Afbeelding gebaseerd op Bubble reflection van Fellowship of the Rich (licentie: CC BY-NC-ND 2.0)

Afbeelding gebaseerd op Bubble reflection van Fellowship of the Rich (licentie: CC BY-NC-ND 2.0)

We raken opgesloten in een persoonlijke informatiebubbel

Door filtering raken de ruimtes die we op internet betreden steeds verder gepersonaliseerd. Zo worden bijvoorbeeld onze zoekresultaten steeds minder divers. Volgens Eli Pariser belandt iedere internetter daardoor in een zogenaamde ‘filter bubbel’ waardoor we steeds minder van de werkelijkheid zien. In zijn boek The Filter Bubble waarschuwt hij ons voor de negatieve maatschappelijke gevolgen hiervan. Wij bekijken wat die bubbel precies is en belichten één van die negatieve gevolgen.

Wat is een filter bubbel?

Volgens Pariser komt iedere internetter door een combinatie van zijn surfgedrag en de gepersonaliseerde diensten van bijvoorbeeld Google en Facebook terecht in een persoonlijke, afgeschermde bubbel. Binnen deze ruimte word je alleen geconfronteerd met content die op basis van jouw surfgedrag geselecteerd is. Dit komt bijvoorbeeld door cookies die ongezien op je computer worden geplaatst en jouw surfgedrag volgen. Of als je bent ingelogd in Google of Facebook en de aanbieder op basis van jouw profiel specifieke content en berichten toont. Pariser geeft het voorbeeld van twee van zijn vrienden die op ‘BP’ googelen. De eerste krijgt reclame en investeringsinformatie van de oliemaatschappij BP te zien. Persoon twee ziet daarentegen nieuws over de BP olieramp in de Golf van Mexico. Twee totaal verschillende voorselecties die kunnen leiden tot een andere beeldvorming. We raken volgens hem op deze manier steeds verder opgesloten in onze eigen bubbel met – voor ons – bekende informatie en voorkeuren. Dit betekent dat we minder met nieuwe informatie en nieuwe mensen in aanraking komen. Pariser waarschuwt ons voor deze negatieve maatschappelijke effecten van de filter bubbel. Hij bekijkt deze filter hierbij vanuit verschillende invalshoeken. Eén daarvan is serendipiteit, een verschijnsel dat door de filter bubbel dreigt te verdwijnen.

Gevolgen van een filter bubbel

Pariser omschrijft serendipiteit  als ‘het doen van toevallige ontdekkingen’:

“The word serendipity originates with the fairy tale “The Three Princes of Serendip,” who are continually setting out in search of one thing and finding another. In what researchers call the evolutionary view of innovation, this element of random chance isn’t just fortuitous, it’s necessary. Innovation requires serendipity.” (Pariser)

Je kunt serendipiteit zien als een soort toevalstreffers van iets waar je nooit aan gedacht hebt of waar je opeens bij uitkomt. Volgens Pariser leidt dit tot innovativiteit doordat het helpt bij het verkennen van nabijgelegen ideeën, dingen of mensen die baanbrekend kunnen zijn. Hierdoor zijn volgens Pariser bijvoorbeeld vele belangrijke wetenschappelijke ontdekkingen gedaan. Maar doordat onze internetomgeving wordt aangepast aan onze persoonlijke voorkeuren komen we steeds minder vaak met nieuwe ontdekkingen in aanraking. Stel je bijvoorbeeld eens voor dat een aanhanger van politieke partij ‘X’ alleen maar wordt bevestigd in zijn ideeën door beperkte diversiteit op het internet. Hij creëert een wereldbeeld dat ver van de realiteit afstaat, maar wel directe gevolgen kan hebben voor deze realiteit.

