Cyberonderzoek geen basis voor nieuwe bevoegdheden

Regering onderzoekt internettap voor veiligheidsdiensten

Kamer wil alternatieven voor downloadverbod en websiteblokkades
DOSSIER / Sleepnet voor geheime diensten

Op dit moment mogen Nederlandse veiligheidsdiensten communicatie “uit de lucht” in bulk onderscheppen. Maar dat gaat misschien veranderen. De regering doet op advies van een toezichtsorgaan onderzoek naar de mogelijkheden om deze bevoegdheden uit te breiden.

Nederlandse veiligheidsdiensten hebben de bevoegdheid om “ongericht” communicatie te onderscheppen. Ze mogen onder bepaalde voorwaarden de recorder aanzetten (en vervolgens uit de bulk relevante gesprekken selecteren). Maar die opnamebevoegdheid is beperkt tot niet-kabelgebonden communicatie (denk aan satellietcommunicatie). Artikel 27 lid 1 van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten luidt: “De diensten zijn bevoegd tot het met een technisch hulpmiddel ongericht ontvangen en opnemen van niet-kabelgebonden telecommunicatie”.

De Commissie van Toezicht betreffende de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) adviseerde in een vorige week gepubliceerd rapport (PDF) te onderzoeken of die bevoegdheid niet moet worden uitgebreid naar het aftappen van communicatie via kabels (lees: internetkabels) (p. 38):

“Het onderscheid tussen kabelgebonden en niet-kabelgebonden communicatie doet naar het oordeel van de Commissie wat gedateerd aan. Het gebruik van kabels bij het internationale telecommunicatieverkeer is vanwege de grote capaciteit van de moderne glasvezeltechnologie toegenomen. Voor het telecommunicatieverkeer tussen de verschillende continenten wordt vaak gebruik gemaakt van kabels die op de zeebodem zijn gelegd. […] De Commissie heeft geen onderzoek verricht naar de (juridische) implicaties van een uitbreiding van de bevoegdheid van ongerichte interceptie naar kabelgebonden communicatie. Zij onthoudt zich dan ook van een standpunt hierover. De Commissie acht het wel van belang dat hier onderzoek naar wordt verricht.”

Minister Hillen van Defensie grijpt dit advies met beide handen aan en kondigt een onderzoek aan (PDF) naar een uitbreiding van de aftapbevoegdheden van de Nederlandse veiligheidsdiensten:

“De CTIVD geeft in overweging te bezien of het, met inachtneming van de privacybescherming, noodzakelijk is dat aan de MIVD (en de AIVD) ruimere bevoegdheden worden toegekend die beter aansluiten op de (gewenste) praktijk. […] De thans in de wet opgenomen regeling is inmiddels al weer tien jaar oud en geënt op de praktijk welke ten tijde van de voorbereiding en de totstandkoming van de wet gold. Deze regeling is in de loop der jaren in toenemende mate gaan knellen. De toegenomen digitalisering van de samenleving en de technologische ontwikkelingen in het afgelopen decennium vergen niet alleen een herziene visie op de toepassing van Sigint [signal intelligence, aftappen, OvD] door MIVD en AIVD, maar tevens een toekomstbestendig (en zoveel mogelijk technologie-onafhankelijk) juridisch kader.”

Een doemscenario? De NSA, die in de Verenigde Staten aftapt voor de veiligheidsdiensten, heeft rond 2001 in het geheim en zonder rechterlijke toestemming het internetverkeer van miljoenen gewone Amerikanen opgenomen en geanalyseerd. Dit is pas jaren later aan het licht gekomen doordat een technicus bij AT&T, Mark Klein, dit ontdekte en de klok luidde. De Electronic Frontier Foundation heeft de massale inbreuk samengevat in een grafiek:

De Nederlandse regering zal in de loop van 2012 het parlement hierover informeren. Hoewel het ongericht aftappen van satellietverkeer al verstrekkend is, gaat het aftappen van internetkabels helemaal ver. Het lijkt bijna onvermijdelijk dat hierdoor een groot deel van de onverdachte internetter in het vizier van de veiligheidsdiensten opduikt. We zullen dit op de voet volgen.

Het rapport bevat overigens nog meer interessant nieuws. Binnenkort meer op deze blog.

Update: De suggestie dat het CTIVD  onderdeel is van het parlement is aangepast.

  1. r0n625

    Wat door de lucht gaat, mag iedereen ontvangen.
    Maar nu wil de overheid ook alles dat via kabels gaat afluisteren ?
    Hoe zit het met privacy e.d. ?
    Volgens mij komt (is) “big brother” in Nederland ……

  2. timelord@satan

    Wie hier tegen ageert is een probleem, dus schakelen we het probleem voortijdig uit…Toch?

