De effecten van ‘function creep’ op jouw privacy

Goed nieuws! Geen uitbreiding telecomdatabank overheid

Clean IT: schoolvoorbeeld van ontspoord veiligheidsproject

Winst! Het ministerie heeft ons in de beslissing op een verzoek op grond van de Wet openbaarheid van bestuur laten weten dat het Project Dataretentie is stopgezet. In het project onderzocht het ministerie in het kader van de bewaarplicht een grote uitbreiding van de centrale databank met onze telecomgegevens. Dat is nu dus van de baan.

In het kader van de bewaarplicht wordt vastgelegd met wie jij het afgelopen jaar gebeld en ge-sms’t hebt. Ook wordt opgeslagen waar je op dat moment was. Je internetaanbieder moet bovendien bijhouden met wie je mailt. Zij moeten dat een half jaar vasthouden. Ook als je helemaal niets op je kerfstok hebt.

Telefonie en internetaanbieders moeten nu al elke 24 uur hun administratie over klanten uploaden naar een centrale databank van het ministerie van Veiligheid en Justitie (bekend als CIOT). Het ministerie onderzocht in het Project Dataretentie of ook de historische verkeers- en gebruikersgegevens in die databank kon worden opgenomen. Het was zelfs kortstondig de bedoeling om ook gegevens van bankrekeninghouders in deze databank op te nemen. Dat plan was al afgefakkeld door Bits of Freedom, met als gevolg dat het ministerie subiet die plannen introk.

Nu zijn alle plannen voor de uitbreiding van die databank stopgezet. De werkgroep die zich met het project bezig hield besloot, zoals dat in ambtenarentaal heet:

“dat het niet opportuun wordt geacht een verder vervolg te geven aan de voorstellen in de twee uitgebrachte business cases (historische NAW-gegevens en historische verkeersgegevens)”.

En dat is goed nieuws, want waar de overheid suggereert dat “de toegang tot de gegevens is omgeven met strikte wettelijke waarborgen” (citaat, pdf) wijzen wij er op dat de politie al jarenlang die regels overtreedt.

Bits of Freedom ijvert al lange tijd voor de afschaffing van de bewaarplicht. De evaluatie van de Europese Commissie toonde immers aan dat er werkelijk geen enkele rechtvaardiging bestaat voor het voortdurend volgen van de 500 miljoen onschuldige Europese burgers. In Nederland zijn we niet minder kritisch. Niet alleen op de invoering zelf (“de politieke opportuniteit weegt zwaarder dan de wetenschappelijke rationaliteit”), maar ook op de propaganda van de overheid, de rommelige technische implementatie door aanbieders en de gebrekkige toetsing aan de grondwet.

Nu is het tijd voor een klein feestje, maar we hebben nog de nodige levels te gaan voor de eindbaas.

De beslissing volgt op een verzoek op grond van de Wet openbaarheid van bestuur, waarin Bits of Freedom vroeg om alle documenten met betrekking tot het Project Dataretentie die zijn opgesteld sinds een eerder verzoek (zie hier en hier). Er blijken vier documenten te zijn die, praktisch gezien, allemaal zijn geweigerd omdat het zou gaan om “documenten die zijn opgesteld ten behoeve van intern beraad.”

  1. Axel

    Hulde voor BoF!

  2. Douwe

    Heel goed nieuws! En tot de bewaarplicht helemaal van de baan is kan je natuurlijk ook je provider oproepen om niet langer te loggen: http://www.logmeniet.nl

  3. Cyberhulp dot org

    Complimenten in deze casus aan Bit of Freedom welke eerbaar strijdt om (deel) resultaten te bereiken; zonder zowaar bijvoorbeeld religie voor enig (ICT gerelateerd) doel te misbruiken. Chapeau !!!

    Fight fair (and leave religion out of it):
    http://bit.ly/zKCFrT

  4. Bedankt!

    Nu wordt ik ontslagen bij de overheid. Dank daarvoor. Ik had juist een supergoed betaalde baan om de hele dag onschuldige burgers te bespieden. Grappig was dat ik door die onschuldige burgers via belasting mijn supergoeie loon kreeg. Nu heb ik een baan aangeboden gekregen bij Fox-IT. Daar ga ik het zelfde doen. Maar nu betaald de overheid het niet, althans niet officieel….

  5. Joris

    Great!

  6. Pieter van Voort

    Hoi bof,

    Voor mij en (misschien) ook voor wat anderen een beetje moeilijk te volgen allemaal.

