Verzoek aan premier Rutte: stel het sleepnet uit

Welke route leggen ANPR-gegevens af?

Referendum sleepwet nog een stap dichterbij

De politie wil bij gaan houden wie waar wanneer rijdt. Een wetsvoorstel daarvoor ligt nu in de Eerste Kamer. Tijdens mijn stage bij Bits of Freedom onderzocht ik hoe die gegevens zich kunnen verspreiden onder andere overheidsinstanties.

Het wetsvoorstel "Vastleggen en bewaren kentekengegevens door politie" ligt momenteel bij de Eerste KamerOp de website van de Eerste Kamer kunt je de voortgang volgen te wachten op behandeling. Het gaat om de toepassing van technologieDeze technologie heet ANPR, Automatic Number Plate Recognition waarbij foto’s van passerende auto’s worden gemaakt en speciale software geautomatiseerd kentekens herkent. Als de wet aangenomen wordt, mogen de gegevens vier weken bewaard worden - ook van automobilisten die niets op hun kerfstok hebben.

Nieuwe ingrijpende bevoegdheid

Deze controversiële wet bouwt opnieuw een systeem waarbij gegevens over hoofdzakelijk onschuldige burgers langdurig worden bewaard. Zo’n nieuwe en indringende bevoegdheid vereist een hele goede rechtvaardiging – die vooralsnog ontbreekt. Voor Bits of Freedom probeerde ik de potentiële verspreiding van de geregistreerde gegevens helder te krijgen. Immers, om te beslissen over dit wetsvoorstel moet je ook weten waar die gegevens kunnen eindigen. Als dat niet helder is, kun je geen goede afweging maken tussen het privacy- en het opsporingsbelang.

Onderliggende regeltjes

Uit mijn onderzoek bleek al snel dat de zogenoemde passagegegevens op verschillende manieren bij andere overheidsinstanties in binnen- en buitenland terecht kunnen komen. Hoewel de behandeling in het parlement veel onduidelijk laat is wel helder dat voor een belangrijk deel niet de wet zelf, maar de onderliggende regels, bepalen wie de gegevens mogen raadplegen.

Toegang krijgen in ieder geval de politie, de Koninklijke Marechaussee en de geheime diensten. De minister van Veiligheid en Justitie kan echter op een later moment andere instanties toevoegen. Zo blijkt dat bijzondere opsporingsdiensten zoals de FIOD en de AIVIn Nederland kennen we vier bijzondere opsporingsdiensten - de FIOD is die van de Belastingsdienst ook worden toegevoegd. Omdat dit geregeld wordt in een zogenaamde "algemene maatregel van bestuur" gaan toekomstige uitbreidingen buiten de controle van het parlement om. Ook wordt elk jaar een nieuw cameraplan opgesteld, waarin is vastgelegd waar precies camera's worden opgehangen. Het zou verrassen als die lijst van locaties niet jaarlijks wordt uitgebreid.

Geheime diensten in binnen- én buitenland

Een andere belangrijke route voor gegevensverstrekking betreft de Nederlandse geheime diensten, de AIVD en de MIVD. Zij krijgen ook toegang tot de vastgelegde gegevens. Dit is belangrijk, want wanneer de gegevens eenmaal in handen van deze diensten zijn, kunnen zij die informatie weer delen met buitenlandse geheime diensten. Het ligt voor de hand dat dat ook gebeurt, want deze gegevens kunnen interessant zijn voor andere landen én zulke informatie is voor de geheime diensten een ruilmiddel. Eerder achtte de toezichthouder CTIVD het verstrekken van gegevens aan buitenlandse diensten problematisch omdat er nauwelijks waarborgen zijn opgenomen in de wet. De Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten stelt enkel dat informatie mag worden uitgewisseld zolang de belangen niet ‘onverenigbaar’ zijn.

Onduidelijkheid over de toekomst van ANPR-gegevens

Als de Eerste Kamer het wetsvoorstel aanneemt, is ze akkoord gegaan met een wet waarbij de verspreiding van de geregistreerde gegevens niet op voorhand vast staat. En omdat ook het cameraplan elk jaar bijgesteld kan worden, is nu ook niet helder hoe groot het netwerk van camera's over een paar jaar zal zijn. Die helderheid zou er wel al moeten zijn, omdat de Eerste Kamer gevraagd wordt akkoord te gaan met een voorstel voor een maatregel waarbij op grote schaal gegevens over hoofdzakelijk onschuldige burgers worden vastgelegd.

 

  1. Neo

    Person of interest…
    Het lijkt een serie, maar is een weerspiegeling van de dagelijkse werkelijkheid.

  2. Laurens van der Laan

    ‘Die helderheid zou er wel al moeten zijn, omdat de Eerste Kamer gevraagd wordt akkoord te gaan met een voorstel voor een maatregel waarbij op grote schaal gegevens over hoofdzakelijk onschuldige burgers worden vastgelegd.’

    Komt er een campagne om Kamerleden te benaderen over dit wetsvoorstel?

  3. Omnicron

    Das toch een omgekeerde wereld. .. wat moet men toch met al die regelzucht. Zit er een of andere idioot met een dwangneurose is dit russen kabinet ? Belachelijk. Weer gaat je vrijheid op de schop. Nog even en je wordt echt 24 u per dag gevolgt CSI Nederland….

  4. victor

    “Ook wordt elkaar een nieuw cameraplan opgesteld”
    mijns inziens moet hier “elk jaar” staan ipv “elkaar”

  5. Alex Huliselan

    De afgelopen jaren is bij herhaling vastgesteld dat politie (en andere diensten ?) kentekens vastlegde zonder dat dat wettelijk was geregeld. Ondanks protesten daartegen ging de politie (gesanctioneerd door Rutte I + II) gewoon door. Het feit dat dit wetsvoorstel al bij de eerste kamer ligt, laat zien dat onze 2e kamer volksvertegenwoordigers niet echt geinteresseerd zijn. In de media worden deze zaken niet behandeld en is de doorsnee burger hier eigenlijk wel mee bezig ? Zolang dat niet het geval is zal Rutte III zich niets aantrekken van kritische geluiden. Wat is er gebeurd met de uitkomst van het Oekraine referendum ? Wat gaat er gebeuren met de uitkomst van de sleepnet-actie ?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Help mee en steun ons

Door mijn bijdrage ondersteun ik Bits of Freedom, dat kan maandelijks of eenmalig.