  3. Mask

    Er wordt een hele cyberdivisie opgezet, dus reken maar dat de wet dienaangaande flink aangepast wordt.

  4. Hein

    Al dat dataverkeer dat in posttreinen vervoerd wordt en door brievenbussen wordt gegooid moet natuurlijk ook afgetapt worden.
    Krankzinnig dat briefgeheim alleen fysieke poststukken omvat, toch?

  5. timelord@satan

    @Hein en Mask: Waarom moet er een partij zijn die ons controleert. Waarom laten wij dat toe?
    Er gaat heel veel belasting (ons geld) in dit soort overheidslagen. Afschaffen hiervan bespaard enorm. Dat geld kunnen we goed gebruiken voor natuur enzovoorts.

  6. Henk

    “De regering doet op advies van het parlement onderzoek naar de mogelijkheden om deze bevoegdheden uit te breiden.”

    Schandalig !! Een regering die doet wat gekozen volksvertegenwoordigers vragen !!! Weg met gekozen volksvertegenwoordigers, leve ….. ja leve wat eigenlijk ?

  7. WfW

    Het gekke is dat wie niet afgeluisterd wil worden of anoniem wil bellen en internetten dat vrij gemakkelijk kan doen. Dus over welke doelgroep praten we dan?
    Als je dus deze vraag stelt kom je er achter dat de filters niet worden ingezet tegen terroristen en criminelen, gaat het al dagen…..?

  8. ceesruyter@gmail.com

    De Nederlandse regering heeft een luisterrijk verleden.
    Maak uzelf toch geen illusies, u gaat allemaal aan de aftap of u wilt of niet.
    De Amerikaanse regels kruipen langzaam deze kant op, de afspraken hierover zijn allang gemaakt.
    Geheim bestaat alleen voor de Regering en niet voor het volk.
    Burgers moeten buigen dat bewijst de historie.

  9. timelord@satan

    @iedereen hier: Een oplossing is om bij alle berichtgevingen die u online schrijft, blogt of twittert dit als extra te vermelden:
    @AIVD , @MIVD en @Overheid ( # mag ook).
    Dit omdat u er vanuit gaat dat ze meelezen. Als iedereen dit doet dan geven we hiermee een boodschap van afkeur.

    Voorbeeld:

    @BoF ik vindt het tappen van willekeur een gevaarlijke ontwikkeling. Dit doet mij denken aan despotisch, Stalinistisch en Nazie-achtige tijden.Hier moeten we ten vechten. @AIVD , @MIVD en @Overheid.

  10. arne

    @timelord@satan: ha ja goeie. Maar moeten we dat er dan ook bij zetten als we terroristische aanslagen plannen via tor en encryptie? @BigBrother

  11. tifkap

    De SIGINT schiet hiermee op langere termijn in haar eigen voet. Als iedereen weet dat alles afgeluisterd kan worden zal dit leiden tot het massaal inzetten van encryptie voor alle verbindingen, wat het inzetten van gewone tap’s ineffectief maakt.

  12. timelord@satan

    @arne e.a. Het gaat helemaal niet om internet criminelen of terroristen. Die gebruiken andere middelen om de veiligheidsdiensten op een afstand te houden. Het doel van tappen van GEWONE BURGERS is……het doel van GEWONE BURGERS te tappen. Daar betalen wij dus zelf aan mee…. Waarom zijn er mensen zoals arne die denken dat de criminelen van deze wereld belletje zitten te lellen bij de aivd….? Duhhh.
    @arne de aivd zit met jouw belastinggeld de hele dag naar jou te kijken hoe je jezelf af zit te rukken en daar hebben ze heeeeel veel schik in voor een salaris van 4500,- p.m.

  13. Johan

    Vraag voor BOF.nl

    Beste medewerkers,

    Alvast een gelukkig en gezond 2012, en alvast dank voor de altijd te nemen moeite die veel mensen echt waarderen!!!!

    Dan even over het aftap verhaal wat me niet helemaal duidelijk is dus vraag ik het hier maar even.

    Sinds de reparatiewet 2011 worden telecommunicatiegegevens (datarententie) een half jaar bewaard
    door de ISP’s en ik geloof dagelijk geupload naar het CIOT als ik me niet vergis. (verbeter me anders maar even)

    Nu begrijp ik eigenlijk niet goed wat het plan is dus worden ISP’s nu (misschien) verplicht om alles van ons burgers te moeten opslaan en doorsluizen, of gaat de AIVD dus in samenwerking doen.
    Mocht dit zo zijn dan hebben we dus echt een soort van BigBrother staat in Nederland. De Stasi deed dit namelijk ook al, bij jullie wel bekend. Ik begrijp wel dat onze staat koste wat kost radicale jongeren en terrorisme wil bestrijden echter dit lijkt me niet de manier.

