De Week

Wat verzamelt de AIVD eigenlijk? Zo kom je erachter

We moeten verhuizen, wie kent ons nieuwe kantoor?

Onlangs beschreven we vier manieren waarop jij terecht kan komen in het door de regering beoogde sleepnet van de geheime diensten. Deze voorbeelden maken duidelijk dat de communicatie van onschuldige mensen straks massaal kan worden onderschept als de regering haar zin krijgt.

Gelukkig is het nog niet zover. Maar dat betekent niet dat de geheime diensten nu niets van je weten. Ben je benieuwd of de AIVD nu al informatie over je heeft verzameld? Maak dan gebruik van je inzagerecht. Hoe dit moet leggen we in deze blogpost uit.

Gebrek aan mankracht is het probleem, niet een gebrek aan data
De AIVD beschikt op dit moment al over een breed assortiment van bevoegdheden waarmee ze onder andere je telefoongesprekken en e-mails kunnen onderscheppen, je gebruikersgegevens kunnen opvragen bij providers of je computer kunnen hacken. Niet voor niets zei hoogleraar en terrorisme-expert Beatrice de Graaf, gisteren bij Nieuwsuur (vanaf minuut 7) dat de Nederlandse geheime diensten al over voldoende bevoegdheden (‘maatregelen’) beschikken om dreigingen in kaart te brengen.

Waar het vaak misgaat, is het gebrek aan interventievermogen. Oftewel een gebrek aan mankracht in de vorm van analisten, wijkagenten, maar ook leraren en jongerenwerkers. Zonder voldoende en kundige mensen heb je immers vrij weinig aan de verzamelde data. Het kabinet kan dus beter investeren in meer en betere mankracht, dan in een sleepnet om heel veel data van onschuldige burgers te verzamelen.

Inzageverzoek
Als je benieuwd bent wat de AIVD mogelijk nu al over je weet dan kan je een inzageverzoek indienen. Je hebt namelijk het recht op kennisneming van de persoonsgegevens die de AIVD over je heeft verzameld. Wat moet je hiervoor doen?

  • Vermeld in je verzoek duidelijk om welke informatie en over welke periode het gaat. Bijvoorbeeld dat het om alle gegevens gaat over jezelf en gegevens die herleidbaar zijn tot jezelf. Houd er wel rekening mee dat het moet gaan om onderwerpen die al langer dan 5 jaar gesloten zijn.
  • Vraag om een kopie van alle stukken waarin de verzochte gegevens staan.
  • Vermeld waar mogelijk de context waaronder je bekend bent geworden bij en onder de AIVD. Bijvoorbeeld dat je hebt deelgenomen aan een bepaalde demonstratie of een periode lid was van een bepaalde organisatie.
  • Verwijs naar alle relevante wetten waarop je een beroep doet (dat is in ieder geval de Wiv maar kan onder omstandigheden ook nog andere wetgeving zijn).
  • Voeg een kopie van je legitimatiebewijs bij je verzoek. Wij raden aan om je BSN-nummer weg te strepen en de kopie van je legitimatiebewijs te markeren met dwars door de foto de volgende tekst: “inzageverzoek persoonsgegevens AIVD datum“.
  • Stuur je verzoek per post naar het adres dat staat vermeld op de website van de AIVD.

De AIVD moet binnen drie maanden op een dergelijk verzoek reageren.

Houd er wel rekening mee dat de AIVD je verzoek op een groot aantal gronden kan afwijzen. Verzoeken die betrekking hebben op persoonsgegevens die van belang zijn voor lopend onderzoek, die zicht geven op geheime bronnen of betrekking hebben op andere personen, zullen bijvoorbeeld worden afgewezen. Toch is het de moeite waard om een verzoek in te dienen. Zo werden in 2014 toch 46 van de 143 inzageverzoeken met betrekking tot je eigen persoonsgegevens gehonoreerd.

