"Online surveillance neemt toe"

Function creep is dagelijkse realiteit

Wat niet weet, wat wél deert

Het ministerie van Veiligheid en Justitie heeft nog altijd geen evaluatie van de bewaarplicht aan het parlement gestuurd, ondanks ons uitgebreide advies. Terwijl de evaluatie lang op zich laat wachten, zijn er dagelijks voorbeelden die de door ons benoemde problemen haarfijn onderstrepen. Eén van die problemen: function creep.

In ons advies voor de evaluatie wezen we op het gevaar van function creep: het risico dat opgeslagen gegevens vroeg of laat voor andere dan de oorspronkelijke doeleinden worden gebruikt. Dat dit gevaar niet alleen denkbeeldig is, werd in de laatste paar weken minstens twee keer fijntjes onderstreept.

  • Uit een artikel in Trouw blijkt dat het Centraal Bureau voor Genealogie (CBG) in Den Haag dertig jaar lang de persoonsgegevens van miljoenen Nederlandse burgers heeft gedeeld met de Mormonen in de Verenigde Staten. Het gaat daarbij om de gemeentelijke persoonskaarten van álle overleden burgers. Op deze kaarten is vermeld of iemand in de gevangenis heeft gezeten, psychische hulp kreeg of leefde van een uitkering. Op de kaarten zijn ook de namen van nog in leven zijnde echtgenoten en kinderen vermeld. Een deel van de gegevens is bijzonder gevoelig en had niet openbaar mogen worden gemaakt. Los van de vraag of het wel had gemogen is het ook onaannemelijk dat iemand dit zag aankomen. De wetgever stond er zeker niet bij stil bij het opstellen van de wet die deze registratie mogelijk maakte. En dat geldt natuurlijk ook voor de mensen die in het register staan.
  • Uit een uitzending van het KRO-programma Reporter is duidelijk geworden dat voormalig minister Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een wetsvoorstel heeft voorbereid dat het mogelijk moet maken om lichaams­materiaal, zoals DNA, dat is afgestaan voor wetenschappelijk onderzoek, ook te gebruiken in strafzaken. Het kan daarbij ook gaan om strafzaken waarin een verwante van de verstrekker van het lichaamsmateriaal, en niet de verstrekker zelf, verdachte is. Dit secundaire gebruik van het lichaamsmateriaal is nooit voorzien door de personen die in het verleden materiaal hebben afgestaan ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek naar bijvoorbeeld de erfelijkheid van een bepaalde aandoening.

In beide gevallen zijn gegevens uit grote verzamelingen op een bepaald moment tóch voor andere dan de oorspronkelijke doelen gebruikt. Dit gebruik was bij het aanleggen van de bestanden nooit voorzien. Er is tenslotte ook geen reden om aan te nemen dat het bij deze uitbreiding van het gebruik van de gegevens blijft. Terwijl het voorstel van Schippers zelf al het probleem van function creep illustreert, noemt één van de deskundigen in een reactie in het NOS-Journaal het risico van de glijdende schaal als een probleem van de toekomstige uitwerking van dit wetsvoorstel.

Ook bij de bewaarplicht is het natuurlijk slechts een kwestie van geduld totdat de gegevens ook voor andere doeleinden gebruikt gaan worden. Dat risico, en het feit dat de noodzaak van de bewaarplicht nooit steekhoudend is aangetoond, maakt dat er maar één conclusie van de evaluatie kan zijn: “afschaffen!”

  1. Joshua

    Function creep?

    Dit is gewoon digitale diefstal. Of mag kopiëren nu opeens wel van de hypocriete politici?

  2. Anoniem

    Laatst gaf ik een kinderpartijtje. Ik zette een geopende emmer met snoep in een kamer met 10 kinderen, drong erop aan dat ze er pas aan mochten komen als ik weer terug was, ging de kamer aan en startte de videoband 🙂

    De dynamiek die ontstond, en uiteindelijk natuurlijk leidde to het plunderen van het snoep door alle kinderen, is vrij vergelijkbaar met de beschreven voorbeeld van function creep.

