoonlijk onder druk te zetten of gewoon gegevens via meldmisdaad anoniem in te brengen waarna men ze legaal mag opvragen, …

  12. Bert

    Het zou mooi zijn als BOF een follow up van artikelen zou kunnen geven hoe dingen afgelopen zijn. Of een linkje naar een vervolg artikel in de reacties plaatsen.

  13. Rejo Zenger

    @Bert: Zie Peter’s opmerking. De wet is al door de Eerste Kamer en is zelfs al van kracht.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Help mee en steun ons

Door mijn bijdrage ondersteun ik Bits of Freedom, dat kan maandelijks of eenmalig.