Naschrift: De tekst onder het kopje ‘Inzageverzoek’ is op enkele punten aangepast en aangevuld. Let op dat dit slechts enkele basistips zijn voor het opstellen van een inzageverzoek. Voor meer uitgebreid advies kan je het beste advies inwinnen bij een specialist.

Roger Vleugels, specialist op het gebied van inzageverzoeken bij de geheime diensten, heeft zijn zijn voorbeeldbrief met uitgebreide toelichting beschikbaar gesteld. Het kan nuttig zijn om zijn toelichting en voorbeeld door te nemen als je van plan bent om een inzageverzoek in te dienen.

  1. Piet Lut

    en die 143 worden nu xtra in de gaten gehouden

  2. Henk de Tank

    Zit er ook een limiet aan de grootte van de periode, of kan ik gewoon alles van 5 jaar terug tot mijn geboortedag opvragen?

    • David Korteweg

      Goede vraag. De Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv 2002) stelt zelf geen limiet aan de periode waarover gegevens worden gevraagd. Dus strikt genomen zou je als begindatum je geboortedatum kunnen gebruiken.

    • Toine

      Ik zou verwachten dat je net zo ver terug zou mogen gaan als hun data bezitten. En ik verwacht dat er ook data word verzameld van het bevolkings register. Dat lijkt me een van de eerste dingen die een AIVD wil gebruiken. Als je moeder een kopstuk is van de maffia dan kun je een hele database vullen. Terwijl je misschien nog nooit iets fout hebt gedaan.
      Dus grote boeven met veel geld kunnen dan misschien ook op bestelling data laten crashen? Als die data vraagt dus ook nog om corruptie, en creeert misschien net zoveel corruptie dan wat ze er mee willen voorkomen?

      Wie gaat dat uitzoeken? Er zal vast wel een formule voor bestaan.

  3. Frits

    Hee, Piet,
    Jazeker, en Jij bent er daar een van door je post op BOF… 😀 LOL.

    Best wel Interessant, maar dan moet ik dus uitzoeken wat ik zelf 5 jaar geleden aan het uitspoken was. Tegenwoordig wordt er natuurlijk oneindig veel over je vastgelegd. Er is een oneindige en toenemende strook aan data die in de richting van “vastleggen” gaat.
    Het beste is denk ik om zoveel mogelijk relevante en irrelevante data te genereren met zijn allen. Om met opzet zelf verbindingen te suggereert die er niet werkelijk zijn.
    Ooit bij de volgende wereldoorlog of poging om miljoenen te vermoorden, kan onzekerheid over de integriteit van informatie van pas komen.
    In Amerikaanse films zeggen ze dat ook altijd tegen een arrestant, alles wat u zegt kan en zal tegen u gebruikt worden. Dat geeft natuurlijk een enorme boost in het vertrouwen van de betreffende overheidsinstantie. :-/

    • Piet Lut

      Yo Frits,

      Tor-browser!

    • Toine

      En zo zijn we allemaal criminelen, want iedereen doet wel eens iets wat niet mag… Ik piste ook wel es tegen de kerk, vooral toen ik pas uit de narcose was… Dan moet je op hele korte tijd afwegen om in je broek te pissen of een paar stenen nat maken.

      Dus data verzamelen is gewoon fout. Als je data verzamelt omdat het kan, en niet omdat je data verzameld omdat iemand met hele goede redenen verdacht is van criminaliteit.

      Voeg dat toe aan de grondwet, en sleep de NSA voor de rechter voor elke privacy inbreuk op elke Nederlander.
      Maak de boete zo hoog dat 15 miljoen x dat bedrag meer is dan je USA per jaar aan belasting ontvangt. Stel 1 miljoen dollar voor elke privacy inbreuk. Dat is iedere seconde 15 miljoen dollar.

      Klaag de NSA aan zoals de USA Volkswagen aanklaagde.
      Koekjes van eigen deeg vinden ze vast lekker!