    Sophie in ’t Veld is bezig om cijfers boven water te krijgen over: Groot EU-onderzoek naar anti-terreurmaatregelen wat Europa voor zich uit schuift, en dan lees ik weer zulke in mijn ogen onbegrijpelijke berichten.

    Terrorisme kun je nooit voorkomen maar de overheid wil zich beschermen voor het geval dat er iets gebeurd want mocht er een aanslag plaatsvinden dan springt de media er ook weer gelijk bovenop van waarom is dit niet gedaan of dat. De overheid kan dan weer zeggen: we hebben dit, en we hebben dat gedaan en dergelijke uitspraken. Allemaal geld over de balk gooien. Iedereen weet heus wel dat we echte aanslagen echt niet kunnen verkomen. Het enig wat men doet is schijnveiligheid en bakken met euro’s verknoeien.

    Echte terreur aanslagen kan niemand voorkomen, en meestal belanden er ook nog onschuldigen mensen voor een hele tijd achter slot en grendel. Kijk maar eens naar wat docu’s die ik beneden alvast voor jullie heb verzameld. Hoop dat jullie er iets mee kunnen in de strijd tegen het aftappen.
    http://www.security.nl/artikel/39515/1/Terreurdreiging_Nederland_onveranderd.html
    http://youtu.be/jiQ7S05qYi0
    http://www.bnr.nl/programma/bnreuropa/570893-1109/europa-schuift-antiterreurbeleid-voor-zich-uit-update
    http://www.onjo.nl/Item.2561.0.html?&no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=48618
    http://www.bnr.nl/topic/politiek/152014-1109/cbp-wetten-tegen-terrorisme-nutteloos
    http://radio.tros.nl/?page=detail&p=5305&type=&col=right&userPage=nieuwsshow
    http://www.nrc.nl/nieuws/2011/10/31/nut-van-nieuw-camerasysteem-langs-de-grenzen-niet-bewezen/
    http://www.security.nl/artikel/37789/1/Groot_EU-onderzoek_naar_anti-terreurmaatregelen.html
    http://www.bnr.nl/programma/bnreuropa/570893-1109/europa-schuift-antiterreurbeleid-voor-zich-uit-update

    http://www.security.nl/artikel/32932/1/Cameratoezicht_faalt_in_New_Yorkse_metro.html
    http://www.security.nl/artikel/32575/1/Aanslag_Hamasleider_toont_falen_cameratoezicht.html
    http://www.security.nl/artikel/30793/1/Duizend_camera's_lossen_1_misdrijf_op.html
    http://www.security.nl/artikel/18663/1/Politie%3A_Cameratoezicht_faalt_in_aanpak_criminaliteit.html
    http://www.security.nl/artikel/16972/1/Cameratoezicht_faalt_in_bestrijden_criminaliteit.html

    Let op er zitten best leuke video en audio tussen, ook voor de mensen die hier al iets geplaatst hebben.

    En “@arne” moet maar eens naar de audio fragmenten luisteren over de AIVD, want die
    schrijft wel hele raken dingen.
    http://www.onjo.nl/Item.2561.0.html?&no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=48618
    http://www.onjo.nl/Item.2569.0.html?&no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=49483

    Zou leuk zijn als Bof.nl eens een forum zou opzetten waar mensen kunnen discussiëren over een en ander van deze site. En wat stickers zoals https://shop.foebud.org/index.php?seo_c=kategorie%2F&seo=aufkleber ze maakt zou ook leuk zijn.

    Graag wat respons op mijn vragen, en veel succes.

  14. Samir Allioui

    Niet alleen de inlichtingen diensten mogen communicatie “uit de lucht” in bulk onderscheppen. IEDEREEN mag dat.
    Dit in verband met het verdrag van Rome: http://nl.wikipedia.org/wiki/Verdrag_van_Rome_(1957) Iets wat nauw verband heeft met het recht op vrije nieuwsgaring. De ether is een gemeengoed, “Non rival, non excludable” – Althans, dat was het totdat wij als burgers opgezadeld werden met spectrum ruimte die waardeloos is van wegen de magnetron ( 2.4 Ghz) – totdat wifi onverwacht om de hoek kwam kijken. De rest van onze rechten is aan het bedrijfsleven verkocht die op hun beurt middels kunstmatige schaarste ons uitmelken en de burger dubbel een poot uitdraaien – Eerst door te hoge kosten, vervolgens door het creeeren van deadweight loss. Ondertussen presenteerde politiek Den Haag hoge inkomsten. Maargoed; waar ik naar toe wil: Kabels zijn geen “common good”. Er is dus spraken van mer dan 1 vals paralel, wat natuurlijk door heren politici goed zal worden uitgebuit. Zeker wanneer NGO’s met de spin meegaan.

