Tijd om Timmermans aan de tand te voelen

Stemt de kamer in met slappere cookiewet?

De week in 459 woorden

Morgen stemt de kamer over een nieuwe wijziging van artikel 11.7 van de Telecommunicatiewet, in de volksmond de ‘cookiewet’ genoemd. De oorspronkelijke bepaling verplichtte aanbieders van diensten in de informatiemaatschappij (zoals websites) om toestemming aan bezoekers te vragen voor het plaatsen van bestanden (zoals cookies), of het uitlezen van informatie voor het volgen van die bezoekers. Een goed principe. Het beschermt jou tegen bedrijven die zonder jouw medeweten of toestemming bijhouden wat je online allemaal doet.

In de praktijk blijkt echter dat bedrijven vaak alle cookies op één hoop gooien en toestemming vragen voor cookies in het algemeen. Vaak gepaard met vage termen als “een goed functionerende website” of “uw gebruiksgemak”. Bovendien zijn er websites die cookiewalls instellen: je mag de site alleen bezoeken als je eerst akkoord gaat. Of je gaat automatisch akkoord door de site te gebruiken. Kortom: bedrijven creëren, al dan niet expres, verwarring waardoor je als gebruiker niet weet waar je aan toe bent en geen echte keuze hebt.

Om daar iets van een oplossing voor te vinden gaat de kamer morgen stemmen over een wetswijzing. Voortaan hoeven websites geen toestemming te vragen voor cookies of andere tracking die bedoeld zijn voor analytische doeleinden en die niet of nauwelijks een effect hebben op de privacy. Ook dat is redelijk. Helaas is er in het debat een zorgelijke ontwikkeling ontstaan. Volgens minister Kamp volstaat in het algemeen ook impliciete toestemming. Websites hoeven dus eigenlijk alleen nog te informeren. Als de bezoeker van de website doorklikt is dat voldoende toestemming.

Vreemd genoeg is ook de PvdA, bij monde van kamerlid Oosenbrug, voorstander van deze impliciete toestemming. Hierdoor is er ineens een meerderheid voor de plannen van minister Kamp.

Impliciete toestemming is echter een farce. Het ontneemt de burger de controle om wel of geen toestemming te geven. Een gebruiker wordt zonder iets te doen richting toestemming gedrukt; geen echte keuze dus. In de privacyverordening en in andere privacywetgeving wordt altijd uitgegaan van uitdrukkelijke toestemming. Het is daarom heel raar dat de minister dit anders interpreteert bij online tracking.

Kees Verhoeven van D66 heeft een amendement ingediend waarbij wel wordt gevraagd om uitdrukkelijke toestemming. Dat zou recht doen aan onze privacywetgeving. Hij heeft ook een motie ingediend waarin hij de regering oproept om duidelijke informatie te geven aan bezoekers voorafgaande aan impliciete toestemming.

Wij hopen dat de PvdA er alsnog voor kiest het amendement van Verhoeven te steunen.

Daarnaast is Bits of Freedom blijkbaar uitgenodigd (we hebben formeel nog niets gehoord) om met minister Kamp om tafel te zitten en onze mening te geven over ‘uniforme meldingen’. Het is mooi dat de minister graag onze mening hoort, maar laten we hem dan herinneren aan wat we al vanaf het begin roepen: online tracking mag alleen met expliciete toestemming van de gebruiker. Dáár willen we graag met de minister over praten, niet over hoe we een slap aftreksel van die toestemming in de praktijk vorm kunnen geven.

  1. Simon

    Die expliciete toestemming die tot dusver geldt slaat natuurlijk ook nergens op. Wijzen naar privacyverklaringen die niemand leest, en/of in legalese zijn opgesteld, en/of waar mensen toch de implicaties niet van begrijpen. Het gevolg is dat júíst de privacy-bewuste websurfer, die zijn cookies heeft uitgeschakeld of (zoals ik) alleen voor de duur van de sessie laat onthouden keer op keer op keer met die totaal nutteloze meldingen worden geconfronteerd.

    Impliciet of expliciet, het boeit me niet, ik blokkeer en wis ze toch. M.n. die tracking is mij een doorn in het oog, want ik heb bijster weinig vertrouwen in juist die trackingbedrijven.

    Ik zou dan ook liever zien dat het nemen van privacy-beschermende maatregelen beschermd wordt. Ik heb liever dat sites me gewoon niet lastig vallen met privacy-gezwets, juist omdát ik mijn privacy zelf bewaak. Sites die me blokkeren omdat ik hun reclame-met-trackers niet accepteer mogen dat beleid ook eens heroverwegen, al dan niet wettelijk gedwongen.

  2. Joep Lijnen

    Net als Simon zou ik cookies blokkeren wanneer dat praktisch mogelijk was.Dat is het niet. Domeingebonden cookies worden via JavaScripts uitgelezen en vrolijk over een weer gehengeld naar andere websites, zoals bijvoorbeeld Facebook. Zet je ze uit, dan werken websites ineens niet meer. Blokkeren is dan dus onmogelijk- het breekt websites- en is dus privacyschendend.

    In de praktijk blokkeer ik met een adblocker in ieder geval alle third-party adverenties. Dit vermindert in ieder geval het probleem deels, maar maskeert het feit wel dat die advertenties precies aansluiten op ‘mijn profiel’ …

  3. Miranda Maasman

    ‘Een gebruiker wordt zonder iets te doen richting toestemming gedrukt’. Hoezo, zonder iets te doen? Doorsurfen is wel degelijk een actieve handeling. Als er maar duidelijk genoeg wordt aangegeven dat op deze site doorsurfen betekent akkoord gaan met cookies (en van wie, waarvoor en hoe lang) kan de bezoeker besluiten af te zien van het doorsurfen en zo zijn toestemming onthouden. Net zoals je kunt besluiten geen zaken te doen met een bedrijf dat er -voor jou- onacceptabele algemene voorwaarden op na houdt.
    De formaliteit van het verkrijgen van toestemming is nu vooral belemmerend en gebruikersonvriendelijk (vooral voor privacybewuste internetters die hun browsers al hadden ingesteld op cookies weigeren). Ik vind het volkomen logisch dat de wetgever het accent nu verschuift van toestemmingsvereiste naar informatieplicht en denk dat dit meer gaat doen voor de privacy van de internetter.

    • Maurits

      Beste Miranda,

      Jouw argument gaat alleen op als er ook een alternatief is voor de website die je wilt bezoeken en dat is er meestal niet.

      mvg, Maurits

  4. Miranda Maasman

    @Maurits Een alternatief is er doorgaans best: als het niet online is dan wel offline. Er bestaat ook niet zoiets als een wettelijk recht op cookieloos surfen.

    Voor commerciële websites is en blijft het toegestaan om toestemming voor cookies als voorwaarde te stellen voor -doorgaans verder gratis- toegang. Dit erkende zelfs Sharon Gesthuizen van de SP vorige week nog in het debat over de cookiewet.

    Transparantie over die voorwaarde en de kans om bewust af te zien van cookies krijgt nu meer aandacht van de politiek. Dat begrijp ik en ik vind het verstandig van de Kamer om meer te focussen op de informatieplicht dan op het toestemmingsvereiste, dat tóch het karakter van een soort rituele dans heeft gekregen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Help mee en steun ons

Door mijn bijdrage ondersteun ik Bits of Freedom, dat kan maandelijks of eenmalig.