Verslag debat cookies en netneutraliteit Eerste Kamer (eerste helft)

Jouw vrijheid is collateral damage

OM negeert rechter bij bevel blokkeren website
DOSSIER / Vrijheid in je communicatie

Vorige week haalde het Openbaar Ministerie (OM) honderden websites uit de lucht omdat er op één van die websites één strafbaar plaatje stond. Dat is in heel bijzondere gevallen te rechtvaardigen. Was zo’n ingrijpende actie wel nodig?

Achtergrond? Lees het artikel OM negeert rechter bij bevel blokkeren website.

De overheid moet communicatievrijheid beschermen

De overheid moet de vrijheid van meningsuiting waarborgen. Dat uitgangspunt is opgenomen in de Grondwet. Als het OM wil dat een website ontoegankelijk gemaakt wordt, dan is ze verplicht er alles aan te doen om er voor te zorgen dat legale informatie wel toegankelijk blijft. Dat betekent dat ze zo dicht mogelijk bij de bron het bevel moet geven. Met haar bevel aan de provider om een website onbereikbaar te maken, werd ook de toegang tot honderden legale websites geblokkeerd. Was dat wel nodig?

De vlieg en het kanon

Er zou geen legale informatie geblokkeerd zijn als het OM contact opgenomen had met de beheerder van de website. Het gaat om de website van een voormalig kraakpand. De politie is daar in de middag weliswaar langs gegaan, maar de beheerder was toen niet aanwezig. Meer pogingen lijkt de politie niet te hebben ondernomen, terwijl ze makkelijk had kunnen achterhalen wie verantwoordelijk is voor de website. De politie had de gegevens kunnen vorderen bij de provider waar de domeinnaam is geregistreerd.

En zelfs als de beheerder van de website niet bereikbaar zou zijn geweest, dan had het OM de collateral damage kunnen beperken door het bevel aan de beheerder van de server te richten. Die beheerder kan de afbeelding ontoegankelijk maken of, desnoods, de hele website uitzetten. De website was ondergebracht op de server van een krakerscollectief. Het OM had de contactgegevens van dat collectief kunnen opeisen bij de provider waar de server wordt gehuurd. Ook dat heeft het OM nagelaten.

Pas als dat niet mogelijk is, kan het OM de provider waar de server is ondergebracht bevelen om de server ontoegankelijk te maken. De provider heeft geen rechten op de server zelf en beheert alleen de netwerk­verbinding. Om aan het bevel te voldoen kon de provider daarom niet anders dan al het verkeer naar de server blokkeren. Maar daarmee worden alle websites, en alle andere diensten, op die server ontoegankelijk. En dus ook veel legale informatie. Dat zou misschien nog te rechtvaardigen zijn geweest als er sprake was geweest van een levensbedreigende situatie én als duidelijk was dat er geen andere, minder inbreukmakende, manier was. Dat was niet het geval.

Legale informatie moet altijd toegankelijk blijven

Het OM zei tegen Webwereld:

“Het ging ons alleen om het verwijderen van de afbeelding op de bewuste website. De provider heeft echter besloten het volledige IP-adres waar de site aan hing te blokkeren met het gevolg dat veel andere sites ook tijdelijk niet bereikbaar waren.”

In werkelijkheid gaf de officier van justitie het bevel om de héle website ontoegankelijk te maken, niet slechts één enkel plaatje. Bovendien kón de provider niet anders dan alle verkeer naar dat IP-adres blokkeren. En terwijl honderden websites onterecht ontoegankelijk gemaakt werden, werd het plaatje op andere websites gekopieerd (hier, hier, hier, etc) en zelfs op straat.

En daarmee gooit het OM jouw vrijheid te grabbel. Providers zouden nooit gedwongen mogen worden om de toegang tot legale informatie te blokkeren, tenzij het gaat om zeer ernstige zaken zoals bijvoorbeeld een levensbedreigende situatie. Zo’n bevel zou zeker nooit gegeven mogen worden als de strafbare informatie ook op een minder ingrijpende manier, zonder gevolgen voor de vrijheid van meningsuiting, geblokkeerd kan worden.

  1. MathFox

    Kan Leaseweb of een van de andere slachtoffers van het bevel beroep aantekenen en/of schadevergoeding eisen? Zo ja, welke procedure moet dan gevolgd worden?

  2. Treur

    Dit is duidelijk een geval van gebrek aan kennis aan de kant van OM. Het verschil tussen een ip-adres, website en server. En door die gebrekkige kennis weet ze niet wat ze fout heeft gedaan.

  3. DigitalBastard

    Typisch geval van. Een volwassene mag geen pinda’s eten omdat een baby er in kan stikken… Internet is een communicatiemiddel. Je kunt het middel toch niet verbieden omdat het verkeerd gebruikt wordt. Ik word zo strontmisselijk van al deze onzin.

  4. Rob

    OM had inderdaad specifieker moeten zijn, maar de provider had ook makkelijk de blokkade specifieker kunnen maken. Virtualhost uitzetten of vervangen of inderdaad bestandsrechten op het plaatje veranderen..

  5. MathFox

    @Rob: Leaseweb heeft geen login op de server; die wordt beheerd door het krakerscollectief. En het bevel sprak over het onbereikbaar maken van een hele website, zonder het specifieke plaatje te noemen; dan kan Leaseweb dat niet even anders interpreteren zonder bonje met de overheid te krijgen.

  6. Rob

    Het ging me even om de technische mogelijkheden. Ze hadden er een proxy tussen kunnen zetten… 😉

  7. Anous

    Is er al bekend of het OM vervolging instelt tegen degene die het plaatje heeft geproduceerd en tegen degene die het heeft gepubliceerd. Is het OM al gevraagd waarom ze niet alle andere hosters van websites waarop het plaatje nu staat aanpakken? Is het plaatje nu ineens niet meer strafbaar omdat niet één partij maar meerdere partijen deze publiceren?

  8. Rejo Zenger

    @anous: Voor zover ik weet heeft het OM (nog?) geen vervolging ingesteld.

  9. Op de stoel van de rechter is geen plek voor providers « Bits of Freedom

    […] actie om die informatie te verwijderen wel nodig? Zo haalde het Openbaar Ministerie eerder honderden websites uit de lucht omdat er op één van die websites één vermeend (!) strafbaar plaatje stond. Een rechter was toen […]

  10. Op de stoel van de rechter is geen plek voor providers « Welke toekomst…

    […] actie om die informatie te verwijderen wel nodig? Zo haalde het Openbaar Ministerie eerder honderden websites uit de lucht omdat er op één van die websites één vermeend (!) strafbaar plaatje stond. Een rechter was toen […]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Help mee en steun ons

Door mijn bijdrage ondersteun ik Bits of Freedom, dat kan maandelijks of eenmalig.