https://www.flickr.com/photos/splitt/11673707126/in/photolist-pYhVmw-fK9Dbs-6iVBYY-r1qv4G-RAhpdW-a2qQf7-uqjjx-DZaUR-52Dpx9-4VtCRq-6ENFv8-4PxBzi-oKhZtw-iMyNqw-pxmvJb-9LDvk6-ehXzUT-8oQXiA-7LLVxA-6b9SSb-e7ANvc-4ed38d-6Ri8T-SQhwae-DexVwo-5zBpCz-6ULn4z-8Pns92-8CS5hx-6UMiom-s8uUSh-6b9Sny-fZGY7P-ayYEbi-b4uiea-81KfER-bxHBNn-cDArUN-Dj1y5-4TebpD-9tr9rp-6diK3v-6MAXRV-frZjd-9VMq9t-76H2Qw-ehjaar-5ysGLN-cGiBc3-frgT23
Donderdag 23 februari: Info-avond Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten

Kamer kiest voor sleepnet: grootschalig tappen wordt straks mogelijk

Tweede Kamer kiest helaas voor sleepnet. Wie stemde wat?
DOSSIER / Sleepnet voor geheime diensten

De Tweede Kamer heeft vandaag een nieuwe wet voor de geheime diensten aangenomen. Ondanks heel veel kritiek van experts, toezichthouders, maatschappelijke organisaties, politieke partijen en bezorgde burgers, is de nieuwe wet vrijwel ongewijzigd door de Tweede Kamer aangenomen. We zijn erg teleurgesteld dat een wet die zulke verstrekkende gevolgen heeft, zó gehaast door de Kamer wordt geloodst.

Politieke opportuniteit boven degelijke wetgeving

Politieke opportuniteit lijkt hier gewonnen te hebben van degelijke wetgeving die de rechten van burgers in Nederland voldoende beschermt. Het Kabinet nam na de internetconsultatie zeer ruim de tijd om een nieuwe versie van het wetsvoorstel in te dienen. Maar toen het voorstel eind vorig jaar bij de Tweede Kamer werd ingediend moest alles opeens snel, snel, snel voor de verkiezingen afgerond worden.

Ondanks de zeer krappe deadline hebben verschillende oppositiepartijen zich ingezet om met heel veel amendementen de wet te verbeteren. Maar Plasterk en de coalitiepartijen hielden de gelederen gesloten: vrijwel geen van de ingediende amendementen heeft het uiteindelijk gehaald.

Hieronder hebben we de grootste pijnpunten van de wet op een rijtje gezet.Read this article in English.

 

Van gericht naar ongericht tappen

De belangrijkste wijziging door deze wet is de mogelijkheid voor de geheime diensten om straks op stelselmatige en op grootschalige wijze het internet te tappen. De geheime diensten mogen op dit moment al gericht tappen. Met de nieuwe wet wordt deze bevoegdheid enorm uitgebreid waardoor ook de communicatie van grote groepen onschuldige burgers onderschept kan worden.

Een kernwaarde van onze vrije samenleving dat een burger die niets verkeerd doet niet in de gaten wordt gehouden, wordt met deze wet overboord gegooid.Of het nu een telefoontje of appje is, alles dat je online doet kan straks terechtkomen in het sleepnet van de geheime diensten, zolang jouw communicatie in het kader van een ‘onderzoeksopdracht’ van de geheime diensten valt.

 

Niet geëvalueerde gegevens in handen van buitenlandse diensten

Het is belangrijk dat de geheime diensten samenwerken met buitenlandse geheime diensten en in dat verband gegevens uitwisselen. Maar ze mogen ook gegevens uitwisselen met buitenlandse diensten zonder dat zij deze gegevens zelf eerst geanalyseerd hebben. Men weet dan niet precies waar de gegevens over gaan die aan het buitenland verstrekt worden. De gevolgen hiervan voor burgers waarop deze gegevens betrekking hebben zijn niet te overzien. Het blijft onacceptabel dat onze communicatie zonder enige analyse vooraf aan buitenlandse geheime diensten verstrekt kan worden.

 

Realtime toegang tot databases zonder goede waarborgen

Met dit wetsvoorstel kunnen de diensten rechtstreeks en volledig automatisch toegang krijgen tot databasesOver dit punt is later in de Eerste Kamer nog uitgebreid gesteggeld. van iedere organisatie die met de diensten meewerkt. Dit kan volledig automatisch, zonder dat hier een mens aan te pas komt. De diensten zouden bijvoorbeeld direct toegang kunnen krijgen tot databases van overheidsinstanties zoals de Belastingdienst, maar ook van scholen, maatschappelijke organisaties of van bedrijven zoals banken.

Er worden nauwelijks maatregelen getroffen om te zorgen dat dit op een verantwoorde manier gebeurt. Zo is er geen toestemming vereist van de minister en kijkt de toezichthouder of de nieuwe toetsingscommissie niet mee voordat de diensten direct toegang kunnen krijgen.