    Het zit in de aard van de mens. Daarom zit er niks anders op, dan te blijven herhalen dat function creep een probleem is.

    • Jep

      Bedenkelijke actie ihkv BOF. Hoe zit het met de privacy van de kinderen?
      En die van de emmer snoep?

  3. PinkShinyRose

    Zou het de minister helpen overtuigen als mensen massaal de vernietiging van lichaamsmateriaal eisen van onderzoeksinstituten en bloedbanken? En als het aantal donoren van lichaamsmateriaal drastisch afneemt? Je mag toch hopen dat ze de volksgezondheid niet voor zoiets stoms wilt beschadigen (ik bedoel: de politie is gewoon incompetent als er technieken van na 1900 bij betrokken zijn, daar gaan extra bevoegdheden echt geen verandering in brengen).

  4. Anoniem

    Ach dat los je ook makkelijk op voortaan is alle jurdisch onderzoek gewoon “wetenschappelijk” dan is het materiaal nog steeds voor het juiste doel beschikbaar gesteld.
    Mogelijk dat uitsluitend de toevoeging van het woord “wetenschappelijk” ook het onderzoek een hogere status geeft.;-)

  5. Hawick

    De interesse van de Mormonen in deze gegevens was meer dan 15 jaar ruimschoots bekend bij internettend nederland, terwijl er ook al die tijd al wetgeving was, die doorgifte van veel van deze gegevens verbood. Waarom wordt geen vervolging wegens ambtsmisdrijf ingesteld ? Want dat is de manier!!

    En in dat opzicht: ik ben me recent rot geschrokken over de grote hoeveelheid gegevens die het RDW zonder mijn voorafgaande toestemming over mij en mijn vervoermiddelen aan jan en alleman verstrekt.
    Ook ben ik geschrokken, want 3x in 4 maanden ben ik benaderd door een mij totaal onbekend bedrijf elders uit het land, dat beschikte over gedetailleerde gegevens over mijn auto, mijn naam, adres en woonplaats EN aan huis langs komt ’s avonds of in de weekends en vervolgens geheel ongevraagd een bod deed op mijn auto. Keurig in een brief op naam + adres c.q. kaartje achter de ruitenwisser, met gesloten enveloppe, met in de brief zo veel informatie, dat dat alleen verkregen kan zijn uit RDW bestanden. Al > 15 jaar geef ik ALTIJD aan dat NAW-gegevens nimmer mogen worden doorgegeven voor commerciele doeleinden. De gegevens over de auto kunnen alleen van RWD of 1 van 3 dealers afkomstig zijn, terwijl 2 van 3 mijn meest recente adres niet kunnen/mogen hebben. Ook dat is function creep maar dan bij RDW.

    Wie controleert EN BESTRAFT de overheidsdienaren als ze grootschalig fout omgaan met privacy.

    De hele crisis hebben we al voor een heel groot deel te danken aan dysfunctionerende toezichthoudende ambtenaren. Het wordt hoog tijd dat we een actie starten in nederland: We zijn te lief voor onze top-ambtenaren; veel te lief.

    De function creep moet worden afgestraft met 15% salariskorting voor alle middelbare en hogere ambtenaren voor alles wat ze meer dan 2x minimum loon verdienen. Want die function creep is symptoom van een groter probleem: top ambtenaren en beleidsmedewerkers denken dat de wet niet voor hen geldt. Die gedachte moet duurzaam radicaal en definitief worden weggenomen bij alle top ambtenaren en alle beleidsmedewerkers bij hogere en lagere overheden.

    Bij justitie zouden dubbele straffen zelfs redelijk zijn: zij recidiveren en hebben al eens een zeer vernietigende parlementaire enquete aan hun broek gehad. Daarnaast doen ze dat evident inn georganiseerd verband terwijl ze zeer nadrukkelijk o het probleem gewezen zijn en niet via de herenweg eerst netjes in een openbaar debat vragen om uitbreiding van bevoegdheden [met bijbehorend toetsingskader]. Daarnaast hebben ze een reputatie dergelijke toetsing te frustreren.

