De Week

Breaking: wetsvoorstel door de mazen van het net geglipt

Persbericht: Plasterk zet vol in op invoeren sleepnet
DOSSIER / Sleepnet voor geheime diensten

Het wetsvoorstel voor de geheime diensten is gelekt aan de Volkskrant. Die hebben het voorstel zojuist online gezet. Na een eerste analyse blijkt dat het sleepnet, waarmee onzettend veel gegevens van onschuldige burgers wordt verzameld, er nog steeds in zit. Wij roepen daarom minister Plasterk op om het sleepnet alsnog in te trekken.

Dit lek is héél groot nieuws. Als eerste omdat het niet vaak voorkomt dat voorstellen die bij de Raad van State voor advies liggen gelekt worden. Nu kunnen we eindelijk goed zien wat er eigenlijk met het advies van de Raad van State zal worden gedaan. Daarnaast –nog belangrijker– kunnen we nu zien wat er door de regering met alle eerdere kritiek op het voorstel is gedaan. Ook opmerkelijk: De PIA (Privacy Impact Assessment) die is uitgevoerd, blijkt erg kritisch te zijn.

En wat was er veel kritiek! De regering heeft ruim 1.100 reacties ontvangen (waarvan ruim 500 publiek). Een overgroot deel van de reacties is via onze consultatietool tot stand gekomen. De regering vat de kritiek zelf als volgt samen: “De hoofdpunten van kritiek in de desbetreffende reacties zien [sic] vrijwel allemaal op drie onderwerpen: groot sleepnet, samenwerking met buitenlandse geheime diensten en goed toezicht.” Daar moest de regering dus iets mee.

Geen echte wijzigingen
Daarom is het wetsvoorstel op een paar plekken gewijzigd. Een paar van die wijzigingen zijn goed, maar over het algemeen zijn ze voornamelijk cosmetisch van aard en wijzigt de regering in grote lijnen niets aan de problemen die door de personen en instanties tijdens de internetconsultatie gesignaleerd zijn.

Sleepnet
Aan de “ongerichte”, ofwel “doelgerichte”, ofwel “onderzoeksopdrachtgerichte” interceptie, oftewel het sleepnet, is inhoudelijk, behalve het toevoegen van het woord “onderzoeksopdrachtgericht”, niets gewijzigd. De definitie van dit begrip ontbreekt, maar de toelichting laat duidelijk zien dat “onderzoeksopdrachtgericht” net zo breed kan worden geïnterpreteerd als “doelgericht” of “ongericht”. In de toelichting is niet of nauwelijks uitgelegd om wat voor soort situaties het dan zou moeten gaan. In dat kader is het schrijnend dat dergelijke voorbeelden wél aan de providers worden voorgelegd voor een kostenraming (zie de berichtgeving bij de NOS van vorige week), maar niet aan de Raad van State voor een fatsoenlijke beoordeling van de vraag of een dergelijke bevoegdheid —en hoe de regering denkt die toe te gaan passen— in overeenstemming is met het (Europese) recht en de grondwet.

Die gelekte voorbeelden laten namelijk duidelijk zien hoe ruim —ontzettend ruim— de onderzoeksopdrachtgerichte interceptie gezien moet worden. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het onderscheppen van alle chatberichten vanuit heel Utrecht naar het buitenland. Dankzij de vage omschrijvingen in de Memorie van Toelichting weten we dat toekomstige beperkingen van het sleepnet niet van de regering zullen komen, maar dat we daarvoor afhankelijk gaan zijn van de toezichthouder.