  4. Demian

    Ja dat vraag ik mij dan ook af. Als je die gegevens opvraagt werk je jezelf dan niet juist in de kijker?

  5. Viziermagneetje

    Rapport opvragen bij de aivd??
    Ja, doei echniet. Ben wel goed maar niet gek.

    Ik heb wel een ander verzoek dat raakt aan deze materie en doe dat verzoek openbaar in plaats van te mailen.

    Beste bofferts,

    Artikelonderwerp verzoek : politie & predictive-profiling

    Waarom, daarom, hierom
    Recent las ik dat de politie doet aan predictive-profiling.
    Men had undercover mensen actief tijdens de gay parade die scannen op personen met afwijkend gedrag.
    Daarnaast had men een database van de laatste drie jaar aan verdachte personen geraadpleegd maar niets gevonden. De gay parade was daarmee rustig verlopen.
    Helaas kan ik het nieuws artikel nergens meer vinden, verwijderd?
    Rustig wordt ik niet van dit relatief nieuwe fenomeen.

    Geen reden ook, want kennelijk wordt er niet alleen live op straat gescanned op personen die afwijken van de norm maar wordt daar ook een database van aangelegd!
    Ik stel mij voor dat steeds meer allerlei mensen dus ongezien door politie in het openbaar worden gefotografeerd en gefilmd. Dat men dat foto en filmmateriaal probeert te koppelen aan een identiteit en deze vervolgens kennelijk in de digitale kaartenbak verdachte personen bewaart.

    Wie die kaartenbak beheert en of aanvult met gegevens, wat best in samenwerking met de aivd zou kunnen zijn, is 1 ding.
    Het andere, belangrijkere onderbelichte aspect van deze nieuwe populaire methode is dat als je afwijkt van de norm je kennelijk wordt geregistreerd.
    Voor jaren!
    Negatief gelabeld, verdacht, ook als je onschuldig bent.
    Verdacht zonder dat je dat weet en welke consequenties dat heeft voor je maatschappelijke bestaan.

    Unheimische puzzelstukjes van een openbaar moment achteraf in elkaar gepast.
    Zelf heb ik ook de ervaring van (de mij nu meer bekende methode) predictive-profiling live mogen ervaren.
    Mogen meemaken hoe je impliciet maar heel concreet onschuldig slachtoffer kan worden van dit fenomeen.

    Wat was er aan de hand? Nou niets eigenlijk.
    Ik deed niets verkeerds op een niet nader te noemen openbare bijeenkomst, het verdachtste gedrag dat ik tentoon had gespreid was dat ik mij slechts in eigen persoon verzekerd had van de openbare veiligheidssituatie op dat moment. Omdat je weet dat plekken waar veel mensen samenkomen een risico kan vormen. Even je ogen open houden en wat polshoogte nemen op het terrein leek mij dan een logische paar extra stappen. Veilig bevonden en niet veel later vijfdubbelveilig zelfs!

    Heel veilig, want met dat verdachte gedrag van mij loop je dus kennelijk de kans dat je binnen enige tijd een ‘toevallig’ een kwart tot een vijfde van het beschikbare orde en politie personeel in een straal van enkele meters om je heen hebt staan. Onzichtbaar vizier op mijn voorhoofd? Geen idee.
    Wat me daarnaast nog dwarser zit is dat ik daarnaast voortaan waarschijnlijk gefilmd en gefotografeerd voor lange tijd gecategoriseerd in de kaartenbak van verdacht mag staan.
    Onschuldig, wat ik wel weet maar zij alleen niet.
    Onschuldig in de Predictive-profiling kaartenbak voor de aankomende jaren om periodiek even tegen het licht te houden als ik ergens in het openbaar mijn gezicht laat zien.