    Op dit moment is er geen enkel politiedistrict waar privacy regels
    voldoende worden nageleefd.

    Ik heb ook geen enkele illusie over b.v. de lagere overheden.

    Wanneer gaat de bezem door die zwijnestal ?

    En graag zorgvuldig. Het probleem is niet dat van ambtenaren in het algemeen. Dus een loketiste of schooljuf moet hier beslist niet de dupe van worden; in tegendeel. Het is heel specifiek een probleem van onvoldoende toezicht op het middelbaar en hoger management van de overheid. En daarmee een probleem van falend toezicht door de politiek.

    voorbeelden:

    De problemen rond de woekerhypotheken: falend toezicht. sancties voor de toezichthouders blijven uit.
    Idem rond krankzinnige leegstand kantoren.
    Idem rond automatisering in overheid.
    Idem rond woningbouwcooperaties [tientallen miljarden weggegooid!]
    Idem rond toezicht op telecom en energie sector [hier komen nog wat schandalen aan]
    Idem rond opjagen woningprijzen door falende gemeentes [heeft de burger al vele, vele miljarden gekost en het einde is nog lang niet in zicht]
    Idem rond falend planologisch beleid waardoor iedereen moet forenzen, ook al is dat eigenlijk maatschappelijk ongewenst [vele miljarden maatschappelijke sschade].

    Over vele manco’s bij Justitie en politie heb ik vaker gerapporteerd.

    Al dit soort aspecten van falend toezicht kosten onze maatschappij VEEL meer dan die luizige 16 miljard die we moeten bezuinigen.

    Op dit moment fungeert er een staat binnen de staat die niet meer onder democratische controle staat. De huidige discussie over function creep is daarvan alleen maar een goed voorbeeld.

    Mijn vraag voor verdere discussie is: Hoe laten we op een effectieve strict legale manier de democratie dit weer corrigeren. En dat liefst zonder uitschieters, want we verliezen bij elke extreme respons.
    Ik beschouw dit forum als een plek om te signaleren.
    Welke politicus heeft de lef om hier een speerpunt van te maken.

    En voor de duidelijkheid: we hebben een overheid nodig, anders dreigt anargie. Een overheid heeft een machtsmonopolie nodig en een aantal bevoegdheden. Kenmerk van een democratie is, dat dit alles toetsbaar is. Een politiek die toelaat dat de ambtelijke top in toenemende mate autonomie verwerft, een politiek die op dit niveau de facto wetteloosheid toestaat is staatsgevaarlijk. Niemand zit te wachten op ene totalitaire staat. Daarvan zijn er al te veel mislukt en daar is al te veel menselijk leed uit voortgevloeid. De ambtelijke top in Nederland bevindt zich al op een met groene zeep ingesmeerd hellend vlak. Dit is een belangrijk onderdeel van de huidige crisis. Als we dit niet saneren komen we veel slechter uit de crisis, of niet …..

  6. Hawick

    Om specifiek op te reageren: We moeten als politici en burgers onze hogere ambtenaren beschouwen en bejegenen als junks, zwaar verslaafd aan ons belastinggeld en bereid om zonder enig gevoel voor decorum te graaien, te jatten en te klauwen. Ik hoop binnenkort hierop geïnspireerde cartoons aan te treffen in veel Nederlandse tijdschriften. Kinderen worden misselijk nadat ze te veel uit de snoepemmer hebben gejat. Misselijke topambtenaren heb ik nog niet gezien, helaas. Het normbesef is op veel departementen EN in veel gemeentelijke ambtelijke apparaten ernstig aangetast.

  7. De staat van de wereldwijde surveillancestaat - Piratenpartij

    […] gebouwd kunnen daarna vaak uitgebreid worden om andere, meer controversiële, doelen te bereiken. [226] […]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Help mee en steun ons

Door mijn bijdrage ondersteun ik Bits of Freedom, dat kan maandelijks of eenmalig.