Verder is er aandacht voor de noodzaak van de bevoegdheid, die er volgens de regering al was, maar kennelijk onvoldoende “adequaat en toereikend verwoord”. Daarbij valt voornamelijk op dat de zelfstandige informatiepositie van de Nederlandse diensten achter schijnt te lopen. Een goede informatiepositie is nodig om informatie uit te wisselen met andere diensten, want: quid pro quo. Er wordt verder niet toegelicht hoe deze uitbreiding in de praktijk zó noodzakelijk is dat de geschetste problemen adequaat zullen worden opgelost. Waarom de bevoegdheid écht noodzakelijk is, wordt dan ook (nog steeds) niet duidelijk. De regering blijft voornamelijk vasthouden aan het techniekonafhankelijk maken van wetgeving.

Hacken via derden
Ondanks de kritiek van velen, waaronder de PIA, wil de regering dat de inlichtingen- en veiligheidsdiensten via derden mogen hacken. De kritiek “heeft er niet toe geleid dat de voorgestelde bevoegdheid wordt heroverwogen”. Hacken-via-derden is “voor effectieve toepassing van de hackbevoegdheid van essentiële betekenis.” Er zijn weliswaar extra bepalingen over het inschatten en beperken van de schade voor de derde opgenomen ten opzichte van de consultatieversie, maar dat lost het veelgenoemde grootste pijnpunt niet op: de schade voor de onschuldige derde die door de diensten gehackt wordt.

De regering geeft wel rekenschap van het feit dat er door het hacken misbruik gemaakt wordt van zwakheden die iedereen kunnen raken (de zwakheid in een Android telefoon raakt niet alleen de verdachte maar iedereen die zo’n telefoon gebruikt), maar vindt dat het belang van nationale veiligheid zwaarder weegt. Wel kunnen (maar niet: moeten) zwakheden straks gemeld worden bij de “verantwoordelijke instanties”. Dus niet omdat het moet, maar omdat het kan.

Toezicht
Het toezicht wordt versterkt. In de toelichting zegt de regering enerzijds dat dat in ruil is voor zwaardere bevoegdheden, maar aan de andere kant zegt de regering ook dat het versterken van het toezicht voor de bestaande bevoegdheden sowieso al moest, omdat de huidige manier van werken al in strijd met het (Europese) recht is. De voorstelling van zaken door de regering (de ruil), in de wet en de bijbehorende persberichten, is dus feitelijk onjuist. En dat is jammer.

Over het toezicht zelf: Het idee is dat, voor een aantal bevoegdheden, toestemming moet worden gevraagd voor de inzet door de minister bij een onafhankelijke commissie, bestaande uit (oud-)rechters: de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB). Die toetsing is bindend. Maar: als er haast is, dan kan de toestemming ook achteraf gevraagd worden, of terwijl de inzet bezig is. Als de toestemming dan niet gegeven wordt, dan moet de verkegen informatie alsnog verwijderd worden.

Daarbij is opmerkelijk dat een aantal bevoegdheden niet wordt voorgelegd aan de TIB. De meest opvallende: het vorderen van verkeersgegevens. Waar volgens de Nederlandse overheid (en de Europese en Nederlandse rechters) het vorderen van die gegevens door de politie zo’n inbreuk maakt dat een rechter (de rechter-commissaris) de vordering moet goedkeuren, hoeft bij een verzoek om verkeersgegevens de TIB zich hier niet over uit te laten. Dat is eerder voor de rechter lastig houdbaar gebleken.

In de commissie zit één voorzitter en minstens twee vervangers. Dat wil niet zeggen dat er altijd met drie personen overlegd wordt: één persoon is voldoende om beslissingen te nemen.

Voor geheimhouders (journalisten, advocaten) komt er een toetsing bij de rechter. Voor het achterhalen van bronnen van journalisten geldt een nog een iets zwaardere regeling, daar is de termijn waarbij de bevoegdheid mag worden ingezet beperkt.