  15. Ot van Daalen

    @Samir: Dank voor je opmerking. Vind je dus dat burgers draadloos verkeer van anderen mogen onderscheppen en opslaan?

  16. Samir Allioui

    @Ot van Daalen: Op de banden waar burgers mogen uitzenden, is er geen spraken van “draadloos verkeer /van/ anderen” – het is immers “van” ons allemaal, en in tegenstelling tot communicatie over kabels zijn wij ons hier ook van bewust. Mede daarom is het ook van belang dat zware versleuteling legaal blijft, en het afgeven van een sleutel in geen geval zal worden afgedwongen.

  17. Kabeltap = Kernbom Grondrechten

    Uit Bits of Freedoms Kamerbrief Cybersecurity: “14. Volgens vaste jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens is de wezenlijke kern van grondrechten onaantastbaar. Het ‘Rapport Staatscommissie Grondwet’ vult dit criterium als volgt in: ‘zelfs als een beperking van een grondrecht het enige middel is om een bepaald doel te bereiken, en zelfs als dit doel van zwaarwegend
    belang is, is zo’n beperking niet aanvaardbaar voor zover zij de kern van het grondrecht aantast.’ Draconische maatregelen, zoals het aftapbaar maken van het gehele internet bij internetknooppunten met behulp van de technologie deep packet inspection, zijn daarmee illegaal. Zij tasten het grondrecht op privacy in de kern aan – na een wholesale internettap blijft er niets meer van over.”

    Voetnoten: 24 EHRM 11 juli 2002, nr. 28957/95, Goodwin v The United Kingdom. Geciteerd uit Rapport Staatscommissie Grondwet, p.56. 25 Rapport Staatscommissie Grondwet, 21 nov. 2011, p.56.

    Misschien handig om het advies nog eens bij Hillen door de brievenbus te doen?

  18. 1984

    Thought Police ? (vooralsnog een Light variant)

  19. Ot van Daalen

    @Johan: Dank voor je uitgebreide reactie en mijn excuses dat mijn comment zo lang op zich liet wachten. De bewaarplicht gaat over de opslag van “verkeersgegevens”: met wie je belt en mailt, maar niet de inhoud van de gesprekken. Dit plan gaat over het aftappen en eventueel opslaan van de inhoud van gegevens. En dat gaat inderdaad *erg* ver.

  20. Oze

    Ik ben zo blij dat er mensen zijn die zich willen zetten tegen mijn vrijheidsberpekingen want zelf, alleen, zou ik zo totaal onmachtig en onkundig zijn. Bedankt, uit de grond van mijn geest!

  21. Ben

    *Trapt onderwerp weer tot leven*
    1) Ze zijn er nog steeds dus mee bezig
    2) Ze zijn nog steeds zo idioot te denken dat het nut heeft
    3) Er is niet genoeg bekendheid hier over (nog steeds)

  22. hawick

    Tijd om burgers de mogelijkheid te bieden voor Euronet: internet met gegarandeerd uitsluitend contacten binnen de EU.

    Ik heb geen enkel belang bij contact met afghanistan en
    zelfs van de VS wordt ik inmiddels kotsmisselijk.

    Verder stel ik voor dat we het geld volgen:
    Hoe is het mogelijk dat er overheidsgeld wordt gebruikt
    voor ongrondwettelijke acties.
    Als we 6 miljard moeten bezuinigen, laten we dan beginnen daar waar
    geld ongrondwettelijk wordt aangewend.

  23. Engelse afluisterdienst adviseerde over Nederlandse massale internettap « Bits of Freedom

    […] weten we wat de Nederlandse regering bedoelde, toen ze in 2011 aankondigde dat ze ‘kabelgebonden verkeer’ ongericht wilde kunnen onderscheppen en daarvoor de wet […]

  24. Toezichthouder op de AIVD moet opstappen « Bits of Freedom

    […] – kon worden afgeschaft. En in 2011 heeft de CTIVD in een rapport aan de regering zelfs geadviseerd om onderzoek te doen naar de invoering van zo een massale […]

  25. Tijd voor het fundament: wetgeving voor geheime diensten wordt herzien « Bits of Freedom

    […] Terugblik In 2011 adviseerde de CTIVD, de toezichtcommissie op de geheime diensten, dat onderzocht moest worden of er een uitbreiding van de bevoegdheid om massaal communicatie op te zuigen zou moeten komen. Koren op de molen van de toenmalige minister van Defensie, die onmiddellijk aankondigde dat die uitbreiding noodzakelijk zou zijn – dus nog vóór het onderzoek gedaan was. […]

Laat een reactie achter op Tijd voor het fundament: wetgeving voor geheime diensten wordt herzien « Bits of Freedom Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Help mee en steun ons

Door mijn bijdrage ondersteun ik Bits of Freedom, dat kan maandelijks of eenmalig.