Serendipiteit als bouwsteen van vrij en open internet

Serendipiteit is een erg belangrijke bouwsteen van het internet, want het leidt tot innovatie en diversiteit. Dit zijn waarden die we alleen kunnen behouden met een vrij en open internet. Het is niet per se verkeerd om filters te gebruiken om de immense hoeveelheid informatie die het internet biedt terug te brengen tot de voor jou meest relevante. Het is echter onwenselijk als andere partijen, zoals zoekmachines, deze zoekresultaten automatisch filteren op basis van criteria die jij in dat geval niet het meest relevant acht.

Hoe voorkomen we een filter bubbel?

Pariser geeft een aantal concrete oplossingen voor internetters op zijn website. In zijn boek geeft hij uitgebreider advies. We lichten er één punt uit dat wij belangrijk en interessant vinden: Pariser stelt voor dat internetters meer macht moeten krijgen over hun eigen filters en duidelijk geïnformeerd moeten worden over hoe er gefilterd wordt. Persoonlijke data is persoonlijk eigendom. Jij bepaalt zelf of en hoe er gefilterd wordt. Verder geeft hij het advies om bij onszelf te beginnen door onze online route te variëren. De meeste mensen navigeren namelijk dagelijks langs dezelfde set aan websites.

Pariser pleit dus voor een bewustere omgang met filters door organisaties en hij vindt dat we ons bewust moeten worden van de filters die onze internetervaring bepalen. In de onderstaande TED talk van Pariser kun je het nog eens rustig terugzien. Heb jij trouwens nog tips of advies voor het doorbreken van de bubbel?

 

12 reacties

laat een bericht achter

K. Schille zegt:

“Ixquick Beschermt Uw Privacy! De enige zoekmachine die uw IP adres NIET opslaat” https://www.ixquick.com/ned/protect-privacy.html

K. Schille zegt:

Google maakt gebruikers in hoog tempo zo compleet mogelijk hooked, dus:

1) Zo weinig mogelijk gebruik maken van Google producten; en als je dat toch doet doe het dan
2) onaangemeld en met de cookies uit, of als-ie dat niet pikt (alarm! uw cookies staan uit!)
3) alle cookies wissen na gebruik browser (Opera). En natuurlijk
4) nooit de Google zoekmachine gebruiken. Probeer Dogpile en stel je browser zo in dat ie alle cookies wist na iedere gebruiksbeurt.. Verder zo mogelijk
5) geen Google accounts aanmaken of, als je ze al hebt, zoveel mogelijk opheffen of gewoon niet gebruiken;
6) je G-mail NIET gebruiken als gewone e-mail want Google leest je mail. Er zijn zat gratis alternatieven, zoals GMX.com http://www.gmx.com/ dat nieuws-vrij is en waar je 10 aliassen op een account kan aanmaken in verschillende landsdomeinen. (niet het Duitse GMX.net want daar vallen ze je ook lastig met hun ‘nieuws’.)
7) Gebruik geen Google browser, en let bij elke installatie van downloaded apps op dat Chrome niet stiekum wordt binnegehaald en geïnstalleerd; gebruik een goeie ‘neutrale’ browser als Opera Browser http://www.opera.com/products/ (state-of-the-art, supersnel), SeaMonkey Suite (Mozilla) of Firefox (loodzwaar).
8) Maak geen gebruik van dat leuke Gravatar..

En even voor de helderheid Caroline: ook gezeur om petities is internetvervuiling al is het nog zo’n goed doel.

Groet, K. Schille (op internet sinds 1996)
NOT on facebook / twitter / hyves / myspace etc.

Caroline zegt:

Het zijn niet alleen de zoekmachines.
Als je bijvoorbeeld met enige regelmaat een petitie invult, b.v. Tegen ACTA (dat kunnen er niet genoeg zijn) dan krijg je op een gegeven moment steeds meer mail met verzoeken om een petitie te tekenen.
Het kan een signaal van de tijd zijn, maar het heeft ook een wat bubbelig idee in zich.

Visser zegt:

Erg helder artikel, bedankt!