 

Ontbrekende en onduidelijke normen

Een groot probleem van de wet blijft de grote hoeveelheid open normen en het gebrek aan nadere invulling. Dat betekent twee dingen: ten eerste dat de grenzen van de bevoegdheden voornamelijk uit de praktijk zal moeten blijken. Voor de burger blijft het dus heel vaag. De CTIVD, de toezichthouder, heeft daar al over gezegd dat er in de wet nog onvoldoende handvatten zijn om dat ook goed te kunnen toetsen.

Daarnaast zal de inbreuk op onze rechten voor een groot deel door technologische ontwikkelingen worden bepaald. Van Raak merkte in het debat over deze wet terecht op dat de bevoegdheden weliswaar techniekonafhankelijk zijn, maar de inbreuken zijn dat niet.

De positieve kanten van deze wet

We zijn erg kritisch over onderdelen van de nieuwe wet, maar niet alles is kommer en kwel. Op een aantal punten is het aangenomen voorstel een verbetering ten opzichte van de huidige wet of het eerder ingediende voorstel ten tijde van de internetconsultatie. Zo moeten de diensten voordat ze veel van hun bevoegdheden mogen inzetten eerst toestemming krijgen van de minister en moet een toetsingscommissie dit vooraf goedkeuren.

Het is ook goed dat er een regeling is gekomen voor online onderzoek door de diensten. En, ondanks dat we het niet eens zijn met de wet, is het wel goed dat er een wet is. Er zijn ook genoeg landen waarbij het volstrekt onduidelijk is wat de diensten uitvoeren.

 

Wat gaan we nu doen?

Nu is eerst de Eerste Kamer aan zet om zich over deze wet te buigen. Een wet die waarschijnlijk niet zal voldoen aan de minimumwaarborgen van Europees recht. Als de fracties in de Eerste Kamer de fracties in de Tweede Kamer volgen, is er een vrij ruime meerderheid voor deze wet.

Maar we geven de hoop niet op. We zullen de senatoren aanspreken om goed naar het voorstel te kijken in het licht van alle kritiek die op het voorstel is geleverd en de wet niet zonder wijzigingen door de Tweede Kamer aan te nemen. Passeert het voorstel ook vrijwel ongewijzigd de Eerste Kamer? Dan zou een gang naar de (Europese) rechter een mogelijkheid zijn. We zullen in ieder geval alle mogelijkheden onderzoeken om op te komen voor jullie rechten en vrijheden.

  1. hammertime

    Dank voor alle berichtgeving tot nu toe!

    Twee dingen:
    1) in hoeverre zou het zinvol zijn om kamerleden van de Eerste Kamer te bellen? Ik denk dat een email namelijk wat makkelijker te negeren is. Via de website van de Eerste Kamer staat een telefoonlijst online (nog niet gecontroleerd op volledigheid).

    2) organiseren van een privacy cafe waarin specifiek centraal staat hoe een burger zich kan wapenen tegen hoofdzakelijk het sleepnet? En dan misschien concreter, dus niet alleen “neem een VPN”, maar vooral, “hoe kies ik een goede VPN”? Voor lekenburgers die wel geïnteresseerd zijn is het echt niet zo eenvoudig (ik kijk nu de spiegel in).

    Succes met jullie werk. Ik hoop van harte dat jullie iets positiefs kunnen klaarspelen. Dank voor de rapportage tot nu toe.

    • David Korteweg

      Hoi Hammertime,

      Goed om te horen dat je je wil inzetten om het sleepnet te voorkomen. Antwoord op je vragen:

      1. Het benaderen van Kamerleden per telefoon kan natuurlijk ook, maar de kans is groot dat je een medewerker aan de lijn krijgt. Als je belt, is het wel verstandig om je goed voor te bereiden zodat je ook een inhoudelijk en bondig gesprek kan voeren. Wat dat betreft is een email makkelijker. Je kan rustig over je boodschap nadenken en Kamerleden vinden dat waarschijnlijk ook prettiger dan dat ze heel veel telefoontjes krijgen.

      2. Goed idee. Ik zal het aan onze bewegingbouwer, Evelyn, voorstellen die de privacycafés coördineert. Er is overigens op 23 februari wel een informatiebijeenkomst over de nieuwe wet. Je kan je hiervoor hier aanmelden: https://bof.nl/2017/02/15/donderdag-23-februari-info-avond-wet-op-de-inlichtingen-en-veiligheidsdiensten/.

      • Hammertime

        Dank voor de reactie!

        1) Ik snap je argumenten. Las dat bij andere campagnes telefoontjes vaker succesvol kunnen zijn, mits – zoals je zegt – het gesprek wel echt goed is voorbereid. Op de lijst die ik heb gezien staan vooral 06-nummers. Geen idee of die echt van de Eerste Kamerleden zijn. Het is nadrukkelijk niet het idee om ze te spammen oid, ben er zelf nog niet over uit.