    Heeft dit ook betrekking op: https://www.bof.nl/2011/12/29/regering-onderzoekt-internettap-voor-veiligheidsdiensten/

    Dus betekend dit “Goed nieuws! Geen uitbreiding telecomdatabank overheid” ook dat
    “Regering onderzoekt internettap voor veiligheidsdiensten” nu van de baan is??

    Of staat dit is geheel los van?

  7. Hein

    Dat was een belangrijke veldslag!

  8. Rejo Zenger

    @pietervanvoort: Nee, die twee staan los van elkaar.

    Het andere artikelen gaat over de bevoegdheden die de inlichtingendiensten misschien gaan krijgen voor het aftappen van internetverkeer dat getransporteerd wordt over kabels. Anders dan bij normale taps gaat het daarbij niet over het verkeer van een enkele gebruiker, maar over het verkeer van heel veel gebruikers in een enkele keer. Dit gaat dus om de inhoud van het verkeer. De inlichtingendiensten zijn de AIVD en de MIVD.

    Dit artikel gaat over de databank die door de opsporings- en inlichtingendiensten worden gebruikt voor het opvragen van de actuele NAW-gegevens bij een IP-adres of telefoonnummer. Het ministerie onderzocht de uitbreiding daarvan. Die databank zou dan uitgebreid moeten worden met de historische gegevens over gebruikers (dus, niet alleen “welk NAW-gegevens horen bij *nu* bij dit IP-adres”, maar ook “aan wie was dit IP-adres drie maanden geleden toegewezen”). Bovendien onderzocht het ministerie ook de mogelijkheid om de databank uit te breiden met de gegevens over wie wanneer en waar met wie gebeld heeft. Dat gaat dus alleen om gegevens over de communicatie, niet de inhoud van de berichtjes en de telefoongesprekken zelf.

  9. Pieter van Voort

    Hallo Rejo,

    OK tot zover iets duidelijker allemaal, maar als “puntje bij paaltje komt” dan zullen diensten als AIVD – MIVD toch ook nog inhoud gaan kijken. Maar los daarvan waarom is dit dan een zogenaamde “succes”?

    Als opsporingsinstancies straks wel de bevoegdheid krijgen om ook permanent kabelgebonden (data) diensten af te mogen tappen is het hek volgens mij helemaal van de dam, en is het nog erger dan de wet communicatie bewaarplicht van een jaar half jaar zoals die nu is. Nu is er misschien even een verbod op diverse dingen terwijl er misschien dit jaar alles teniet word gedaan. Als er dit jaar een nieuwe
    wet komt waarbij men alles zomaar mag onderscheppen wat hebben we dan helemaal bereikt?

    Dus hier zie ik graag nog even een reactie op.

    Ik zou het ook nomaal vinden als burgers die onder de tap hebben gestaan dit te weten. komenhttp://www.security.nl/artikel/33001/1/Minister_wil_afluisteren_AIVD_niet_meer_melden.html
    Misschien dat BOF.nl zich hier ook sterk voor kan maken? Of is hier niks meer aan te veranderen?

    dank voor de antwoorden.

    Groet,
    Pieter

  10. Rejo Zenger

    @pietervanvoort: Het feit dat de overheid de databank niet uitgebreidt gaat worden zorgt er voor dat jouw rechten beter beschermd worden. Uit een rapport van de overheid blijkt bijvoorbeeld dat als de gegevens gemakkelijk toegankelijk zijn, de gegevens ook meer gebruikt gaan worden (“beschikbaarheid creeert behoefte”). Ook betekent het bijvoorbeeld dat bij vorderingen van de opsporings- en inlichtingendiensten de controle op de rechtmatigheid niet beperkt is tot de overheid zelf: de telefonie- en internetaanbieder moet dat ook beoordelen. KPN heeft dat ook al eens aangegeven in een brief aan het ministerie.

    De opsporings- en inlichtingendiensten overtreden al jarenlang de regels als ze via de databank gegevens opzoeken. Het niet verder uitbreiden van die databank is dan ook winst.

    De bevoegheid waarover gesproken wordt in het andere artikel gaat niet over de opsporingsdiensten (zoals de politie), maar over de inlichtingendiensten (zoals de MIVD). Een uitbreiding van die bevoegdheid verandert dus niets aan de regels waarin de politie zich moet houden.

    En ja, ook voor wat ze de notificatieplicht noemen, maakt Bits of Freedom zich sterk.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Help mee en steun ons

Door mijn bijdrage ondersteun ik Bits of Freedom, dat kan maandelijks of eenmalig.