Didier zegt:

Tips: http://donttrack.us/
onder aan de pagina, de belangrijkste firefox addons om je browser(s) dicht te timmeren.

@Nevel: http://searchengineland.com/scroogles-gone-heres-who-still-offers-private-searching-112275

btw, zie ook de spraakmakende Tedtalk van Pariser,
http://www.ted.com/talks/lang/nl/eli_pariser_beware_online_filter_bubbles.html

@Tom http://www.onzetaal.nl ;)

Hope this helps. Peace!

Jildou zegt:

Ik heb profielen in Firefox ingesteld (+ de addon profile switcher 1.4 om makkelijk te switchen) om aparte profielen te gebruiken voor zoekresultaten, en sites waarbij ik inlog zoals facebook en gmail/youtube. De firefox profielen draaien als compleet aparte firefoxen naast elkaar, waarbij elk profiel begint met een ‘verse’ firefox install. Het profiel voor zoekresultaten onthoudt geen geschiedenis, cookies, etc. en maakt op die manier de zoekresultaten (zelfs met google zoeken) vrij on-bubbly

Tom zegt:

Storend dat in het artikel filterbubbel steeds fout is geschreven (met spatie). Dit soort taalfouten zet je betreft de zinsstructuur steeds even op het verkeerde been en dat leest niet prettig.
Overigens wel complimenten aan alle BoF-bloggers, want de artikelen hier leggen doorgaans erg begrijpelijk uit waar het om gaat.

Axel zegt:

Economist heeft ook een verrassend positieve boekbespreking: http://www.economist.com/node/18894910

Gebruik nu al 3 maanden https://startpage.com/ – heel erg tevreden. Heeft eenvoudige Proxy-optie. Makkelijk te integreren in Firefox. Ook goed voor plaatjes en video’s. Gebruikt de engine van Google, zonder persoonsgegevens te loggen.

@Erik Jan: noem het ook wel eens verzuiling 2.0. Zoals Pariser schrijft: ‘We’re getting a lot of bonding but very little bridging’

HoerenSloep zegt:

@Erik Jan: Die eigen bubbel is een (on)bewuste, eigen keuze. Zodra die keuze door anderen gemaakt gaat worden, wordt het gevaarlijk.

Erik Jan zegt:

Ik denk dat iedereen toch al in zijn eigen bubbel leeft, ook zonder internet. Mensen hebben wel of geen bepaalde krant, kijken bepaalde tv-zenders of helemaal niks, luisteren naar bepaalde muziek, enz. Iedereen kan voor zichzelf bepalen in welke mate hij of zij het fijn vindt om algemene kennis op te doen, zich wel of niet ergens bij betrokken (willen) voelen. Als iemand kan leven met filtering en daarmee alles kan vinden, en ook niet de behoefte heeft aan andere zaken, dan is er geen probleem en hoef je je daarvan ook niet bewust te worden. Als je daar niet mee overweg kan, zul je ook uit jezelf naar alternatieven kunnen zoeken.

Nevel zegt:

DuckDuckGo is inderdaad een prima alternatief. Jammer dat Scroogle sinds kort verleden tijd is :(

Andre zegt:

Gebruik http://duckduckgo.com/ als zoekmachine. Zij doen (nog) niet aan filtering (zeggen ze, in ieder geval) en bijkomend voordeel is dat Google iets minder informatie van je ontvangt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

WORD DONATEUR

Zoek in blog

MEEST GELEZEN

  1. Drie redenen waarom overname WhatsApp slecht nieuws is
    20 februari 2014 / 17:13
  2. Hoe kies ik de beste chat-app?
    28 februari 2014 / 17:12
  3. Drie vragen over Big Data, privacy en de ING
    10 maart 2014 / 13:40
  4. Maandag D-Day voor netneutraliteit
    21 februari 2014 / 17:02
  5. Thanks for all the fish
    21 februari 2014 / 13:37