Uitwisseling met buitenlandse diensten
Met de kritiek vanuit de internetconsultatie en de PIA op het gebrek aan regels voor het uitwisselen van gegevens met buitenlandse diensten is ook nog niets gedaan. Er zijn geen wettelijke beperkingen over de gegevens die worden overgedragen. Wel kan, zo zegt de toelichting, informatie over of gegevens van Nederlandse burgers eruit gefilterd worden. Maar, zo zegt de regering, dat moet niet en is soms ook juist helemaal niet de bedoeling. Wij denken daar anders over. We vinden dat er alleen specifieke gegevens overgedragen mogen worden die ook daadwerkelijk targets van de diensten betreffen.

En nu?
Het wetsvoorstel ligt nu voor advies bij de Raad van State. Het kabinet hoopt dat het nog voor de zomer naar de Tweede Kamer gestuurd kan worden.

Ondanks de luide kritiek (dank daarvoor!) staat het sleepnet nog steeds op de rol. Wij blijven ons er met alle macht tegen verzetten en hopen dat jullie mee blijven doen.

  1. anonymous

    HET WORD HIER ERGER DAN IN DICTATUREN ALS DIE TAP EN HACK WETTEN ER DOORHEEN KOMEN ! MAAR NIEMAND DOET ER IETS TEGEN OP DIT MOMENT,DUS PLASTERK TREKT DE WET ER IN TWEEDE EN EERSTE KAMER OP DEZE MANIER MAKKELIJK DOORHEEN. BOF DOE EEN SPOEDOVERLEG EN START EEN CAMPAGNE,ORGANISEER EEN PROTEST EN STUUR IEDEREEN EEN E-MAIL IN JULLIE NIEUWSBRIEF OVER DIE CAMPAGNE. JULLIE ZIJN AL BEZIG MET DE HACK CAMPAGNE,WAAROM DAAR GEEN TAP EN HACK CAMPAGNE VAN MAKEN ? DIE TIB COMMISSIE IS EEN SLIM BEDACHTE LEUGEN VAN PLASTERK. DE OVERHEID ZEGT TEGEN DIE COMMISSIE : JULLIE DOEN WAT WIJ JULLIE OPDRAGEN ! ALS DEZE WETTEN ER KOMEN WORDEN 17 MILJOEN NEDERLANDERS GETAPT EN GEHACKT,GEWOON OMDAT HET KAN ! EN NET ZOLANG ALS DE OVERHEID HET WIL. EVEN VOOR DE DUIDELIJKHEID : NIEMAND ZAL WETEN OF HIJ/ZIJ GETAPT WORD EN WORD GEVOLGD OP PC,LAPTOP,TABLET,SMARTPHONE. DIT ALLES HEEFT NIKS MET VEILIGHEID TE MAKEN,SNAPT U ALLEN HET NOG NIET WAT DE ECHTE REDENEN ZIJN ? SLAAPT U ALLEN NOG STEEDS ?

    • Anoniem 2

      Niet zo schreeuwen!
      Als je wat minder hoofdletters gebruikt, is je reactie iets beter te lezen.

    • PvC

      je CapsLock zit vast!

    • wilma

      Ach joh zeikerd! Als jij niet het risico wilt lopen opgeblazen te worden door een IS aanhanger of dat je kind gebruikt wordt voor kinderporno, dat moeten er nu eenmaal onorthodoxe maatregelen genomen worden die misschien niet helemaal te rijmen zijn met het begrip democratie maar dat is nu eenmaal zo. Dat het hier een losgeslagen bende is geworden is te danken aan decennia lang links/geitewollensokken beleid. En nu niet meteen gaan janken. Misschien dat je wat hebt zitten slapen maar het gros van de Nederlanders heeft niet “het Suffertje” zitten lezen en interesseert het werkelijk geen moer of de veiligheidsdiensten weten wat ze delen op Facebook of welke sites ze bezoeken op internet. Misschien moet je eens een goede boswandeling gaan maken om die grijze cellen van wat zuurstof te voorzien.

  2. Winfried Tilanus

    Volgens mij koopt Plasterk met deze wet een enkele reis naar het Hof van Justitie van de Europese Unie. Niet druk om maken, is zo weer van tafel.