        2) Mooi van die informatiebijeenkomst! Ga proberen daarbij te zijn.

    • Can't touch this

      Hi David,

      Bedankt voor je ontzettend duidelijke berichtgeving, ook in je andere artikel m.b.t. de moties/amendementen. Ik kan helaas niet bij de informatiebijeenkomst zijn maar ga wel iedereen die het maar wil horen naar jullie doorverwijzen.

      @Hammertime (kijkt ook in de spiegel) ik zou heel erg geïnteresseerd zijn in een dergelijk privacy café! Heb het nog steeds niet voor elkaar gekregen een VPN op te zetten. Super goed idee!

  2. Bart

    Hartelijk dank om mensen hiervan bewust te maken. Wat kunnen we doen om ons tegen deze specifieke vorm van aftappen te beschermen?

  3. Depressief

    Fijn hoor.

    Maar liefst DRIE personen van de Dienst Bewaken en Beveiligen zijn verdacht van het plegen van strafbare feiten.

    De overheid zegt steeds: vertrouw er nu maar op dat wij zorgvuldig met uw gegevens omgaan. Mijn antwoord is: NATUURLIJK niet. Want er worden verwijtbare fouten gemaakt, dingen worden gehackt, China verkoopt routers met een ingebouwde achterdeur (alle modellen van een bepaald fabrikaat), criminelen zitten achter mijn data aan om daarmee gezellig dure aankopen te doen of huizen te huren voor wietplantages. Of nog veel erger.

    DRIE personen in een gevoelige dienst, kunnen hun gang gaan. Een van de drie heeft kunnen bijdragen aan een aanslag op Wilders (feit). Marokkaanse afkomst zelfs. Hij heeft die gegevens ook kunnen verkopen enzovoort. Ik vind dit buitengewoon ernstig.

    Gelukkig laat BOF goed onderbouwd weten dat we de overheid dus NIET moeten vertrouwen. Niet voor 100% tenminste.

    Daarom browse ik wel eens via een echt VPN (dus niet zo’n nep-VPN dat je id toch weer doorgeeft). Daarom lieg ik op internet zo veel mogelijk. Daarom zeg ik tegen een overheid dat ze niet zomaar een BSN moeten vragen terwijl daar geen enkele reden voor is. Daarom gebruik ik geen cloud uit de USA of van een USA-verwant bedrijf. Is bovendien nergens voor nodig. Enzovoort.

    Bah.

  4. Peter Kleynjan

    Ik zou juist in deze tijd ook man en paard noemen. Welke partijen waren voor: VVD, PvdA, CDA en SGP; met steun van PVV en ChristenUnie.

    Dat helpt weer op 15 maart zou ik zeggen.

  5. Klaas.

    Vanavond, zaterdag 25 februari wordt de film “Das Leben der Anderen” voor de zoveelste keervertoond op TV.
    En dat terwijl ik in de huidige surveillance veel meer onvrijheid zie.
    Aangezien ik geen Facebook, Twitter of andere zooi gebruik ben ik natuurlijk sowieso verdacht.
    Maar mijn email zullen ze zeker volgen…..

  6. Milton Ponson

    En hoe zit het met de bevoegdheid om massasurveillance c.q. aftappen in de Caribische eilanden te doen? Nu al wordt op instructie van Den Haag naar hartelust getapt o.a. op Bonaire, maar vermoedelijk ook op Aruba, Curacao en St. Maarten door Nederlandse diensten!

  7. Herz

    Ik kan me haast niet indenken dat de 1e kamer akkoord gaat met de ‘sleepnetwet’. Hoe hecht de partijbanden tussen leden van de diverse kamers ook zijn.
    En, eh, Hammertime: zodra je een VPN Subnetmasker installeert komen ze alleen maar eerder kijken 😉
    Het meest kwalijke is, vind ik, het feit dat ze de gegevens van nederlanders kunnen doorspelen aan derden. Overheden of multinationals. Met een beetje fantasie doet het mij voorkomen alsof Plasterk Big-Data wil farmen.
    Maar ja, daar zijn multinationals al jaren heer en meester in…
    Commerciele bedrijven echter, zijn meestal zeer voorzichtig met het delen van (internet) gegevens. Ze vergaren de data en eventueel IP adresjes alleen met het doel om spullen te verkopen.
    Sleepnet tactieken werken zelden om de grote vissen (terorristen?) uit het reservoir te trekken. En de kans dat ze er zo een identificeren weegt wat mij betreft bij lange na niet op tegen de inbreuk op privacy van burgers of de schending van het meest basische privacy principe.
    Ik wou maar ff zeggen 😉

  8. P.hoogerbrugge

    Beknotting van mijn vrijheid!

Laat een reactie achter op Klaas. Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Help mee en steun ons

Door mijn bijdrage ondersteun ik Bits of Freedom, dat kan maandelijks of eenmalig.