    Een veilig gevoel? Nee!
    Je hier natuurlijk tegen in brengen dat dit soort maatregelen de concessies zijn die ‘we’ (ik dus en niet normale ..kleding/schoenen/gedrag jij) moeten brengen voor de veiligheid.
    Zij heeft echter wel als zeer belangrijke keerzijdige consequentie dat ik weinig behoefte meer heb om mij op openbare gelegenheden te vertonen waar mensen bijelkaar komen om een mening of een gevoel uit te dragen.
    Ook al is dat een grondrecht. Ook mijn grondrecht!
    Laat maar zitten dan, dan maar niet in het openbaar.
    Waar kennen we dat soort terugtrekkende oplossingen ook al weer van? Niet zo lang geleden hoor.

    Ik voel mij dus danig aangetast, geblokkeerd in mijn vrijheid van al dan niet stille meningsuiting en houdt er bovenal sterk rekening mee dat dit zijeffect binnen sommige lagen van de controlerende overheid wel als een prettige bijkomstigheid wordt gezien.

    Met de werkelijke uitgangspunten van een vrije en democratische rechtsstaat heeft het steeds minder te maken.

    Predictive-profiling,
    besteedt s.v.p. ook daar eens uitgebreid aandacht aan.
    Opdat deze mode van het categoriseren van zogenaamd afwijkend gedrag niet gaat escaleren tot een stiekem impliciete techniek om burgers die afwijken van de norm selectief monddood te maken.

    De zelfcensuur is al(lang) begonnen!

  6. Wil

    Och, ik ga er maar van uit dat de AIVD door de enorme hoop data die ze verzamelen zelf door de bomen het bos niet meer zien. Dat het verzamelen van al die data onzinnig is, is al meerdere keren bewezen.
    Er zijn voorbeelden van terroristen die via sms aanslagen planden en niet op tijd opgepakt werden. Dus welk doel dient het dan? Het enige wat je als burger kunt doen is jezelf zoveel mogelijk anoniem maken.

    • Toine

      Ik ben het eens met wil, maar onze overheid zou veel meer voor onze privacy moeten doen,
      Zo veel zelfs dat het voor ons niet nodig zou zijn om anoniem te zijn.
      Dan heb je meer vrijheid. Want zodra je anoniem bent ben je voor de snuffel garde een verdachte, En ook dat tast per defenitie je vrijheid aan. Je weet dan dat ze extra moeite doen om je te bespieden en dus ga je je alsnog anders gedragen ook al heb je niets verkeerd gedaan.

      Sleepnetten zouden door de GGZ verboden moeten worden. Het is pure aantasting van vrijheid. En heeft altijd negative invloed op de menselijke geest. Iedereen weet dat de NSA miljarden investeerd om 24/7 alles te verzamelen wat iedereen denkt.

      Stasi buch in het groot en vanaf de eerste dag dat je online komt.

      We zouden hier in Nederland massaal gebruik moeten gaan maken van TOR, Freifunk en andere systemen die meer privacy bieden.

  7. Toine

    Hoe groot is de kans dat je bij de AIVD in de netten verstrikt raakt?

    Op een schaal van 1 tot 5 (niet / klein / gemiddeld / waarschijnlijk / zeker)
    Wanneer je:
    – op BOF.nl meeleest
    – op BOF berichten achterlaat
    – vrije software gebruikt
    – TOR gebruikt
    – op de TOR mailing list meeleest
    – encrypted email gebruikt
    – mail van Greenpeace ontvangt
    – veel bijsluiters leest van psychische ‘middellen’
    – in het verkeer Facebook en Whatsapp berichten leest en verstuurd
    – veel spam ontvangt
    – je troyans op je pc hebt

    wie kan er nog meer scenarios bedenken? Dingen waar bijv niemand bij stil staat.

Laat een reactie achter op Demian Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Help mee en steun ons

Door mijn bijdrage ondersteun ik Bits of Freedom, dat kan maandelijks of eenmalig.