  3. Yatta

    ben naarstig op zoek naar de uitgevoerde PIA [Privacy Impact Assessment] behorend bij dit voorstel. Heeft iemand een link voor mij naar dit document ? Gaarne mailtje naar yatta@privacynieuws.nl

  4. Anoniem

    Repressie en controlestaat. Dat is het antwoord wat onze regering kan verzinnen op alles wat moeilijk is.

    En straks op bevrijdingsdag hypocriet gaan verkondigen dat we zoveel vrijheid hebben, terwijl ze deze volledig afbreken.

    Zum kotzen, duitsers hebben het beter begrepen

  5. Peter

    Bedankt voor de snelle update. Ik doe mee met jullie verzet!

    Ik heb wel heel veel vragen:
    – Wie heeft er gelekt? Een bezorgde ambtenaar of de regering om reacties te peilen?
    – Hoe kan het toch dat er (bijna) niets met al het consultatie-commentaar is gedaan? Doet Plasterk dit alleen omdat hij later niet het verwijt wil krijgen dat hij niet voldoende gedaan heeft (zie mijn eerdere verwijzing naar Schneier over carrière politici)?
    – Is dit onderhandelingstechniek: zet zo hoog mogelijk in zodat je later indien nodig nog iets kunt weggeven?

    Ik vraag me af of we als burgers het gehele krachtenveld/agenda te zien krijgen op basis waarvan deze wet tot stand komt. Volgens mij assisteert de NSA bevriende buitenlandse overheden bij de totstandkoming van dit soort wetten? Als we dit beter snappen, is ook duidelijker waartegen we eigenlijk strijden en wat wel een effectieve strategie is (want meeer dan 1.000 reacties worden kennelijk gewoon genegeerd).

    Bof, geef niet op! Ga door met jullie goede werk!

  6. Anoniem

    Is het juridisch mogelijk om deze wet, net als het verdrag met Oekraïne, zo meteen met een referendum weer te peilen?

    De 300.000 handtekeningen zijn makkelijk te halen en ik denk dat werkelijk waar geen enkele Nederlander hier op zit te wachten dus de uitslag laat zich ook wel raden.

    • Anoniem

      Een referendum lijkt mij een goed middel om een signaal af te geven aan de politiek.

      Iets voor BOF om op te zetten?

  7. Peter

    Onderzoek las ik op Tweakers.net van “wica” en hier moest ik eigenlijk wel om lachen. Maar misschien zou dit best effectief kunnen zijn in een campagne tegen deze wet. Vraag elke politici afzonderlijk of hij/zij hiermee akkoord is en publiceer dit op een website. Idee?

    “Kunnen we geen wetgeving bedenken, dat wij burgers dit eerst mogen uitproberen op onze volksvertegenwoordiger. Voor dat het op de burger gedaan wordt?”

    • Peter

      Onderzoek = onderstaande

    • Anoniem

      Op zich kunnen wij natuurlijk wel gezamelijk op zoek gaan naar informatie over politici en deze op een mooie manier verzamelen. Als Open Source Intelligence.
      Het zou niet zo moeilijk moeten zijn om het woonadres van de heer Plasterk in Amsterdam te achterhalen. Misschien kunnen we er nog meer leuke gegevens bij vinden 😉

      • Peter

        Open Source Intelligence 🙂

        Maar even voor de duidelijkheid, het ging mij om het in kaart brengen van de politieke voorkeur van alle politici hieromtrent, geen heksenjacht naar privé gegevens of adressen.

      • wilma

        Dat durf je wel he! Annoniem. Stoer van je! Bah!

  8. Anoniem 2

    Is een VPN-verbinding en encryptie niet een manier om de overheid te frustreren in haar verzamelwoede?

    Dit gaat uiteindelijk een beveiligings-strijd tussen burger en veiligheidsdiensten/overheid opleveren.
    Het is allen nog maar wachten op de simpele oplossingen die met 1 druk op de knop werken. Leuk voor de leken onder ons.

    En de werkelijke criminelen en terroristen die de overheid wil volgen? Die gaan gewoon weer analoog werken. (Kijk maar naar Parijs)

  9. LK

    Ik denk serieus dat we een referendum zouden moeten starten tegen deze wet. Ik merk om me heen dat mensen vaak niet geïnteresseerd zijn in dit onderwerp. Het alom bekende ‘ik heb niets te verbergen’ komt vaak voorbij. Maar het zou goed zijn dit op de agenda te krijgen. Als je voor- of tegen moet stemmen worden mensen zich misschien bewuster van wat hier gebeurt. Nu worden ze dat alleen als ze actief naar informatie op zoek gaan.

  10. wasd

    Er is al jaren gericht aftappen voor crimineel onderzoek. De gebruikelijke cybercriminele pedo-terroristen breken de wet en als er aanwijzingen zijn dat iemand de wet breekt kan internet en telefoon verkeer al jaren afgetapt. Dit gebeurt dan ook al in internationale verhouding op grote schaal. Nergens blijkt dat Nederlandse rechter commissarissen moeilijk doen om bij het minste of geringste een tap toe te staan. Je hoort vaak dat het probleem meer zit in het vinden van specialistische mensen om die getapte data allemaal te analyseren.

    Maar goed er is de afgelopen jaren veel veranderd. De “signals inteligence” bevoegdheden om ongericht radiocommunicatie af te luisteren stammen uit de tweede wereldoorlog. Toen konden militaire inlichtingendiensten met een radioontvanger de peperdure grote lompe radiozenders ingebouwd in bommenwerpers, militaire schepen en duikboten afluisteren en zo op tijd waarschuwen voor militaire aanvallen de complete steden in de as legde. Dit maakt de mensen die op Bletchly park enigma kraakte pure helden.

    Hier is inderdaad een hoop veranderd. Tegenwoordig kost een radiozender evenveel als een paar pakjes boter en weegt nog minder. Eigenlijk heeft iedereen tegenwoordig 24 per uur per dag telefoon, wifi en bluetooth radiozenders op zak. Een minimale fractie radiosignalen is nog militair en de dingen die we aan een telefoon toevertrouwen juist vaak pijnlijk persoonlijk. En het gaat ook om heel gevoelige metadata zoals welke telefoons zijn vaak op het zelfde moment op de zelfde plek? Wie hadden er wifi of bluetooth aan staan bij het blijf van mijn lijfhuis? Hoe kun je tegenwoordig een doctorsafspraak maken en resultaten van onderzoek na overleg onder specialisten terug krijgen zonder dat er mobiele telefoons gebruikt worden? Als je het zo bekijkt dan is de logische vraag of je nog wel wilt dat inlichtingendiensten zonder een individu als doel te hebben radiosignalen mogen opslurpen en opslaan en misschien een keer gebruiken.

    Een andere verandering is het ontstaan van de EU met nieuwe moderne grondrechten die beter aansluiten bij een moderne informatiesamenleving. Een nationale grondwet kent nog wel eens een vergeeld “briefgeheim”. Met een beetje fantasie wordt dit soms wel en soms niet op whatsapp berichtjes en telefoongesprekken van toepassing geacht. Maar artikel 7 van het handvest van grondrechten is gewoon glashelder: “Eenieder heeft recht op eerbiediging van zijn privé-leven, zijn familie- en gezinsleven, zijn woning en zijn communicatie.” Er is doelbewust gekozen onze Europesche grondrechten te laten gaan over “communicatie”. Er is geen woord geneuzel over hoe papieren brieven wel beschermt zijn maar kabelgebonden whatsapp postduiven alleen met kerstmis.

    Artikel 8 is wat ingewikkelder “[Persoonsgegevens] moeten eerlijk worden verwerkt, voor bepaalde doeleinden en met toestemming van de betrokkene of op basis van een andere gerechtvaardigde grondslag waarin de wet voorziet.” En de crux lijkt mij te zitten in de “alleen voor bepaalde doeleinden”. Tuurlijk een berichtje van een terrorist lezen is een hartstikke duidelijk doel, maar wat is waarom moeten dan ook de gegevens van die andere 15,999,999, Nederlanders verzameld, opgeslagen en mogelijk geanalyseerd?

    Veel van deze communicatie heeft niet eens namen of huisadressen maar ip-adressen en chat handles. Je weet eigenlijk niet eens wie je aan het afluisteren bent, hoe kun je dan zeggen dat je wel exact weet waarom er over deze persoon een database moet worden aangelegd? Ja, nadat je hebt zitten opslaan analyseren filteren en onderzoeken vind je misschien een rede om sommige van gegevens te verwerken, maar dan is het te laat. En het idee dat je mensen die minstens tig jaar advocaat en vijf jaar rechter zijn vooraf datamining algoritmes en sociale netwerk analyse methodes laat beoordelen is hilarisch… misschien kunnen we de rechters vragen of ze hun visie op de algorithmes vast als voorbeeldcode kunnen uitprogrameren en zelf op een datasettje kunnen testen? Het zijn deze half realistische “oplossingen” voor het artikel 8 verbod op ongerichte bulk analyse die laten zien dat iedereen ook wel weet dat dit echt niet kan.

    Het ongericht verzamelen van metadata (“dataretentie”) is al in strijd met Europese grondrechten bevonden, het is dus overduidelijk dat het ongericht verzamelen van complete data maar dan met minder toezicht ook in strijd met deze grondrechten zal zijn. Ik kan natuurlijk wel alle rechters gaan lopen citeren die de dataretentierichtlijn in strijd met artikel 8 hebben bevonden maar het is misschien overtuigender de Britse inlichtingendiensten zelf te citeren in hun argumentatie voor dataretentie in 2000 (dus voor 9/11, Madrid en Brussel): “CONCLUSION 7.1.1 There is a convergence of issues. Communications data is of crucial importance to Law Enforcement, and the Intelligence and Security Agencies but our needs are in conflict with existing legislation arising from data protection provisions and ECHR. In addition, there is significant commercial pressure to delete data. There are also significant public policy issues to address. It is an area requiring prompt attention.”

    Dit was conclusie 1.1 van het rapport waarin Britse criminele en algemene inlichtingendiensten het startschot gaven voor dataretentie. Conclusie 1.2 tot 1.6 is min of meer van “we gaan het toch doen.” En jaren later word de dataretentierichtlijn afgeschoten en is de wet een onduidelijke puinhoop maar staat er in Europa wel voor honderden miljoenen ongrondwettelijke afluisterinfrastructuur die of wel of niet gebruikt word wat zonde is van of de grondwet of de miljoenen aan hardware.

    Het is prima mogelijk artikel 7 en 8 en de drang van ministers van het kleine Nederland om met de grote sigint jongens mee te doen met elkaar te verenigen. De elegante manier om het Europees hof voor te zijn, twijfel over dit plan van tientallen miljoenen weg te nemen, en kinderachtige woordspelletjes te voorkomen is artikel 7 en 8 aan te passen.

    Omdat veel grote Europese landen inderdaad gretig aan big-data grasduin analyses proberen te doen lijkt het haalbaar hier meerderheden voor te vinden. Er zijn ook stemmen tegen maar Individuele landen die dit niet willen hebben als het goed is vaak al een grondwet dus dit zou prima binnen het subsidiariteitsbeginsel passen. Er word nu al 16 jaar gezegd dat data retentie en data mining *de* oplossing zijn voor het terrorisme, ieder keer botst dit met artikel 8. Als we terrorisme serieus nemen kunnen we er dan niet weer 16 jaar over doen voor dit steeds terugkerende probleem van artikel 8 wordt opgelost?

    Als je niet het politieke lef heb om een grondrecht te schrappen dan heb je dus niet het politieke lef om deze plannen met een open vizier door te voeren. Als je dat niet hebt moet je gewoon niet in de buurt van de grondwet komen. Als je nu uit angst voor de kiezers en “met meer bevoegdheden hadden we het kunnen voorkomen” smoezen van de inlichtingen dienste na de volgende aanslag met wezel-achtige woordspelletjes grondrechten ondermijnd ga dan niet de stoere “zwaarder straffen” “law en order” politicus uithangen.

    Maar goed we hebben het hier over de gevaarlijkste criminelen, het kan gebeuren dat je in het heetst van de strijd dicht bij het randje van een grondrecht komt. Maar nu is het vangen van criminelen is niet genoeg, het doel is het vinden van potentiele terroristen.

    Stel dat dit miljoenen overheid-IT project een succes is en je een accuraat nieuw lijstje hebt met Nederlanders die zich over de periode van vijf jaar zo boos hebben gemaakt dat ze af en toe dachten dat gewapend vechten tegen de troepen van Assad is te rechtvaardigen. Ja opsluiten dat stelletje terroristen natuurlijk! Maar hoe is het eigenlijk afgelopen met alle jongens die eerder zijn verdacht als potentiele terrorist? Is 90% voor tien jaar vast gezet? Als je iemand in voorarrest zet en dan voor de rechter sleept omdat hij zo boos kan zijn dan is ie daarna natuurlijk al helemaal pissig. Zulke groepjes kunnen maar beter helemaal een hele tijd in de cel. Als er een paar boze meelopers worden vrijgesproken of iedereen na een jaar weer extra boos maar vrij is maak je de boel juist onveiliger in plaats van veiliger.

    Okay dus celstraffen voor potentiele terroristen werken nog niet heel lekker. Niet opsluiten maar nog meer in de gaten houden dus? Maar hoe vaak horen we niet dat diegene die de aanslag heeft gepleegd al op de lijstjes stond? Gaat het echt lukken honderden Nederlanders jaren lang iedere dag zo nauwkeurig in de gaten te houden dat je er op tijd bij bent als ze vijf jaar nadat er eentje op de lijst komt hij in een weekend pistool vind en een paar straten verder op om zich heen gaat schieten?

    Ik wil niet zeggen dat mijn alternatief ideaal is. Ik denk alleen maar aan een betere aanpak voor de bestaande lijstjes, meer AIVDers voor onderzoek met individuele taps en op iedere gelegenheid laten zien dat je in Nederland wel en in Syrie en Saudi Arabie niet beschermt wordt door grondrechten zodat mensen het voordeel van Nederland boven de Islamitische staat kunnen zien is… maar gaat dit miljoenen overheids IT project met minimaal toezicht echt beter lukken?

    Nu kan het gebeuren dat er in een onderzoek naar levensgevaarlijke criminelen dicht bij het randje van de wet komt. Maar hoe zit het eigenlijk met andere grondrechten, vrijheid van discriminatie, vrije meningsuiting, vrijheid van religie, vrijheid van vereniging?

    Het plan is concreet zoveel mogelijk berichtjes van Marokkaanse Nederlanders te gaan zitten doorspitten en op zoek te gaan naar groepjes Nederlanders die zich boos maken over de Gifgasaanvallen op onschuldige van het Assad regime. Dat zijn de groepen Nederlanders met de grootste kans een potentiële gewelddadige jihadist te worden. Nederlanders die boos zijn op Wilders of Rutte zijn potentieel net zo gevaarlijk als Volkert vd G en Anders Breivik maar die komen later. Daarvoor is de eerste 17 milljoen niet genoeg, het begint met een racistische pilotfase waarin de meeste aandacht uitgaat naar jonge Marokkaanse en andere moslimjongens. Schrijf je iets negatiefs over Assad of de Saudische koninklijke familie maar heb je (Zoals veel politici en opinie journalisten) grijs haar en/of een superblanke huid dan worden je gegevens verzameld maar is er geen tijd en geld verder naar jou te kijken. Valt jou communicatie binnen groepen met jonge Marokkaanse jongens dan merk je er in eerste instantie niks van dat de grondrechten op industriële schaal worden geschonden totdat de repressie begint.

    Ik laat mij graag overtuigen deze ongenuanceerde samenvatting van het plan totaal verkeerd heb. Maar hoe effectief is dit plan eigenlijk tegen terroristische Marokkaanse jongens als het niet zo werkt?

    Kortom het schipperen met grondrechten werkt alleen als we daarna nog meer oogjes dichtknijpt over grondrechten. Ik denk dat rechters het feit dat deze afluisterpraktijken niet zijn gericht op aantoonbare daders van gedane misdaden maar op politiek actieve georganiseerde groepen minderheden zullen meewegen in het beoordelen van dit plan. Ben je enthousiast over datamining en big data? Wees dan slim en begin met drugscriminelen! Hier zijn de misdaden beter te bewijzen en is het doel en de doelgerichtheid van het afluisteren moeilijker te betwisten door rechters.

    Ik ben tegen dit plan, maar zelfs als ik niet zou weten dan zou het gedoe keer op keer om dit soort plannen zelfs jaren na invoeren toch legaal te krijgen voor mij rede genoeg zijn om te zeggen: “nee, los eerste maar het dataretentiedebacle netjes op”

    En moet dit echt om onze meest gevoelige gegevens uit te kunnen ruilen met buitenlandse diensten? Ik kijk naar hoe verschrikkelijk ver de bijvoorbeeld de Italiaanse en Britse inlichtingendiensten over de schreef zijn gegaan. Denk aan het illegaal inbreken op de PCs van systeembeheerders en netwerken van het Nederlands-Franse Gemalto en Duitse Giesecke & deVriendt aleen maar om iedereens SIM kaarten te kraken? Verder wist GCHQ van de NSA inbraken op de persoonlijke computers van een Belgische crypto hoogleraar en het inbreken op de netwerken van EU kantoren in de VS. In Italië waren de inlichtingendiensten en telecom Italia lange tijd zo ontspoord dat er weinig politici, CEO`s, voetballer, celebrity types mode bigwigs waren die niet werden afgeperst met prive gesprekken. Nog steeds lees je regelmatig tapverslagen van politici in de pers. Dit zijn echt niet meer de helden van Bletchly Park, al was het maar omdat ze zo vaak betrapt worden. Zijn dit wel de partners waar Nederland zo graag mee wil meedoen? Tja dan kun je moeilijk raar opkijken als rechters je terugfluiten, het is eigenlijk raar dat er zo weinig over deze andere diensten is gezegd.

    Ik denk dat we artikel 7 en 8 keihard nodig hebben. Niet omdat de bewoners van Italië en Engeland dat verdienen maar omdat de communicatie van Nederlanders compleet is verweven met die van de rest van Europa en de wereld. We willen toch niet weer precies doen wat de Britten vragen, alleen maar om te worden teruggefloten door rechters uit Roemenië?

  11. H. Fidder

    Misschien kan er een pettie worden gestart om een referendum af te dwingen, zodat de bevolking moet worden geraadpleegd!

  12. Eric

    Vroeger vierden we op 5 mei onze vrijheid….

  13. Jan

    @ Wilma
    Het lijkt mij duidelijk, dat je een goede slippendrager van Tapsterk zou kunnen zijn (of misschien ben je ‘m wel 😉

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Help mee en steun ons

Door mijn bijdrage ondersteun ik Bits of Freedom, dat kan maandelijks of eenmalig.